Koningsdag

‘Wij, Amersfoort’ werpt een blik op ‘Ik, Amalia’

Prinses Amalia tussen haar zusjes en ouders tijdens Koningsdag in Amersfoort.Beeld Marcel van den Bergh

Koning Willem-Alexander ging met zijn familie tijdens Koningsdag op bezoek in Amersfoort, de ‘meest gemiddelde’ stad van Nederland. Prinses Amalia toonde zich bewust van haar toekomst.

De Koningsdag van Amersfoort

Niemand kan zich een buil vallen aan het thema van Koningsdag 2019: ‘Wij, Amersfoort’. Langs een route van ruim een kilometer zijn veertien mini-evenementen geprogrammeerd, gepresenteerd door ‘verhalenvertellers’. De familie gaat van hoofdstuk naar hoofdstuk, zegt burgemeester Lucas Bolsius, als in een boek. Levende geschiedenis en eigentijds vertier.

Ze zijn compleet: koning Willem-Alexander, die zijn 52ste verjaardag viert, koningin Máxima, de prinsessen Amalia, Alexia en Ariane, prins Constantijn en prinses Laurentien, en de vier ‘Apeldoornse’ prinsen (zonen van prinses Margriet en Pieter van Vollenhoven) met hun echtgenotes – geen lid meer van het Koninklijk Huis, maar elke Koningsdag uitbundig zwaaiend, handen schuddend en selfies nemend aanwezig.

Het publiek staat rijen dik, mensen hangen uit de ramen. Van een licht dalende populariteit van de Oranjes, volgens twee opinieonderzoeken, is niets te merken. ‘Ik zou wensen dat ik die cijfers had’, zei premier Mark Rutte vrijdag nog tijdens zijn persconferentie.

Amersfoort biedt diversiteit en duurzaamheid, maar onderscheidend zijn vooral lokalo’s met landelijke faam: zanger Wudstik, de Clini Clowns, operazangeres Maria Fiselier, Anna Yilmaz van Heel Holland Bakt en het kunstenaarscollectief ATM, dat met pallets een nieuwe stadspoort bouwde. En natuurlijk schilder Piet Mondriaan, wiens geboortehuis een museum is.

De lucht is grijs met soms een streep zon, ook daarin blijft het in ‘de meest gemiddelde stad van Nederland’ heel gemiddeld.

Mensen zitten in het raamkozijn tijdens het bezoek van koning Willem-Alexander met zijn familie aan Amersfoort.Beeld Marcel van den Bergh

De Koningsdag van Amalia

Het bezoek aan Amersfoort maakt duidelijk dat langzaam maar zeker wordt gewerkt aan de entree van prinses Amalia (15) in de openbaarheid. ‘Je moet eerst jezelf leren kennen, voordat je de publieke zaak kunt dienen’, herhaalt koning Willem-Alexander ook deze keer de persoonlijke levensles die hij zijn dochter overbrengt. Daar zal nog wat tijd mee gemoeid zijn, maar vanaf haar achttiende – entree in de Raad van State, eigen inkomen – zal zij voorzichtig haar rol in de samenleving krijgen.

Amalia draagt deze Koningsdag een op het blauw, rood en geel van Mondriaan geïnspireerde creatie van het Belgische modehuis Natan, met daaronder felrode pumps. In Amersfoort geven zij en haar ouders twee korte interviews, waarbij de schrijvende pers alleen van een afstand mag toekijken. Tegen de NOS zegt Amalia Koningsdag ‘superleuk’ te vinden, maar het te betreuren dat zij haar vader niet heeft kunnen verslaan in de vlak daarvoor gespeelde regioquiz.

In een tweede gesprek, met RTL en SBS6, gaat zij een stap verder met een reflectie op haar eigen positie: ‘Het is af en toe nog onwerkelijk om mij te realiseren dat dit nu eigenlijk echt mijn leven is. Ik wil mezelf zo goed mogelijk neerzetten, geen showversie van mezelf.’

Prinses Amalia en koning Willem-Alexander.Beeld Marcel van den Bergh

De Koningsdag van Oldenbarnevelt

Bij de 14de-eeuwse Koppelpoort staat koning Willem-Alexander oog in oog met Johan van Oldenbarnevelt (1547-1619). De raadpensionaris werd vier eeuwen geleden in opdracht van Maurits van Oranje voor de Ridderzaal op het Binnenhof ter dood gebracht wegens hoogverraad.

Dat er bij de Oranjes nog altijd een gevoel van ongemak zou zijn met de figuur Oldenbarnevelt, is volgens biograaf Ben Knapen een broodje-aapverhaal. Volgens hem droeg koningin Wilhelmina in 1911 al ‘een financieel steentje bij’ aan het standbeeld dat Oldenbarnevelt in zijn geboortestad kreeg. Premier Rutte, gevraagd of de tijd alle wonden heelt, herinnerde er vrijdag aan dat Maurits tot op zijn sterfbed grote moeite zou hebben gehad met de herinnering aan wat er in 1619 is gebeurd.

Oldenbarnevelt is deze Koningsdag een leerling van theaterschool De Springplank, Thijs den Ouden, die volgens een gespeelde scène ‘op het punt staat naar Den Haag te verhuizen’. ‘Ben je al een beetje zenuwachtig’, vraagt de huidige prins Maurits. ‘Toen ik u zag aankomen, wilde ik in het water springen’, zegt Thijs lachend. ‘Ja, het ging goed mis toen’, beaamt de koning. Maar Oldenbarnevelt heeft vandaag niets te vrezen – ‘de grondlegger van het huidige Nederland’ en de Oranjes gaan nu handenschuddend uit elkaar.

Koning Willem-Alexander met zijn gezin tijdens de Koningsdagviering in Amersfoort.Beeld Marcel van den Bergh
Meer over