'Wielersport moet professioneler'

Bessel Kok is ex-baas van Belgacom, manifesteerde zich in de schaaksport en hoopt datzelfde te gaan doen in de wielrennerij. 'Supporters kunnen zich nu nergens mee identificeren.'

BART JUNGMANN

Eddy Merckx legde zijn beroemde hand op de iets minder beroemde knie van Bessel Kok en vertrouwde hem lachend toe: 'Besselke, ge moet nog een hoop leren.'

Deze herinnering komt vrijdagochtend bovendrijven in het Amsterdamse hotel De l'Europe en het doet Bessel Kok nog zichtbaar plezier. In zijn onwetendheid had hij gevraagd of Merckx wel eens Milaan-San Remo had gewonnen. Het antwoord werd hem per ommegaande ingepeperd. 'Zeven keer of zoiets. Een vreselijke blunder dus, die vraag van mij.'

Sinds een jaartje zit Bessel Kok (69) regelmatig aan tafel met de grootste wielrenner aller tijden. Dat zal hij later die dag ook doen wanneer de raad van bestuur van de wielerploeg Quick-Step in Amsterdam bijeen komt. Kok is voorzitter en Merckx het meest vooraanstaande lid.

Bessel Kok is een goed geconserveerde heer van stand, die verschillende hoedanigheden kent: zakenman, kunstliefhebber en sportbestuurder. Zijn fortuin verdiende hij met Swift, de code voor internationale betalingen. Daarna leidde Kok de privatisering van de Belgische telefoonmaatschappij Belgacom en vervolgens stond hij aan het roer van het Tsjechische equivalent, Cesky Telecom.

Kok is in Praag, de hoofdstad van Tsjechië, blijven hangen. Hij beheert er een kunstgalerie en mag oud-president Vaclav Havel tot zijn vrienden rekenen. Sinds Havel zich weer als kunstenaar manifesteert, produceert Bessel Kok zijn films en toneelstukken.

Om het ingewikkeld te maken: in Tsjechië raakte hij ook betrokken bij de Belgische wielerploeg Quick-Step waarvoor hij nu dus in Amsterdam is.

Koks bemoeienissen met sport lagen tot dan toe in het schaken. Samen met oud-wereldkampioen Gari Kasparov maakte hij zich jarenlang sterk voor de belangen van de schakers. Een kwart eeuw geleden tartten ze de macht van schaakbond FIDE met de oprichting van de GMA, een associatie van topspelers.

Halverwege de jaren negentig heeft Bessel Kok nog geprobeerd als voorzitter van de FIDE zaken grondig te veranderen, maar hij verloor de strijd tegen Kirsan Iljoemzjinov, tevens president van de Russische republiek Kalmukkië. 'Dezelfde man die een paar maanden geleden nog een potje ging schaken met Kadhafi', verzucht Kok. Het schaken behoort alweer een tijdje tot het verleden, en dat laat hij het liefst rusten.

Eddy Merckx legde zijn beroemde hand op de iets minder beroemde knie van Bessel Kok en vertrouwde hem lachend toe: 'Besselke, ge moet nog een hoop leren.'

Deze herinnering komt vrijdagochtend bovendrijven in het Amsterdamse hotel De l'Europe en het doet Bessel Kok nog zichtbaar plezier. In zijn onwetendheid had hij gevraagd of Merckx wel eens Milaan-San Remo had gewonnen. Het antwoord werd hem per ommegaande ingepeperd. 'Zeven keer of zoiets. Een vreselijke blunder dus, die vraag van mij.'

Sinds een jaartje zit Bessel Kok (69) regelmatig aan tafel met de grootste wielrenner aller tijden. Dat zal hij later die dag ook doen wanneer de raad van bestuur van de wielerploeg Quick-Step in Amsterdam bijeen komt. Kok is voorzitter en Merckx het meest vooraanstaande lid.

Bessel Kok is een goed geconserveerde heer van stand, die verschillende hoedanigheden kent: zakenman, kunstliefhebber en sportbestuurder. Zijn fortuin verdiende hij met Swift, de code voor internationale betalingen. Daarna leidde Kok de privatisering van de Belgische telefoonmaatschappij Belgacom en vervolgens stond hij aan het roer van het Tsjechische equivalent, Cesky Telecom.

Kok is in Praag, de hoofdstad van Tsjechië, blijven hangen. Hij beheert er een kunstgalerie en mag oud-president Vaclav Havel tot zijn vrienden rekenen. Sinds Havel zich weer als kunstenaar manifesteert, produceert Bessel Kok zijn films en toneelstukken.

Om het ingewikkeld te maken: in Tsjechië raakte hij ook betrokken bij de Belgische wielerploeg Quick-Step waarvoor hij nu dus in Amsterdam is.

Koks bemoeienissen met sport lagen tot dan toe in het schaken. Samen met oud-wereldkampioen Gari Kasparov maakte hij zich jarenlang sterk voor de belangen van de schakers. Een kwart eeuw geleden tartten ze de macht van schaakbond FIDE met de oprichting van de GMA, een associatie van topspelers.

Halverwege de jaren negentig heeft Bessel Kok nog geprobeerd als voorzitter van de FIDE zaken grondig te veranderen, maar hij verloor de strijd tegen Kirsan Iljoemzjinov, tevens president van de Russische republiek Kalmukkië. 'Dezelfde man die een paar maanden geleden nog een potje ging schaken met Kadhafi', verzucht Kok. Het schaken behoort alweer een tijdje tot het verleden, en dat laat hij het liefst rusten.

De lat ligt hoog

De lat ligt hoog

En nu dringt dus de wielersport zijn leven binnen. Komt door Zdenek Bakala, een Tsjechische vriend met wie hij kort daarvoor een zakelijk avontuur succesvol had afgerond.

Bakala is een gefortuneerd man en een groot wielerliefhebber. Hobby en werk kwamen samen toen hij hoorde dat Quick-Step aan het eind van dit seizoen zou stoppen als sponsor van de wielerploeg die Patrick Lefevere op de weg houdt.

Bessel Kok begon als postiljon d'amour tussen Lefevere en Bakala. Hij eindigde als het opperhoofd van de wielerploeg. 'Het avontuur van een doorsnee tv-kijker die de baas van een wielerploeg werd', zoals hij het zelf verwoordt. 'Patrick Lefevere kende ik van mijn Belgische jaren natuurlijk wel van naam, maar niet persoonlijk. Een beminnelijke en rustige man. We kwamen snel tot een akkoord.'

Bakala en Kok stelden als voorwaarde dat de profploeg een klassieke ondernemingsstructuur moest krijgen, zodat de verantwoordelijkheid niet alleen bij Lefevere bleef liggen. Met z'n drieën vormen ze de raad van commissarissen. Daarnaast werd een raad van bestuur geïnstalleerd als platform van advies. Behalve Merckx zit daarin ook de directeur van Quick-Step.

Enthousiast geworden door de plannen van de nieuwe leiding gaat de oude geldschieter nog een jaartje door, zij het op een lager pitje. Hoofdsponsor wordt Omega dat jarenlang de nationale concurrent was, maar na de breuk met Lotto een compagnon van Lefevere wordt. Kok: 'En ik zoek nog andere sponsors. Belgacom ligt voor de hand, maar we praten ook met Q8, de oliemaatschappij.'

De lat ligt hoog. Patrick Lefevere richtte zich altijd op de voorjaarsklassiekers, maar hij laat zich met ingang van komend seizoen ook gelden in het rondewerk. Binnen een paar jaar moet de nieuwe ploeg tot de top-3 van het internationale wielrennen behoren.

Kok: 'De kern blijft Vlaams, maar we slaan onze vleugels uit.' Met het oog op de Tour de France werden al veteraan Levi Leipheimer (nu RadioShack) en Tony Martin (HTC), de kersverse wereldkampioen tijdrijden, aangetrokken.

De zaken zullen anders worden aangepakt, professioneler vooral. Kok en Bakala laten daarbij hun oog vooral vallen op HTC van de Amerikaan Bob Stapleton. 'Een innovatieve ploeg, qua alles eigenlijk. Dat heeft niets met Patrick te maken. Hij is de baas en hij blijft de baas, maar hij is ook geen 30 meer en die sport gaat maar door.'

En nu dringt dus de wielersport zijn leven binnen. Komt door Zdenek Bakala, een Tsjechische vriend met wie hij kort daarvoor een zakelijk avontuur succesvol had afgerond.

Bakala is een gefortuneerd man en een groot wielerliefhebber. Hobby en werk kwamen samen toen hij hoorde dat Quick-Step aan het eind van dit seizoen zou stoppen als sponsor van de wielerploeg die Patrick Lefevere op de weg houdt.

Bessel Kok begon als postiljon d'amour tussen Lefevere en Bakala. Hij eindigde als het opperhoofd van de wielerploeg. 'Het avontuur van een doorsnee tv-kijker die de baas van een wielerploeg werd', zoals hij het zelf verwoordt. 'Patrick Lefevere kende ik van mijn Belgische jaren natuurlijk wel van naam, maar niet persoonlijk. Een beminnelijke en rustige man. We kwamen snel tot een akkoord.'

Bakala en Kok stelden als voorwaarde dat de profploeg een klassieke ondernemingsstructuur moest krijgen, zodat de verantwoordelijkheid niet alleen bij Lefevere bleef liggen. Met z'n drieën vormen ze de raad van commissarissen. Daarnaast werd een raad van bestuur geïnstalleerd als platform van advies. Behalve Merckx zit daarin ook de directeur van Quick-Step.

Enthousiast geworden door de plannen van de nieuwe leiding gaat de oude geldschieter nog een jaartje door, zij het op een lager pitje. Hoofdsponsor wordt Omega dat jarenlang de nationale concurrent was, maar na de breuk met Lotto een compagnon van Lefevere wordt. Kok: 'En ik zoek nog andere sponsors. Belgacom ligt voor de hand, maar we praten ook met Q8, de oliemaatschappij.'

De lat ligt hoog. Patrick Lefevere richtte zich altijd op de voorjaarsklassiekers, maar hij laat zich met ingang van komend seizoen ook gelden in het rondewerk. Binnen een paar jaar moet de nieuwe ploeg tot de top-3 van het internationale wielrennen behoren.

Kok: 'De kern blijft Vlaams, maar we slaan onze vleugels uit.' Met het oog op de Tour de France werden al veteraan Levi Leipheimer (nu RadioShack) en Tony Martin (HTC), de kersverse wereldkampioen tijdrijden, aangetrokken.

De zaken zullen anders worden aangepakt, professioneler vooral. Kok en Bakala laten daarbij hun oog vooral vallen op HTC van de Amerikaan Bob Stapleton. 'Een innovatieve ploeg, qua alles eigenlijk. Dat heeft niets met Patrick te maken. Hij is de baas en hij blijft de baas, maar hij is ook geen 30 meer en die sport gaat maar door.'

UCI is hinderpaal

UCI is hinderpaal

De moeilijkste mededeling was misschien wel dat de fabriek van Eddy Merckx geen fietsen mag leveren. 'Dat was voor mij misschien wel de grootste eyeopenerin dit avontuur, de ontwikkeling van de fietsindustrie. Het zijn bijna horloges. En de sport is zo mondiaal geworden dat die ontwikkeling vooral buiten Europa ligt.'

Het van oorsprong Amerikaanse Spezialized wordt daarom de leverancier. 'Maar we gaan Eddy wel helpen een topfiets te ontwikkelen.'

Als relatieve buitenstaanders willen Kok en Bakala het wielrennen een ander aanzien geven. Zo moet de huidige financiering met een grote shirtsponsor, tevens naamgever, op de helling.

Kok: 'Voor supporters is er nu helemaal geen mogelijkheid tot identificatie. Elk seizoen verdwijnen ploegen en komen er nieuwe bij. De relatie tussen sport en sponsoring zou dezelfde moeten zijn als in het voetbal.'

De ploeg van de Rabobank zou volgens Kok veel sterker staan als een Nederlands team met Rabo als sponsor. En hun eigen ploeg zouden hij en Bakala het liefst koppelen aan de grootheid van Eddy Merckx. 'Zo kun je werken aan de branding van een ploeg.'

Verder heeft Bessel Kok de wielerbond UCI na een jaartje leren kennen als hinderpaal. 'Renners en in het verlengde daarvan de ploegen hebben niets te vertellen. Zo'n discussie over de oortjes is te gek voor woorden, zeker de manier waarop dat wordt opgelegd. Heel archaïsch.

'Misschien dat mijn ervaring in het schaken kan helpen om daaraan wat te doen. Je moet wielrennen in de kern niet veranderen, maar je moet wel ongewenste hindernissen weg nemen om het aan te passen aan deze tijd.'

De moeilijkste mededeling was misschien wel dat de fabriek van Eddy Merckx geen fietsen mag leveren. 'Dat was voor mij misschien wel de grootste eyeopenerin dit avontuur, de ontwikkeling van de fietsindustrie. Het zijn bijna horloges. En de sport is zo mondiaal geworden dat die ontwikkeling vooral buiten Europa ligt.'

Het van oorsprong Amerikaanse Spezialized wordt daarom de leverancier. 'Maar we gaan Eddy wel helpen een topfiets te ontwikkelen.'

Als relatieve buitenstaanders willen Kok en Bakala het wielrennen een ander aanzien geven. Zo moet de huidige financiering met een grote shirtsponsor, tevens naamgever, op de helling.

Kok: 'Voor supporters is er nu helemaal geen mogelijkheid tot identificatie. Elk seizoen verdwijnen ploegen en komen er nieuwe bij. De relatie tussen sport en sponsoring zou dezelfde moeten zijn als in het voetbal.'

De ploeg van de Rabobank zou volgens Kok veel sterker staan als een Nederlands team met Rabo als sponsor. En hun eigen ploeg zouden hij en Bakala het liefst koppelen aan de grootheid van Eddy Merckx. 'Zo kun je werken aan de branding van een ploeg.'

Verder heeft Bessel Kok de wielerbond UCI na een jaartje leren kennen als hinderpaal. 'Renners en in het verlengde daarvan de ploegen hebben niets te vertellen. Zo'n discussie over de oortjes is te gek voor woorden, zeker de manier waarop dat wordt opgelegd. Heel archaïsch.

'Misschien dat mijn ervaring in het schaken kan helpen om daaraan wat te doen. Je moet wielrennen in de kern niet veranderen, maar je moet wel ongewenste hindernissen weg nemen om het aan te passen aan deze tijd.'

undefined

Meer over