Wiebes zet zich schrap: tipgever zwartspaarders blijft anoniem

Staatssecretaris Wiebes van Financiën zet zich schrap in zijn strijd om de naam geheim te houden van de tipgever die in 2009 de namen van 76 zwartspaarders doorgaf aan de Belastingdienst. In een brief die hij vandaag aan de Tweede Kamer stuurt, verzet de VVD-bewindsman zich hevig tegen de beschuldiging dat de Belastingdienst rechters zou hebben misleid bij het geheimhouden van die identiteit.

Staatssecretaris Eric Wiebes van Financiën heeft een meerderheid van de Tweede Kamer achter zich in zijn strijd om geheimhouding. Beeld null
Staatssecretaris Eric Wiebes van Financiën heeft een meerderheid van de Tweede Kamer achter zich in zijn strijd om geheimhouding.

De 'droomdeal' die Wiebes' voorganger Jan Kees de Jager in 2009 sloot met een tipgever is uitgegroeid tot een slepend hoofdpijndossier. De tipgever leverde de gegevens van een reeks vermogende Nederlanders die zwart bankierden bij banken in Luxemburg. De Jager, toen nog staatssecretaris van Financiën, meldde dat hij de informant rijkelijk zou belonen met een percentage van het geld dat de Belastingdienst via de lijst zou binnenhalen.

De inhoud van de deal bleef strikt geheim, op één aspect na: De Jager benadrukte dat de naam van de tipgever nooit bekend zou worden gemaakt. Ook informatie over waar hij werkte en hoe hij aan de informatie kwam, zou niet worden gedeeld. Het ministerie wilde zo niet alleen deze tipgever beschermen tegen represailles, maar ook een signaal afgeven aan toekomstige tipgevers: belastende informatie lekken kan veilig, desnoods anoniem.

Juist dat aspect groeit nu uit tot het meest omstreden deel van de deal. Een van de tegen de lamp gelopen zwart-spaarders eiste al in 2011 de identiteit van de tipgever op. Meer informatie over de tipgever kon de betrouwbaarheid van de gegevens die hij leverde 'nuanceren', claimde de zwartspaarder. Hij en andere spaarders vermoeden dat de tipgever een criminele achtergrond heeft.

'Beloofd is beloofd'

Onder het mom 'beloofd is beloofd' wist de Belastingdienst de geheimhouding steeds overeind te houden in de rechtszaal. Het tv-programma Nieuws-uur meldde in de uitzending van 25 april echter dat met de tipgever contractueel helemaal niet was vastgelegd dat zijn identiteit geheim zou blijven, terwijl De Belastingdienst het tegenovergestelde tegen rechtbank, hof en Hoge Raad zou hebben gezegd. In een brief aan Nieuwsuur noemde de president van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, Fred van der Winkel, die tegenstelling 'teleurstellend, zelfs schokkend'. Hoogleraar staatsrecht Paul Bovend'eert zei in de uitzending dat de Belastingdienst de rechters heeft misleid.

Wiebes opent vandaag het tegenoffensief: 'Er is geen tegenstelling', schrijft hij aan de Kamer, 'en ook is de rechterlijke macht niet misleid.' Van der Winkel krijgt een sneer van Wiebes die erop wijst dat de president van het Arnhemse hof eerder al tot twee keer toe is teruggefloten door de Hoge Raad. Professor Bovend'eert is in zijn commentaar volgens de staatssecretaris uitgegaan van verkeerde veronderstellingen. Bovend'eerd hield dinsdag tegenover de Volkskrant echter staande dat ambtenaren van de Belastingdienst tegen de rechter verklaringen hebben afgegeven die haaks staan op wat in het contract met de tipgever staat over diens anonimiteit.

Zwart gelakte passages

In de diverse rechtszaken toonde de Belastingdienst tot nu toe steeds het contract met de tipgever aan de rechter met daarin een flink aantal zwart gelakte passages. In reactie op de beschuldiging van misleiding van de rechter stuurt Wiebes nu ook een versie van het contract naar de Kamer waarin veel minder is weggelakt. Die versie maakt teksten zichtbaar waaruit blijkt dat de Belastingdienst weliswaar 'geen garanties verstrekt' dat de tipgever anoniem blijft, maar ook dat de dienst er alles aan zou doen om ervoor te zorgen 'dat de identiteit van de tipgever niet openbaar wordt'.

In dat gebrek aan garanties zien de gedupeerde zwartspaarder en zijn kinderen genoeg reden om bij de Hoge Raad alsnog de identiteit van de tipgever op te eisen. Wiebes echter vindt het een erezaak om niet mee te werken. Hij beklemtoont dat de tips foutloos zijn: de 76 zwartspaarders hadden samen ruim 33 miljoen euro op rekeningen van de Rabobank in Luxemburg staan. De fiscus inde aan naheffing, rente en boetes ruim 10 miljoen. Een onbekend percentage daarvan krijgt de tipgever, zo blijkt uit zijn contract.

In zijn strijd om blijvende geheimhouding weet Wiebes zich vooralsnog gesteund door een ruime Kamermeerderheid. Zelfs een geharnaste oppositiepartij als de SP beschouwt de tipgever als een klokkenluider die als zodanig beschermd moet worden. Het Kamerlid Bashir roept Wiebes dan ook op zich tot uiterste in te spannen om diens anonimiteit te waarborgen.

Meer over