Wie met mij date, loopt een risico

De Amerikaanse countryzangeres Taylor Swift is pas 20 en toch heeft ze al miljoenen platen verkocht. 'Mijn gitaar was mijn beste maatje. En gelukkig begrepen mijn ouders dat.'

Gijsbert Kamer

De locatie voor het interview, een degelijk zakenhotel buiten het centrum van Nashville, doet wat gewoontjes aan. Iemand die in vier jaar tijd dertien miljoen platen heeft verkocht en haar liedjes vijfentwintig miljoen keer zag worden gedownload, die verwacht je in een vijfsterren luxehotel om de internationale pers te woord te staan.


Maar als Taylor Swift de bescheiden interviewruimte in haar suite van het Loews Hotel betreedt, zie je ook niet een glamoureuze popster, maar gewoon een jonge, nog wat meisjes-achtige vrouw van 20 in een onopvallende jurk en schoenen. Een beetje giechelend, en quasi verbaasd o, thank you roepend als haar gesprekspartner haar een glaasje mineraalwater inschenkt. Waar ze het hele gesprek verder geen slok van zal nemen.


Je zou niet zeggen dat dit de dame is waar de hele Amerikaanse muziekindustrie haar hoop voor de laatste maanden van het jaar op heeft gevestigd. Want Speak Now, Swifts derde album, zal óók miljoenen keren worden verkocht - de vraag is hooguit hoe veel miljoen en hoe snel.


Taylor Swift is op dit moment de best verkopende zangeres in de Verenigde Staten. Daar heeft ze een paar jaar voor nodig gehad, maar ze deed het geheel op eigen kracht. Anders dan je zou verwachten als je de smetteloze promotiefoto's en video's ziet met Swift als zorgvuldig gestileerd fotomodel, zat er aanvankelijk geen groot marketingplan achter haar lancering. Ze begon als nieuweling op een klein label, en laat zich nog altijd door hetzelfde kleine team begeleiden.


'Nee hoor, druk heb ik niet gevoeld', zegt Swift ontspannen. 'Dat komt omdat ik in Nashville werk en niet in New York of Los Angeles, denk ik. Iedereen doet hier heel normaal tegen me. Er wonen hier al decennia lang zoveel muzikanten en artiesten, dat niemand er meer van opkijkt. Paparazzi zie je hier ook al niet.'


Een fijn werkklimaat is niet de reden waarom Swift met haar familie op haar 14de van Wyomissing, Pennsylvania naar Nashville verhuisde. 'Het was gewoon de enige optie. Al vanaf mijn 10de was dit de stad waar het voor mij moest gaan gebeuren. Ik weet dat dat raar klinkt, arrogant zelfs. Maar ik heb mijn ouders de oren van het hoofd gezeurd om naar Nashville te verhuizen, en uiteindelijk zijn ze bezweken.'


Taylor Swift had ten tijde van de verhuizing ook al werk in de Music City Of The World. Hoe ze dat als 14-jarige voor elkaar kreeg, heeft ze vast al veel vaker verteld, maar ze doet het nog een keer met een enthousiasme alsof het voor het eerst is.


'Ik schreef op school al vroeg gedichten. Dat viel op, want dat doen niet zoveel kinderen van 8 jaar. De juf zei op een keer dat ik maar eens mee moest doen aan een poëziewedstrijd. Dat deed ik en ik won. Ik was toen 9. De magie van woorden die in een bepaalde volgorde ineens van het papier kunnen springen of in een bepaald ritme ineens muzikaal kunnen klinken, daarmee heb ik toen al kennis gemaakt. De muziek kwam een paar maanden later. Iemand kwam bij ons thuis de computer repareren, hij zag een gitaar staan en wilde me wel iets leren. Die avond kende ik drie akkoorden en schreef ik mijn eerste liedje, Lucky You. Ik was 12 en toen begon mijn muziekobsessie pas echt.'


Swift vertelt hoe ze zich overal waar muziek werd gemaakt, wilde opdringen. Ze meldde zich aan bij een kinderkoor en bekwaamde zich met een karaokemachine in het repertoire van haar heldin Shania Twain. Ook kwam ze op het lumineuze idee - 'het kwam geloof ik van mijn vader' - om bandjes op te nemen waarop ze het Amerikaanse volkslied zong, die ze vervolgens naar allerlei sportclubs stuurde.


'Ik werd daarop regelmatig uitgenodigd maar was bang dat lokale krantjes er verslag van zouden doen, en dat klasgenootjes dat zouden lezen. Ik wist zeker dat ik dan nog meer in de zeik zou worden genomen.'


Want Taylor Swift werd veel gepest. 'Ik heb van alles geprobeerd om gewoon te zijn en met de rest mee te doen, maar sporten kon ik echt niet. Mijn gitaar was mijn beste maatje. En gelukkig begrepen mijn ouders dat, die lieten me m'n gang gaan. Al keken ze raar op toen ik per se naar Nashville wilde. Dat kwam omdat ik een keer op tv een countryster zag, Faith Hill. Die vertelde over hoe fijn het muziekklimaat daar was. Toen wist ik: daar moet ik ook heen.'


De ouders van Swift waren werkzaam in de financiële wereld en al enigszins bemiddeld. Het welzijn van hun kinderen stond voorop. Daarom, denkt Swift, bezweken ze voor de wens van haar dochter. Ze hebben altijd de beste omstandigheden willen scheppen voor hun kinderen om succesvol te worden. 'Dat begon al met mijn naam. Taylor. Dat kan zowel een jongen als een meisje zijn, wat bij sollicitaties niet tot vooroordelen zou leiden. Dat hebben mijn ouders echt zo bedacht.'


11 Jaar oud rijdt Taylor Swift met haar moeder en haar broertje tijdens een korte vakantie door Nashville. Ze weet dat er een buurt bestaat waar alle platenfirma's en muziekuitgeverijen zitten, Music Row. 'Ik had een stapel zelfgebrande cd's met een paar liedjes bij me. Ik belde overal aan en zei: hallo ik ben Taylor, ik ben 11 jaar, en ik wil graag een platencontract, achterop staat waar u me kunt bereiken. Doei.'


Het leverde aanvankelijk niets op, maar Swift gaf niet op. En tijdens een zoveelste tripje ('mijn moeder versleet al haar vakantiedagen in Nashville') krijgt ze van Sony een aanbieding om het team van songschrijvers te versterken. 'Ik weet nog altijd niet of ze me aannamen omdat ze me een curiositeit vonden, om van me af te zijn of omdat ze me echt goed vonden. Maar daar was ik, 14 jaar, broodschrijver bij Sony.'


Het moment voor de familie Swift om naar Nashville te verkassen. 'Mijn moeder haalde me elke dag van school en bracht me daarna naar Sony. Op kantoor ontdekten ze dat ik niet alleen liedjes kon schrijven, maar dat ik die ook zelf zou kunnen zingen. Via kantoor kwam ik in contact met de platenmaatschappijen zelf. De gesprekken die ik met hen voerde, werden vaak gehouden in dit hotel. Vandaar dat ik het leuk vind om hier nu mijn interviews te doen.'


Het Loews Hotel is nog altijd een plek waar veel vertegenwoordigers uit de muziekindustrie verblijven, Swift herinnert zich gesprekken met muziekmaatschappij RCA die haar wel een contract wilde aanbieden, maar geen eigen liedjes wilde laten zingen. 'Echt niet! Dat is als een vriendje die alles met je wil, maar zich niet jouw verkering wil noemen.'


Swift ging in zee met het toen beginnende label Big Machine Records. Ze was 16 toen in 2006 haar eerste album Taylor Swift verscheen. Aanvankelijk werd ze gepositioneerd als countryzangeres. 'Mijn helden waren Shania Twain, Faith Hill en Tim McGraw, naar wie ik ook mijn eerste single heb vernoemd. Echt countryartiesten. Maar mijn liedjes bleken ook prima de crossover naar de popmarkt te kunnen maken.'


Net als Swift zelf, waren haar voorbeelden vooral succesvol in eigen land. De meeste country wordt in het buitenland als te Amerikaans beschouwd. Op haar nieuwe plaat probeert Swift haar sound wat te verruwen om zo ook aansluiting te vinden bij de internationale popmarkt. Want, zo geeft ze toe: 'Ik zet nu toch ook een beetje mijn zinnen op Europa. Ik zie me niet meer als alleen maar die countryster. Ik heb nu geprobeerd een open popgeluid neer te zetten.'


Wat het verschil is tussen country en pop? Voor Taylor Swift zit 'm dat vooral in de teksten. 'Countryliefhebbers verlangen dat iemand over zichzelf zingt, over zijn eigen problemen en fascinaties. Dat heb ik zelf ook altijd gedaan. Over mijn vriendjes, over school, over thuis. Men zegt wel eens dat het grootste deel van de country-liefhebbers bestaat uit gescheiden vrouwen die troost zoeken. Die hebben aan mij een goeie, want ik zing vol liefde over mijn moeder.'


Minder liefdevol komen haar vriendjes ervan af. Zo bleek op een paar nummers van haar tweede en tot nu toe succesvolste plaat, Fearless, die twee jaar geleden verscheen. Haar relatie met een van de immens populaire Jonas Brothers werd in de Amerikaanse roddelpers breed uit gemeten. Toen het afliep, kreeg Jonas Forever & Always aan zijn broek. Op Speak Now zingt ze over haar kortstondige relatie met popster John Mayer. ('Lieve John, denk je niet dat ik te jong was om zo mee te rotzooien?')


'Vriendjes weten waar ze aan beginnen. Ik haal mijn materiaal rechtstreeks uit mijn eigen leven. Toen ik Forever & Always maakte, was ik 18 en heel erg bezig met daten en uitgaan. Daar schreef ik toen over. De afgelopen twee jaar heb ik weer veel andere dingen meegemaakt. Zoals die rel bij de MTV Video Awards vorig jaar en mijn duet met Stevie Nicks op de Grammy-uitreiking.'


Vooral het moment dat Kanye West tijdens de Video Awards de microfoon uit Swifts hand trok en zich beklaagde dat zíj had gewonnen en niet Beyoncé, heeft haar gegriefd. 'Ik dacht echt: wow, Kanye West komt me feliciteren, wat stoer. Maar goed, ik heb er een liedje over geschreven, zoals ik ook de critici wel wat te zeggen heb die me afzeken omdat ik vals zou hebben gezongen met Stevie Nicks.'


En nieuwe ex-geliefden, die kunnen hun borst natmaken?


'Wat dacht je? Iedereen die met mij wil daten loopt het risico aan de beurt te komen. It's all in the game.'


Op de vraag of ze momenteel een relatie heeft, antwoordt ze: 'Daar laat ik me niet meer over uit. Niet omdat ik het zo nodig geheim wil houden, maar er zit vaak zoveel tijd tussen interview en publicatie dat het best zou kunnen dat ik al weer een nieuw vriendje heb, dat zaait alleen maar verwarring.'


Voorlopig heeft Swift haar handen vol aan het inrichten van haar eerste eigen huis, dat ze onlangs heeft betrokken. 'Hier in Nashville ja, een paar blokken hier vandaan. Ik voel me er echt thuis en trek me ook niet terug in mijn schulp. Ik weet dat als ik boodschappen nodig heb ik ze beter kan laten halen, toch doe ik ze zelf. Dan maar een uur lang handtekeningen uitdelen. Zolang iedereen hier zo vriendelijk blijft, vind ik het nog altijd leuk. Ik ben pas 20 en ga me niet opsluiten. Ik wil gewoon uit blijven gaan, naar de film en zo. Dat kan hier in Nashville. Nog wel.'


Te moralistisch voor Europa

Van Speak Now, het derde album van Taylor Swift dat vorige week verscheen, werden in de VS in een week tijd meer dan een miljoen exemplaren verkocht. Zo maakte Billboard eerder deze week bekend. Sinds The Massacre van 50 Cent in maart 2005 werden er in de eerste week niet meer zoveel platen verkocht. En voor het eerst sinds juni 2008 (Tha Carter III van Lil' Wayne) is er weer een plaat die in een week tijd meer dan een miljoen keer verkoopt.


Die monsterverkoop lag in de verwachting, Swift wil met Speak Now echter ook de Europese markt veroveren. Voor het eerst heeft ze niet alleen Europa opgenomen in haar promotiecampagne maar komt ze er ook uitgebreid touren. Dat is nodig want of het nu Garth Brooks, Shania Twain of de Dixie Chicks betreft: geen enkele Amerikaanse countrynaam heeft in Europa eenzelfde succes kunnen bereiken als in eigen land. De muziek wordt hier als te zoet en gepolijst beschouwd, terwijl de typisch Amerikaanse family values die in veel liedjes centraal staan als te moralistisch of te schijnheilig worden gezien.


Anders dan Swift lieten de meeste countrysterren Europ dan ook links lingen, op het countryminnende Ierland na.


Meer over