Wie is de man die de aanklacht tegen DSK liet vallen?

Cyrus Vance jr., de procureur van Manhattan, vraagt vandaag om alle aanklachten tegen voormalig IMF-baas Dominique Strauss-Kahn te laten vallen. De hoofdaanklager in de DSK-zaak speelt een hoofdrol in deze affaire - maar het is allerminst een makkelijke rol.

Cyrus Vance Junior.Beeld afp

Cyrus Vance Junior (57) is sinds 2010 de officier van justitie in het stadsdeel van New York. Hij is de zoon van de bekende advocaat Cyrus Vance, die van 1977 tot 1980 minister van Buitenlandse Zaken was onder de Democratische president Jimmy Carter.

Vance jr. werd met 91 procent van de stemmen gekozen als hoofdofficier en is afhankelijk van de gunsten van de Democratische Partij en zijn kiezers. Als hoofdaanklager in de zaak tegen Dominique Strauss-Kahn heeft hij echter veel kritiek te verduren gehad van zowel voor- als tegenstanders van DSK.

Bij voorbaat schuldig
De 62-jarige Strauss-Kahn werd op 14 mei gearresteerd, nadat het kamermeisje, een 32-jarige immigrante uit Guinee, hem ervan had beschuldigd haar met geweld tot seksuele handelingen te hebben gedwongen in een hotel in Manhattan. Al meteen na de arrestatie heerste er - vooral in Frankrijk - woede over de wijze waarop de verdachte 'bij voorbaat schuldig' werd bevonden. Vance zou Strauss-Kahn te snel hebben aangepakt, zonder de achtergrond van het vermeende slachtoffer voldoende te hebben onderzocht. Ook zou hij te veel op publiciteit uit zijn.

Benjamin Brafman, een van de advocaten die Dominique Strauss-Kahn verdedigt, deed in een brief, gedateerd 25 mei, zijn beklag over het onophoudende lekken naar de media vanuit het kantoor van Vance. 'Moesten we hetzelfde spelletje willen spelen; we bezitten nu aanzienlijk wat informatie die de ernst van de aanklacht en de geloofwaardigheid van de klaagster zwaar kan ondermijnen', schreef hij destijds.

Wending
De zaak nam begin juli een wending. De eerste weken waren de aanklagers ervan overtuigd een goede zaak te hebben. 'Het bewijs neemt elke dag toe', zei Vance. Maar in juli lekte uit dat er bij hem en zijn medewerkers twijfel was ontstaan aan haar geloofwaardigheid. Zij zou herhaaldelijk hebben gelogen over haar persoonlijke achtergrond en asielaanvraag. Daarmee hadden de aanklagers een groot probleem omdat het door een gebrek aan getuigen in verkrachtingszaken vaak het woord van de een tegenover het woord van de ander is. Geloofwaardigheid is dan essentieel, zeker in rechtszaken met een jury.

Hierop beschuldigden de advocaten van het kamermeisje Vance van ondermijning van hun zaak. Dit deden zij door schadelijke informatie over haar te lekken. Volgens Thompson is er mogelijk sprake van een belangenconflict omdat een lid van het bureau van de procureur getrouwd is met een van de advocaten van DSK.

Kenneth Thompson, advocaat van het kamermeisje, vroeg Vance hierop zich terug te trekken uit het onderzoek. Hij eiste in een brief de aanstelling van een nieuwe, gespecialiseerde procureur. 'De inwoners van de staat New York hebben recht op een Openbaar Ministerie dat onpartijdig is in zo'n belangrijk dossier. Het bureau van procureur Vance heeft aangetoond dat het daartoe niet in staat is', schreef hij.

Zonder grond
Vance weigerde zich terug te trekken. 'Elke suggestie dat het bureau van de procureur zich moet terugtrekken uit deze zaak, is zonder grond', zei een woordvoerder van procureur Vance. 'Als er een nieuwe aanstelling zou gebeuren, moet de gouverneur van New York dat doen, en dat vereist harde en duidelijke bewijzen van een belangenconflict.'

Thompson zei zondag dat zijn cliënt zich 'in de steek gelaten voelt' door Vance. Sinds er twijfel is gerezen aan haar geloofwaardigheid als getuige, heeft ze volgens Thomson het gevoel dat het onderzoek zich meer op haar richt dan op Strauss-Kahn. 'De aanklager heeft een vrouw het recht ontnomen op gerechtigheid in een verkrachtingszaak', zei de advocaat van het kamermeisje. 'Hij heeft niet alleen het slachtoffer laten vallen, maar ook het bewijs in deze zaak genegeerd. Als de hoofdaanklager van Manhattan, die is gekozen om onze moeders en dochters, onze zusters, echtgenotes en geliefden te beschermen, niet voor hen opkomt als ze zijn verkracht, wie zal dat dan wel doen?'

Het linkse gemeenteraadslid Letitia James noemde eerder een, toen nog een mogelijk, sepot wegens twijfel aan de geloofwaardigheid 'desastreus voor alle verkrachtingsslachtoffers'. James waarschuwde voor de impliciete boodschap: 'Tenzij je een perfect verkrachtingsslachtoffer bent, hoef je niet eens naar buiten te treden.'

Vandaag vraagt Vance de rechter om de zaak tegen DSK te seponeren. Mocht het verzoek worden verworpen, zal dit wel eens ongunstige consequenties kunnen hebben voor Vance bij de volgende verkiezingen. Zijn voorganger, Robert M. Morgenthau, werd 8 keer herkozen en was van 1975 tot 2009 de langstzittende officier van justitie. Of hij dat record zal breken, is dan de vraag.

Meer over