INTERVIEWVICTOR EVERHARDT

Wethouder zoekt andere toerist: ‘Bezoekers die alleen komen om te drinken en blowen zie ik liever niet meer terug’

Kwaliteitstoeristen wil Victor Everhardt het niet noemen, maar de Amsterdamse wethouder hoopt na de pandemie bezoekers te trekken die komen voor meer dan de Wallen en de wiet. Hoe denkt hij dat voor elkaar te krijgen? 

Victor Everhardt in het centrum van Amsterdam: ‘We hebben nu de kans een ander verhaal te vertellen. Amsterdam als stad van creativiteit en cultuur.’  Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Victor Everhardt in het centrum van Amsterdam: ‘We hebben nu de kans een ander verhaal te vertellen. Amsterdam als stad van creativiteit en cultuur.’Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Amsterdam presenteert deze week een programma om de leefbaarheid van de binnenstad te verbeteren. Wethouder Victor Everhardt (D66) gaat aan de slag met een advies van bewoners, ondernemers en instellingen om een einde te maken aan de overlast door toeristen. Tijdens de lockdown veranderde het centrum in een spookstad en werd duidelijk dat Amsterdammers hier niks meer te zoeken hebben. Woonbuurten leefden juist op in de afwezigheid van blowende en drinkende feestgangers op straat. Een jaar na zijn aantreden als wethouder signaleert Everhardt dat veel neuzen voor het eerst dezelfde kant op staan in de bestrijding van het ‘overtoerisme’.

Heeft u al een Nutella-winkel bezocht? Zo’n ‘bakery’ die louter is gericht op toeristen?

‘Nee, maar het fenomeen is mij meer dan bekend. Mijn eerste werkbezoek, toen ik in november vorig jaar begon, was op de Wallen. Ik dacht vooral: wat doen die mensen hier? Waarom zou je hier met je gezin gaan rondlopen? Voor een selfie? I’ve been here. Terwijl deze stad zoveel meer te bieden heeft. Bezoekers die naar een museum of theater gaan, in een hotel overnachten, wellicht het strand bezoeken, en ja, misschien een blowtje roken, die zijn zeer welkom. Maar bezoekers die alleen komen om te drinken en blowen zie ik liever niet meer terug. Van dat imago van cannabis en Red Light District moet Amsterdam af.’

Amsterdam kampt dit jaar met een enorm tekort. Is de stad niet te afhankelijk geworden van de bezoekerseconomie?

‘Het is waar: het effect van corona is groot. We hadden dit jaar 200 miljoen euro toeristenbelasting verwacht en 270 miljoen parkeerinkomsten. Dat wordt waarschijnlijk 50 miljoen en 220 miljoen. Onze economie krimpt 6 à 7 procent, tegen 5 procent landelijk. Maar Amsterdam heeft een begroting van 6,9 miljard, je moet het wel in perspectief zien. Het aandeel van toerisme in de Amsterdamse economie is 5 procent.’  

Wat leveren de jaarlijkse 20 miljoen bezoekers de stad op?

‘Er is ook een positieve kant. Meer dan belastinginkomsten en werkgelegenheid in de horeca. Wij schatten bijvoorbeeld dat 40 procent van ons fijnmazige openbaar vervoer is te danken aan bezoekers. Het culturele aanbod, het nachtleven, de restaurantkeuze: dat is allemaal veel rijker in Amsterdam dan in de andere Nederlandse steden. Mede door toerisme.’

Er is ook een negatieve kant: uw eigen citymarketingbureau schat dat een kwart van de bezoekers van het type is dat je liever niet verwelkomt.

‘Dat zijn toeristen die geen respect tonen voor de stad en haar bewoners. Die alleen komen om te drinken en te blowen. We hebben nu de kans een ander verhaal te vertellen. Amsterdam als stad van creativiteit en cultuur. Dat laatste moet je breed opvatten. Niet alleen het Rijksmuseum, ook de Heineken Experience valt daaronder. De indruk is ontstaan dat Amsterdam alleen nog bezoekers met een dikke portemonnee wil aantrekken. Dat is niet zo. We zoeken nog naar een geschikte term. Kwaliteitstoerist klinkt te elitair, we noemen het nu maar waardevolle bezoeker. Die gaan we online benaderen met een nieuwe imagocampagne. De bewoners van de Wallen zijn al begonnen met posters waarop staat: ‘We live here! Kortom, gedraag je.’ 

Amsterdam wil graag meer congresgangers: goede gasten en tevens waardevol voor plaatselijke bedrijven en instituten. Uit onderzoek blijkt dat Amsterdam slecht presteert op deze markt. Heeft uw voorganger zitten slapen?

‘Laat ik zeggen: we hebben een hele markt terug te winnen! De stad zet weer een congresbureau op en begint een gerichte campagne. Ik zie grote kansen op het gebied van zorg door de komst van het European Medicine Agency, kunstmatige intelligentie en fintech rond Amsterdamse hightechbedrijven als Adyen.’

U kunt aan drie knoppen draaien om de toeristenstromen te beïnvloeden: bereikbaarheid, accommodatie en attracties. Bijvoorbeeld: minder budgetvluchten, minder hotels en minder Nutellawinkels. Wat gaat u doen? 

‘Ik kan geen hek om de hoofdstad zetten. Dat wil ik ook niet. Maar minder budgetvluchten vind ik een heel goed idee. Iedereen begrijpt dat een vliegticket voor 5 euro niet duurzaam kan zijn. Dat hebben wij met z’n allen laten gebeuren. Maar ook al is Amsterdam mede-eigenaar van Schiphol, ik kan niet zomaar timeslots van luchtvaartmaatschappijen afpakken. Dat moet op landelijk of Europees niveau gebeuren. Dat geldt ook voor wensen als minder hotels, minder coffeeshops en minder souvenirwinkels. 

We leven in een rechtstaat en je wilt ook een betrouwbare overheid zijn. Wat we in de hand hebben: nieuwe aanvragen tegenhouden. En dat doen we al. Nieuw is dat we ondernemers die wel bijdragen aan de leefbaarheid van de stad willen belonen. Bijvoorbeeld met een keurmerk. 

‘Tegen Amsterdammers die permanent een appartement verhuren aan toeristen, zou ik willen zeggen: het mag niet, ga er zelf wonen. Er is een groot tekort aan woningen! Nu verbieden we particuliere vakantieverhuur bij Airbnb of Wimdu in drie buurten. Ik voel me gesterkt door het eensluidende advies dat ik deze week kreeg van  ondernemers en instellingen: zij willen een totaalverbod op particuliere vakantieverhuur. Hun steun heb ik nodig voor mijn lobby in Den Haag.’

Online-imagocampagne’s, een keurmerk en de belofte te lobbyen: dat zijn geen krachtige nieuwe instrumenten tegen overtoerisme. Wat is de kans dat er merkbaar iets veranderd zal zijn als ik over twee jaar met u door de binnenstad loop?

‘Dit is geen traject van een paar jaar, maar van een langere adem. Dat gezegd hebbende, verwacht ik dat we over twee jaar een binnenstad zien waar meer gewerkt en gewoond wordt. Herstel van de leefbaarheid zit ’m niet alleen in het bestrijden van de negatieve effecten van toerisme, maar ook in het stimuleren van een gezondere lokale economie. Dan helpt het als Amsterdammers gewoon in hun huis wonen in plaats van het aan toeristen te verhuren, dat de universiteit terugkeert naar de binnenstad en dat een bedrijf als Adyen op het Rokin ruimte gaat bieden aan honderden werknemers.’

Lees ook

Al vijf jaar trekt de gemeente Amsterdam ten strijde tegen illegale vakantieverhuur via platforms als Airbnb. Op zoek naar illegale vakantieadresjes in Amsterdam.

‘Groningen is so pretty!’ Influencers moeten toeristen buiten gebaande paden lokken.

Meer over