Werkpaard Gallucci erft Holbrooke's Bosnië-dossier

Zelden is een Amerikaanse onder-minister van Buitenlandse Zaken met zoveel fanfare vertrokken als Richard Holbrooke, de vredesstichter van de Balkan....

OSCAR GARSCHAGEN

Van onze correspondent

Oscar Garschagen

WASHINGTON

Eveneens uitzonderlijk is het feit dat hij niet door een, maar door twee buitenlandexperts wordt opgevolgd. John Cristian Kornblum, een carrière-diplomaat, wordt de nieuwe minister voor Europese en Canadese zaken. Kornblum, een voormalige ambassadeur en plaatsvervanger van Holbrooke is een van de Duitslandspecialisten van het ministerie van Buitenlandse Zaken.

Aangezien Duitsland het land is, waarmee de regering-Clinton de meest innige relaties onderhoudt, is zijn promotie geen verrassing. Overigens was Holbrooke ook eerst ambassadeur in Bonn voordat hij - voor de tweede keer in zijn carrière - onderminister van Buitenlandse Zaken werd.

Kornblum zal zich niet rechtstreeks met de uitvoering van de akkoorden van Dayton bemoeien. Minister Christopher heeft daar een van zijn favorieten op het ministerie, Robert Gallucci (49), mee belast. Als speciaal ambassadeur zal Gallucci waken over de erfenis van Holbrooke. Net als Christopher is Gallucci een introverte, zachtpratende diplomaat met het talent en het geduld voor lange, subtiele onderhandelingen over complexe onderwerpen. Hij wordt gekarakteriseerd als 'een werkpaard', 'een vertrouwensman van Christopher' en 'een geduldige diplomaat met een voorkeur voor lange-termijndoelen'. Het toeval wil dat hij net als Holbrooke zijn diplomatenloopbaan begon als een Vietnam-deskundige.

Anders dan Holbrooke werkt Gallucci het liefst buiten de schijnwerpers van de media. Zijn briefings voor de media in Washington DC vallen op door hun gedetailleerde karakter en het ontbreken van sappige uitspraken. Zijn stijl kan low key worden genoemd.

Galluci is een van de drie leden van de regering-Clinton die al een hoge functie bekleedden onder president Bush. Onder de Republikeinse president was Gallucci de specialist inzake het wapenarsenaal van Irak. Daarnaast hield hij zich bezig met non-proliferatie-kwesties. Als onderminister voor politieke en militaire zaken werd hij door Christopher in '93 belast met wat in Amerika 'de nucleaire Noordkoreaanse crisis' werd genoemd.

In het Washingtonse wereldje van diplomaten, ex-diplomaten, de vele schaduwministers van Buitenlandse Zaken in de media en de denktanks vraagt men zich af of Gallucci opgewassen is tegen wat Holbrooke woensdagavond noemde 'het zooitje leugenaars en moordenaars op de Balkan'. Holbrooke noemde niemand bij naam, maar bekend is dat hij de Servische en Kroatische presidenten Milosevic en Tudjman minacht. De Bosnische Serviërs Karadzic en Mladic beschouwt hij als tuig van richel.

Het enige minpuntje in zijn bemoeienissen met de Balkan is dat deze twee moordenaars nog niet in Den Haag terecht staan voor het internationale tribunaal. Want deze persoonlijke meningen heeft hij met kracht weten te onderdrukken. 'Je past je als diplomaat nu eenmaal aan aan de eisen van het moment en de bijzondere omstandigheden.'

Gallucci is qua persoonlijkheid het tegenovergestelde van de autoritaire, soms arrogante Holbrooke. Professor Janusz Bugaajski van het Center for Strategic and International Studies: 'Het succes in Dayton is mede te danken aan Holbrooke's stevige optreden en zijn geloofwaardigheid in de ogen van de drie presidenten. De Balkan-leiders zullen zeker in de verleiding komen te onderzoeken en te testen hoe vastbesloten en stevig Gallucci is. Hij zal hun respect moeten winnen.'

Holbrooke is donderdag begonnen als vice-president van CS First Boston Group, een grote bank, die zijn activiteiten in Europa wil gaan uitbreiden. Zijn besluit te vertrekken heeft, zegt hij, meer te maken met persoonlijke omstandigheden dan met zijn nieuwe baan. Acht maanden geleden trouwde hij opnieuw en zowel zijn nieuwe als zijn vorige gezin woont in New York.

Als hij niet belast was met het 'dossier Bosnië', was hij al in de zomer van 1994 vertrokken. De relatie met Christopher was gespannen en als minister voor Europese en Canadese Zaken leek de energieke Holbrooke zich enigszins te vervelen. Hij werd door Christopher en Clinton, toen beiden ten einde raad waren, belast met Bosnië, omdat Clinton wilde voorkomen dat hij in het verkiezingsjaar 1996 geconfronteerd zou worden met verwijten dat hij niets betekenisvols aan deze burgeroorlog had gedaan.

Uiteraard heeft het vertrek van Holbrooke opzien gebaard, hoewel ministers in Amerikaanse regeringen niet zoals hun Europese collega's met betonlijm zitten vastgeplakt aan hun zetels. Politieke vrienden van Holbrooke denken dat zijn rol in de nationale politiek niet is uitgespeeld. Als Clinton wordt herkozen en voor zijn tweede termijn een minister van Buitenlandse Zaken, Handel of Defensie zoekt dan zal ongetwijfeld de naam Holbrooke hoog op de lijst staan. En mochten er zich voor die tijd crises in de wereld voordoen dan is deze zoon van Duitse joden altijd bereid in actie te komen. Een uur voor zijn vertrek werd hij daarom benoemd tot speciaal adviseur van minister Christopher.

Meer over