'Werk RID terecht aan de kaak gesteld'

Deskundigen oordelen verschillend over de straf die Peter R. de Vries boven het hoofd hangt. Vooralsnog moet het Openbaar Ministerie eerst een vervolging instellen....

De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) heeftaangifte gedaan tegen Peter R. de Vries wegens het publiceren vanstaatsgeheimen. Het is nog even afwachten of het OpenbaarMinisterie hem daadwerkelijk vervolgt. Maar als dat gebeurt,verdwijnt de misdaadverslaggever dan achter de tralies?

Eén ding is zeker. De Vries heeft artikel 98 van het Wetboekvan Strafrecht overtreden. Dat artikel stelt het openbaren vanstaatsgeheimen strafbaar, met een maximale gevangenisstraf vanvijftien jaar.

Toch staat geenzins vast dat De Vries daadwerkelijk wordtveroordeeld. Hij kan wel eens een sterke zaak hebben, denkthoogleraar Theo de Roos van de Universiteit van Tilburg.

Volgens hem heeft De Vries de werkwijze van de RegionaleInlichtingendienst (de politie-eenheid die werkt voor de AIVD)terecht aan de kaak gesteld. Hij vindt het raar dat deRotterdamse RID informatie verzamelde over politici. 'Waarom doenze dat eigenlijk? Leg dat eens uit. Het is mijn burgerbelang omdaar het naadje van de kous van te weten. Tenslotte is het ookmijn geheime dienst.'

Dat De Vries voor zijn onthulling staatsgeheimen gebruikte,vindt hij te billijken. Het strafrecht moet in dit geval wijkenvoor het algemeen belang, aldus De Roos.

Zijn collega-jurist Joep Lindeman denkt daar heel andersover. De Utrechtse universitair docent Strafrecht vindt dat DeVries onzorgvuldig heeft gehandeld. Volgens Lindeman had hijeerst met de AIVD moeten overleggen, alvorens te publiceren. 'Datheeft hij niet gedaan. Hij heeft het debat niet afgewacht en deinformatie op straat gegooid, deels met naam en toenaam.'Bovendien gaat om een misdrijf tegen de staat, niet zomaar iets.'Niet voor niets staat het helemaal vooraan in het Wetboek vanStrafrecht.'

Ook Egbert Dommering van het Instituut voor Informatierechtgeeft De Vries weinig kans. Volgens hem accepteert de Nederlandserechter zelden dat een journalist strafbare feiten begaat tijdenszijn werk. Ter illustratie haalt hij een zaak aan van eenjournalist van het Algemeen Dagblad. Die bemachtigde in 1992onder een valse naam rijbewijzen. Hij wilde daarmee aantonen datde controle op de afgifte van deze documenten niet deugt. De HogeRaad keurde deze handelwijze af: iedere journalist heeft de wette respecteren. Deze uitspraak beperkt de kansen van De Vries,aldus Dommering.

De Vries heeft echter niet zelf de wet overtreden: deinformatie werd hem op een presenteerblaadje aangereikt.Vergelijkbare jurisprudentie is er niet. Uitspraken die erenigszins op lijken, spreken elkaar tegen. Soms oordelen rechtersmild over journalisten die de strafwet overtreden, soms niet. Welmogen journalisten zich meer permitteren dan gewone burgers.

'De Nederlandse regelgeving is allesbehalve helder',concludeerde een commissie in 2001. Alleen het direct plegen vanstrafbare feiten is zonder meer verboden.

De Roos blijft mild. Hij wijst erop dat De Vries 'banaleinformatie' publiceerde en dat het staatsbelang nooit in gevaaris geweest. 'Het is wat anders als de identiteit van informantenin het geding is of de relaties met buitenlandse mogendheden ophet spel staan.'

Meer over