Nieuws

Wereld Natuur Fonds is de grootste politieke adverteerder op Facebook, gevolgd door ministeries en overheden

De Britse pagina van het Wereld Natuur Fonds gaf tot nu toe het meeste geld uit aan politieke advertenties op Facebook en Instagram in Europa. Daarna volgen ministeries en overheden, gevolgd door Facebook zelf en het CDA.

Een advertentie van Facebook waarin het platform reclame maakt voor het adverteren op Facebook. Beeld Facebook Ad Library
Een advertentie van Facebook waarin het platform reclame maakt voor het adverteren op Facebook.Beeld Facebook Ad Library

Met name belangengroepen en ministeries en overheden plaatsen politieke advertenties op Facebook en Instagram in de Europese Unie (Groot-Brittannië meegerekend). Het Wereld Natuur Fonds betaalde tot nu toe ruim 1,1 miljoen euro voor advertenties. In de top tien staan verder het Duitse ministerie voor Volksgezondheid, Save the Children Italia, de Schotse overheid en Greenpeace.

Dat blijkt uit verzamelde gegevens van AdLens, een Belgische organisatie van onderzoekers en journalisten die in kaart brengen wie op Facebook adverteert. Facebook zelf is de vierde adverteerder en plaatst met name advertenties over hoe aantrekkelijk het voor bijvoorbeeld overheden is om te adverteren op, jawel, Facebook.

Op nummer 11 duikt een Nederlandse politieke partij op. Dat het CDA in aanloop naar de verkiezingen van maart van dit jaar veel geld uitgaf aan advertenties op de platforms van Facebook was al bekend, nu blijkt de partij een van de grootste politieke adverteerders van Europa te zijn.

Op plek 13 staat het Nederlandse Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Dat zoveel ministeries en andere pagina’s van overheden veel geld uitgaven aan advertenties op Facebook heeft te maken met de coronapandemie: veel politieke advertenties bevatten overheidsinformatie over de bestrijding van het covid-19-virus.

Facebook geeft sinds maart 2019 inzicht in de politieke advertenties op het platform, losjes omschreven als advertenties die een idee proberen te verkopen en niet een product. In de lijst staan wel commerciële bedrijven, zoals bijvoorbeeld energiemaatschappij Vattenfall, maar de advertenties die bedoeld worden zijn politiek van aard.

De advertentiebibliotheek van Facebook werd iets meer geopend na veel kritiek op het gebrek aan transparantie. Daardoor konden politici en belangengroepen Facebook en Instagram gebruiken om ongecontroleerd de publieke opinie te beïnvloeden. De data verzamelen, zoals AdLens deed, is nog wel grotendeels handwerk.

Het is belangrijk om te vermelden dat het gaat om individuele pagina’s van partijen en politici. Zo staat de pagina van CDA-leider Wopke Hoekstra apart genoemd, omdat het CDA ook via zijn persoonlijke pagina adverteert. Opgeteld zou het CDA dus nog hoger uitkomen. Vlaamse politieke partijen adverteren overigens fors, terwijl er dit jaar geen verkiezingen zijn in België.

Verbetering: in een eerdere versie van dit artikel stond dat de Britse pagina van het Wereld Natuur Fonds 11 miljoen euro had uitgegeven aan politieke advertenties. Dat moest 1,1 miljoen euro zijn en is verbeterd.

De Volkskrant deed met onderzoeksbureau I&O Research en de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar politieke advertenties van Nederlandse partijen, voor, tijdens en na de verkiezingen van maart 2021. Met als grootste vraag: heeft het zin? Daarover is hier meer te lezen.

Meer over