Werd er wel gemoord in Sint Joseph?

De presentatie van een boek over de verdachte sterfgevallen in het klooster Sint Joseph in Heel is na anonieme bedreigingen afgelast. Het boek veegt de vloer aan met het onderzoek van het OM.

HEEL - Eerherstel voor broeder Andreas en dokter Verstraelen, heet het boek over 37 verdachte sterfgevallen in de katholieke zwakzinnigeninrichting Sint Joseph tussen 1952 en 1954, dat vandaag gepresenteerd zou worden in het Limburgse dorp Heel. Maar de schrijvers, verenigd in de Werkgroep Eerherstel, hebben de persconferentie afgelast na anonieme bedreigingen. De auteurs vermoeden dat die uit de hoek komen van slachtoffers van seksueel misbruik in de katholieke kerk.

In het nieuwe boek wordt de vloer aangeveegd met een onderzoek van het OM naar de 37 doden. Het OM concludeerde twee jaar geleden dat de jongens waarschijnlijk om het leven zijn gekomen door een misdrijf. Als de zaak niet was verjaard en de betrokkenen nog zouden leven, was het OM een strafrechtelijk onderzoek tegen broeder Andreas en huisarts Guus Verstraelen begonnen.

Want er waren aanwijzingen dat broeder Andreas de geestelijk en lichamelijk zwaar gehandicapte jongens te veel morfine zou hebben toegediend. De arts wordt ervan verdacht de overlijdenspapieren te hebben vervalst door alle sterfgevallen aan te duiden als gevallen van natuurlijk overlijden.

In diverse media werd broeder Andreas aangeduid als 'de spuitenbroeder' of 'broeder des doods', die 37 jongens zou hebben vermoord. Dat ging een aantal mensen te ver. Zij vormden een werkgroep die 'tegenonderzoek' deed. Daarin zitten onder meer Patrick Chatelion Counet, secretaris van de koepel van kloostergemeenschappen KNR, advocaat Frank Dronkers, verpleegkundige Jac Peeters, schrijver Ton van Reen en Antoon Visschedijk, gepensioneerd huisarts in Heel en opvolger van Verstraelen.

Zij komen tot de conclusie dat het OM de statistieken en omstandigheden verkeerd en suggestief heeft geïnterpreteerd. Van de 37 jongens die tussen 1952 en 1954 overleden, waren er 11 uit de afdeling van broeder Andreas. Bovendien stierven er in andere inrichtingen ook veel kinderen, zoals in Huize Immaculata in Schinnen.

De hoge sterftecijfers in de inrichtingen zijn volgens hen vooral te verklaren doordat het om ernstig zieke kinderen ging ('bedlegerig, mongoloïde, zwaar idioot, spastisch, dus allen zwaar lichamelijk en geestelijk gehandicapt, kwetsbaar van gezondheid: een longontsteking of zelfs een griep kon al fataal zijn') en de zwakzinnigenzorg nog in de kinderschoenen stond. Voor en net na de oorlog werden de kinderen voornamelijk thuis gehouden, later werden ze in inrichtingen geplaatst. Het was 'pionieren' voor de katholieke broeders en zusters.

Het OM suggereert dat broeder Andreas stelselmatig te veel morfine heeft gespoten om de kinderen rustig te krijgen. Het baseert dat op een notitie die in het archief is gevonden. De 'tegenonderzoekers' trekken dat in twijfel: hij was geen verpleger, hij 'kon niet spuiten en had dit ook nooit geleerd'.

Advocaat Frank Dronkers ziet 'significante parallellen' met de zaak-Lucia de B. Volgens hem is ook bij het onderzoek in Heel sprake van tunnelvisie en is broeder Andreas slechts verdacht omdat hij 'simpelweg in de buurt zou zijn geweest'. Dronkers noemt het OM-onderzoek 'een gerechtelijke dwaling'.

Het OM kon gisteren geen reactie geven 'omdat we het boek nog niet gelezen hebben'. Wel onderstreept een woordvoerder dat het justitieel onderzoek naar aanleiding van een melding door de commissie-Deetman nooit schuldigen heeft aangewezen: 'We hebben nooit iemand beschuldigd van moord of doodslag, wel dat er ernstige aanwijzingen zijn die een strafrechtelijk onderzoek zouden rechtvaardigen.'

Klokk, de koepel van slachtofferorganisaties, zegt geen weet te hebben van anonieme telefoontjes en mails aan leden van de werkgroep - de reden waarom de officiële presentatie van het boek is afgelast. Klokk-voorzitter Guido Klabbers noemt het 'smadelijk' dat de werkgroep zonder bewijzen meteen naar misbruikslachtoffers als de anonieme afzenders wijst.

undefined

Meer over