Wenen verbiedt witwasconstructie

Oostenrijkse banken zijn naarstig op zoek naar alternatieven voor de anonieme rekeningen van hun klanten. In de strijd tegen het witwassen van criminele gelden is het vanaf vandaag namelijk verboden om anonieme effectenrekeningen te openen....

Van onze economische redactie

AMSTERDAM

Op 2 juli stuurde de Europese Commissie een avis motiv, een soort laatste waarschuwing, naar de regering in Wenen. Oostenrijk kreeg veertig dagen de tijd om te voldoen aan de anti-witwascriteria die in de Europese Unie gelden. De voornaamste regel is dat banken hun klanten behoren te kennen. Als Oostenrijk niet binnen de gestelde termijn voldoet aan alle eisen, kan de Europese Commissie naar het Europese Hof in Luxemburg stappen om maatregelen af te dwingen.

Anticiperend op het verdwijnen van de anonieme rekeningen verzinnen de banken nu nieuwe manieren om hun klanten vergaande vormen van financiële privacy te bieden. 'Er is nog leven na de anonimiteit', schrijft Die Erste Österreichische Spar-Casse in een advertentie. Oostenrijks meest traditionele bank, de Creditanstalt-Bankverein, introduceerde de TopSecret-rekening, waarbij slechts twee bankmedewerkers op de hoogte zijn van de naam van de rekeninghouder. Ook marktleider Bank Austria heeft al meegedeeld met nieuwe rekeningvormen op de markt te komen om het gemis aan nummerrekeningen op te vangen.

Het Oostenrijkse systeem van anonieme genummerde rekeningen is al jaren omstreden. Bij Weense banken zouden grote contante bedragen gestort kunnen worden op anonieme rekeningen zonder dat de bank informeert naar de herkomst van het geld. Zo beschreef misdaadauteur Jeffrey Robinson in zijn boek The Laundrymen (De Witwassers) hoe hij zonder enig probleem acht rekeningen kon openen op naam van Sneeuwwitje en de Zeven Dwergen.

Vorig jaar verhoogde het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken de classificatie van de witwasgevoeligheid van Oostenrijk van 'medium' tot 'medium-high'. Oostenrijk kwam daarmee op gelijke hoogte met Cyprus, Antigua, Colombia en Venezuela, landen met een op dit gebied twijfelachtige reputatie.

Als de Oostenrijkse regering zwicht voor de internationale druk en ook het openen van anonieme spaarrekeningen verbiedt, is er voor de huidige spaarders overigens nog geen man over boord: bestaande rekeningen mogen blijven bestaan.

Het risico lijkt ook niet uitgesloten dat de Oostenrijkse banken even vindingrijk zullen zijn als de inmiddels failliete Nederlandse zwart-geldbank Femis in de jaren tachtig. Toen het deze instelling werd verboden om nog langer nummerrekeningen te openen, legde het bedrijf razendsnel een reservoir 'standaardrekeningen' aan. Nieuwe klanten konden dan een dergelijke, bestaande rekening overnemen.

Oostenrijk telt momenteel 26 miljoen anonieme spaarrekeningen, terwijl het land slechts acht miljoen inwoners heeft. In totaal staat er op de rekeningen circa 1,5 biljoen schilling (235 miljard gulden). Commissaris Peter Stiedl van de Weense politie schatte vorig jaar dat daarvan 20 miljard schilling (63,1 miljard gulden) van dubieuze herkomst is.

Op verzoek van de Oostenrijkse banken trok Stiedl zijn verklaring overigens weer schielijk in. De portée bleef echter hangen. Ook bij Leoluca Orlando, de burgemeester van het Siciliaanse Palermo. In juni omschreef hij Oostenrijk bij een bezoek aan het land als een 'Mafia-Eldorado'.

Meer over