Welkom op de piste... in Afghanistan

Terwijl duizenden van hun landgenoten de afgelopen weken stonden te verkleumen bij de grenshekken van Europa, volgden de Afghaanse twintigers Alishah Farhang en Sajjad Hussein skiles in het luxueuze wintersportoord St. Moritz in Zwitserland. Ze leven in een droom die hen in 2018 als eerste Afghaanse deelnemers naar de Olympische Winterspelen moet brengen.

Anne Sachtleven
Het Koh-i-Baba-gebergte in de Afghaanse-provincie Bamyan. Naar boven lopen hoort erbij, want er is geen skilift. Beeld Bamyan Ski Club
Het Koh-i-Baba-gebergte in de Afghaanse-provincie Bamyan. Naar boven lopen hoort erbij, want er is geen skilift.Beeld Bamyan Ski Club

Ze zijn de helden van het Koh-i-Baba-gebergte in de provincie Bamyan, een boerenstreek die sinds 2010 bevangen is door de skikoorts. De Zwitserse journalist Christoph Zürcher kwam daar een paar dagen vast te zitten door slechte weersomstandigheden. Hij organiseerde 'uit pure verveling' een skiwedstrijd tussen Afghanen en westerlingen. Het was een succes: de Afghan Ski Challenge gaat vrijdag voor de zesde keer van start.

De 25-jarige Farhang heeft de race drie keer gewonnen, vertelt hij trots via de telefoon vanuit Bamyan, dat zo'n 180 kilometer ten westen van de hoofdstad Kabul ligt. 'Ik hoop dat ik goed genoeg ben om straks aan de Olympische Spelen deel te nemen.'

De Afghanen keken zes jaar geleden raar op toen een vreemdeling ineens over skiën begon - ze hadden niet alleen geen ski's, ook skiliften waren er niet in Afghanistan. 'Ze begrepen niet wat de lol ervan was om een berg op te klimmen', zegt Zürcher, die weer is teruggekeerd naar de Afghaanse sneeuwhellingen. 'Via sponsoren uit de skisport had ik een aantal prijzen geregeld en toen deed een handjevol toch mee met die eerste race.'

Hoogtepunt van de winter

De skiwedstrijd is uitgegroeid tot het hoogtepunt van de winter in Bamyan. In de weken ervoor maken honderden kinderen provisorisch hun eigen ski's: oude planken, laarsjes en wat stukjes touw. 'Ze zijn verbazingwekkend creatief', zegt Zürcher.

In Bamyan wonen vooral Hazara's, de etnische minderheid die is geportretteerd in de verfilmde bestseller De vliegeraar. De provincie trok in 2001 wereldwijd de aandacht, toen de Taliban er twee reusachtige Boeddhabeelden uit de 6de eeuw opbliezen. De Taliban verketterden de Hazara's, vooral omdat ze een andere stroming van de islam aanhangen.

Maar anno 2016 is Bamyan een van de veiligste regio's van Afghanistan - na de oorlog bracht het skiën een vrolijker leven.

Kinderen maken hun eigen ski¿s om aan de wedstrijd mee te doen. Beeld Bamyan Ski Club
Kinderen maken hun eigen ski¿s om aan de wedstrijd mee te doen.Beeld Bamyan Ski Club

Westerlingen

Zo'n tien tot twintig westerlingen doen jaarlijks mee met de Ski Challenge. De sneeuw is er van geweldige kwaliteit, zegt de Franse oud-deelnemer Xavier Fournier. 'Eigenlijk is Bamyan de perfecte omgeving als je net begint met skiën.'

De Hazara's zijn voornamelijk sjiietisch en minder dogmatisch dan de overwegend soennitische bevolking in de rest van het land. De Hazara-vrouwen hebben minder met onderdrukking te maken. In een promotiefilmpje van de Ski Challenge schaart een vader zich resoluut achter zijn dochter, die meedeed aan de race voor vrouwen.

Nog nooit heeft een buitenlander de Ski Challenge gewonnen. Het omhoog lopen naar de start is onderdeel van de race en dat doen de Afghanen een stuk sneller dan de westerlingen. Alishah Farhan en Sajjad Husseini zijn zo goed dat ze niet meer mogen meedoen. Ze helpen nu als gids de organisatie en hun Zwitserse beschermheren broeden op manieren om aan de kwalificatie voor de Olympische Spelen te voldoen.

Kwalificatiewedstrijden

In St. Moritz hebben ze tweeënhalve maand hard getraind. Een 14-daagse skipas kost er zo'n 600 euro - een gemiddeld jaarloon in Afghanistan. Maar de twee hebben een sponsor die de kosten van het trainingskamp voor zijn rekening neemt. Aan hun atletische capaciteiten lijkt niemand te twijfelen.

Het wachten is op deelname aan officiële kwalificatiewedstrijden. Farhang en Husseini willen wel, en hun Zwitserse coaches ook. Maar zolang Afghanistan geen erkende skifederatie heeft, mogen ze niet meedoen. De tribale rivaliteit die Afghanistan in het groot verdeelt, zit de Afghanen ook dwars in de kleine arena van de sport.

Ze hebben nog drie maanden. Dan komen de internationale skibonden bijeen in het Mexicaanse Cancún en moet de inschrijving rond zijn.

Sommigen hebben Olympische ambities, maar een skibond ontbreekt. Beeld Bamyan Ski Club
Sommigen hebben Olympische ambities, maar een skibond ontbreekt.Beeld Bamyan Ski Club
Meer over