Welke vrijer zal ik nemen?

Een nieuwe fiets had ik kunnen winnen. Ik hoefde alleen maar - geheel vrijblijvend - informatie aan te vragen over de nieuwe zorgverzekering....

Niet gedaan. Nee, deze mondige burger gaat eerst maar eens bestuderen wat de eigen verzekeraar in petto heeft en maakt dan de vergelijking met de offertes van anderen. Zo dwing je het geluk af in plaats van erom te loten.

Echt waar? Er zijn een stuk of vijftig zorgverzekeraars. Die bieden allemaal dezelfde basispolis. De premie daarvoor kan per verzekeraar een paar tientjes verschillen. Wie alleen op de prijs let, is dus gauw klaar.

Maar het venijn zit in de aanvullende polissen. Je kunt kiezen uit duizenden polissen, voor zorg die je naast die basispolis nodig denkt te hebben. De tandarts, fysiotherapeut of de bottenkraker.

Tegen zo'n overvloed aan keuzemogelijkheden is bijna geen mens opgewassen. Veel keuzevrijheid leidt tot stress, zeggen de wetenschappers. En stress maakt ziek, dat weet iedereen. Dat schiet dus niet op. Hoe dán gebruik te maken van je recht op mondigheid?

Een hoog eigen risico nemen misschien? Moet je kunnen betalen. Verder is het alleen handig als het voordeel van premiekorting groter is dan de kosten die je voor eigen rekening neemt. Niks voor grootverbruikers dus.

Helemáál geen aanvullende polissen nemen dan, zoals minister Hoogervorst van Volksgezondheid ons aanraadt. Makkelijk zat, hij is nog jong. Maar als je slechte tanden of botten hebt, heb je alleen de keuze tussen betalen of een verslechterende gezondheid. Bedoelde Hoogervorst dat?

Over oud gesproken: jaren geleden vroeg ik mijn verzekeraar om een hoger eigen risico. Als gezond en voor de verzekeraar goedkoop mens betaalde ik te veel premie, vond ik. 'Nee', zei hij. 'U bent te oud.' Hij bedoelde: volgens de statistieken bent u vaker ziek en minder kapitaalkrachtig dan jongeren. Dus we willen met u geen financieel risico lopen.

Tot mijn verbazing biedt diezelfde verzekeraar me nu een eigen risico dat bijna dubbel zo hoog ligt. Een raadsel? Welnee, de nieuwe wet verbiedt leeftijdsdis criminatie. Mooi, maar juist daarom beschouwt hij nu ál zijn klanten als potentiële risico's. Hij geeft zó weinig premiekorting aan klanten met een eigen risico, dat de meesten er niet aan zullen.

Inderdaad, alles wordt anders met de nieuwe wet. De gezondheidszorg is een markt geworden en de verzekeraars moeten om mij vechten. Wat een luxe positie. Ik ben nu een begeerlijk goed.

Maar wacht even, het ligt toch iets ingewikkelder. Want tegen wie van al die vrijers ga ik ja zeggen? Let ik op de premie of op klantvriendelijkheid? En wil mijn zorgverzekeraar dat dure middel dat de dokter mij voorschrijft, wel vergoeden? Mag ik wel naar de fysiotherapeut van mijn voorkeur of moet ik dan bijbetalen? Op de tv stelt een man met een Oost-Nederlands accent mij gerust: bij zijn maatschappij mag ik zelf kiezen. Maar wie de polisvoorwaarden erop naslaat, merkt dat hij de fysio in het eerste halfjaar niet vergoedt. Tel uit je winst.

Boekwerken vol polisvoorwaarden - liefst van internet te plukken - kan de mondige klant bestuderen. Iedereen heeft immers een computer? Natuurlijk, ons soort mensen wel, maar ouderen in verzorgingshuizen? En oudere allochtonen, die het Nederlands lang niet altijd goed beheersen? Bovendien, verzekeraars-taal is een vak voor gevorderden.

Als je werkt, vakbondslid bent, een sport beoefent of lijdt aan een chronische ziekte, kan een goedkope collectieve polis je premiekosten drukken. Natuurlijk wel ten koste van de arme individuen, die per saldo de rekening van deze prijsdumping betalen. Of de dumpende verzekeraar moet zijn reserves aanspreken. Maar dat doet-ie hooguit één keer.

Hoe te kiezen tussen deze duivelse dilemma's? Ik denk dat ik maar een jaartje wacht met kiezen. Doen de verzekeraars ook. De kosten die ze nu maken voor dure reclamecampagnes en concurrerende premies compenseren ze pas in de polissen voor 2007. Dan pas slaat het uur van de waarheid.

Bij nader inzien ga ik toch maar voor de kans op de gratis fiets, vrijblijvend en wel. Fietsen is g ezond tenslotte.

Meer over