VoorbeschouwingVerkiezingsdebat VS

Welke Trump verschijnt vannacht in het debat: de inhoudelijke Trump of weer de straatvechter?

President Trump krijgt vannacht de laatste kans om voor tientallen miljoenen kiezers uit te leggen waarom hij herkozen moet worden. De druk op Joe Biden in het laatste presidentiële debat is minder groot. Blijf kalm, laat Trump zich nog verder in de nesten werken en toon je een waardig alternatief, zo luidt het devies van zijn campagne.

Bij de voorbereidingen van het laatste verkiezingsdebat vannacht tussen Trump en Biden wordt het plexiglas dat de opponenten van elkaar zal scheiden gereinigd.Beeld Reuters

Weinig Amerikaanse presidenten bevonden zich, twaalf dagen voor de verkiezingen, in zo’n precaire situatie als Donald Trump nu. De achterstand in de peilingen blijft zo groot, dat sommige Democraten al dromen van een mega-overwinning: een landslide. Sinds 1988 is dit niet meer voorgekomen. Van een duidelijke strategie om de presidentsrace te keren lijkt helemaal geen sprake te zijn in het Trump-kamp.

Een heldere, inhoudelijke boodschap ontbreekt ook ten ene male. Terwijl de logica zegt dat de president, als een aanklager in een strafproces, de kiezer moet voorhouden waarom Bidens beleid zo’n ramp zou zijn voor het land, geeft hij de voorkeur aan persoonlijke aanvallen. Zo werden de afgelopen dagen gedomineerd door Trumps kritiek op zijn immens populaire en gerespecteerde corona-adviseur Anthony Fauci. En ondertussen tikt de klok maar verder.

Als Trump vannacht om 03.00 uur de debatzaal in Nashville betreedt, valt voor zijn miljoenen aanhangers te hopen dat hij goed beseft wat er op het spel staat. Veel Amerikanen hebben hun keuze al gemaakt. Meer dan 35 miljoen kiezers hebben zelfs al gestemd, per post en bij de stembus. Het 90 minuten durende debat is dus nog een van de weinige mogelijkheden voor Trump om kiezersgroepen voor zich te winnen die hij nodig heeft om Biden te verslaan: onafhankelijken, vrouwen in de buitenwijken van de steden en ouderen, vooral in swing state Florida.

Zonder enige focus

Maar liefst 73 miljoen Amerikanen keken naar het eerste debat en de kans is groot dat de tweestrijd dit keer nog meer kijkers zal trekken. Al was het alleen maar om te zien of het opnieuw ontspoort. Om een herhaling te voorkomen, toen vooral Trump zijn opponent Biden het spreken onmogelijk maakte, gaat aan het begin van elk onderwerp de microfoon uit van de kandidaat die niet mag spreken.

De onderwerpen variëren van de pandemie en leiderschap tot de rassenrelaties in de VS. Maar als de kandidaten elk twee minuten hun zegje hebben gedaan, bestaat daarna nog de kans op gebekvecht. Zeker met iemand als Trump die zijn eigen regels bepaalt en de zeden en gewoonten van politiek Washington altijd heeft geminacht.

Uren voor het debat viel Trump, voor de zoveelste keer deze week, debatleider Kristen Welker flink aan op Twitter omdat ze partijdig zou zijn. ‘Dit is dus debatvoorbereiding in de stijl van Donald Trump’, reageerde David Axelrod, de belangrijkste strateeg van Barack Obama. ‘Hij oefent van tevoren zijn gemor.’

Welke Trump gaat Amerika dus zien? De inhoudelijke Trump? De president die, zo hopen vooral de Republikeinen in het Congres, de pandemie niet onder het tapijt schuift, schetst dat er een uitweg is en die Biden en diens ‘linkse’ gedachtegoed tot het centrale thema van het debat maakt? Of de Trump die zich wederom niet kan beheersen en er, weinig presidentieel en zonder enige focus, voortdurend met gestrekt been ingaat? Dat laatste kan al heel snel gebeuren.

Sluiten van de deal

Trump heeft namelijk laten doorschemeren dat hij Biden zal aanvallen op de uitgelekte Oekraïne-mails die van zijn zoon Hunter zouden zijn. De Democraat heeft tot nu toe amper gereageerd op ‘Huntergate’ dat, als de e-mails echt zijn, een weinig positief beeld schetst van het lobbywerk van zijn zoon. Biden heeft altijd gezegd dat hij nooit betrokken was of heeft geweten van Hunters activiteiten voor onder andere het Oekraïense gasbedrijf Burisma. Eén mail lijkt die ontkenning te ondergraven.

Als Biden geen goed verhaal heeft en Trump hem in de hoek weet te drukken, biedt dit kansen. Ari Fleischer, oud-woordvoerder van president George W. Bush, gaf Trump donderdag advies. Fleischer: ‘Hij moet op zachte toon zeggen: “Ik neem het je niet kwalijk, Joe. Elke vader wil zijn zoon beschermen. Maar je had een belangenverstrengeling, nietwaar? Laat me je vragen: heb je ooit iemand van dat bedrijf ontmoet”?’

Aan de andere kant: hoeveel Amerikanen zijn midden in een pandemie en een ongekende economische crisis geïnteresseerd in Hunter Biden? De oud-vicepresident zal alles op alles zetten om het over de onderwerpen te hebben waarin Trump slecht scoort, zoals de aanpak van de coronacrisis. Als hij na anderhalf uur nog rechtop staat, resteren hem daarna nog amper twee weken om de deal met de kiezer te sluiten. Het enige waarop hij dan nog moet hopen is dat de peilingen dit keer, in tegenstelling tot in 2016, haarscherp de diepe onvrede van het electoraat weergeven.

Lees ook

Trumps twitteraccount opnieuw door Nederlandse onderzoeker gehackt
Een Nederlandse beveiligingsonderzoeker is vorige week succesvol ingelogd op het twitteraccount van Donald Trump.

Verslag doen van Biden vs. Trump: ‘Na de uitslag gaat iets spannends gebeuren, dat is bijna zeker’
 VS-correspondent Michael Persson en zijn collega én partner Anne van Driel vertellen hoe ze verslag doen van de Amerikaanse presidentsverkiezingen.

Inlichtingendienst VS: Iran en Rusland proberen verkiezingen te beïnvloeden
Volgens de chef van de Amerikaanse inlichtingendiensten John Ratcliffe, hebben de Iraniërs en de Russen de hand gelegd op persoonsgegevens van geregistreerde kiezers.

Van ‘als Biden wint, gaan we eraan’ tot ‘ik wil Trump echt weg hebben’: zes kiezers in de VS over hun afwegingen
Met nog twee weken tot de Amerikaanse verkiezingen is de voorsprong van Joe Biden op president Trump iets gegroeid. Toch blijven Trump-aanhangers ervan overtuigd dat hun kandidaat zal winnen.

Luister POTUS de podcast

Gijs Groenteman neemt met hoofdredacteur Pieter Klok, verslaggever Natalie Righton en correspondent Michael Persson de campagneweek door. Waar was Trump, wat deed Biden en waar had Amerika het over? Met POTUS de podcast ben je weer bij.

Meer over