Welk Suriname wordt beter van goudkoorts?

Desi Bouterse en geld, het is geen gelukkige combinatie. In de jaren negentig, toen vriend Jules Wijdenbosch president was, kreeg de ex-legerleider de ingeving het succesvolle Staatsolie te verkopen. Suriname kon het geld immers best gebruiken. De schimmige deal - de vrees voor corruptie was groot - ging niet door. Mede vanwege fel protest onder de bevolking.


En het volk kreeg groot gelijk.


Anno 2011 wordt Staatsolie 'de trots van het land' genoemd. Goed voor een jaarwinst van zo'n 250 miljoen oliedollars (187 miljoen euro), geheel bestemd voor de schatkist. Het was dan ook niet vreemd dat Bouterse onlangs, bij de viering van 30 jaar Staatsolie, schitterde door aanwezigheid. Het personeel vond het wel best.


Bouterse is inmiddels president en goud heeft olie en bauxiet voorbijgestreefd als grootste exportprodukt. Suriname is in de ban van een goudkoorts en de koorts wordt heviger. In 2009 haalden de tienduizenden gouddelvers, onder wie veel Brazilianen, samen met goudmultinational Iamgold voor 680 miljoen euro uit de grond, 30 duizend kilo goud. Door de forse stijging van de goudprijs wordt goudwinning steeds belangrijker voor Suriname.


Ook Bouterse en zijn adviseurs zijn gegrepen door de goldrush. Onder hen niemand minder dan Errol Alibux, de man die in 1998 als minister de verkoop van Staatsolie propageerde. Paramaribo wil de grootschalige goudwinning nu flink uitbreiden.


Met het Canadese Newmont wordt onderhandeld over de exploitatie van een tweede goudmijn. De goudreserves daar worden geschat op zo'n 93 duizend kilo. Het staatshoofd vond een deal met de Canadezen zo belangrijk, dat hij vorig jaar overleg met de top van Newmont in New York urgenter vond dan een receptie met president Obama.


Maar de voortvarendheid die Bouterse in het gouddossier tentoonspreidt, gaat verder. Aan de 'wildwesttaferelen' in de goudgebieden dient snel een einde te komen. Door de goudkoorts zijn de onveiligheid en de milieu-vervuiling fors toegenomen. Bouterse: 'Het is een chaos.'


Sinds vorige week de registratie van gouddelvers is begonnen, hebben er zich al 3.500 aangemeld. Deze 'ordening' van de goudsector moet ertoe leiden dat de staat aanzienlijk meer gaat verdienen aan de winning. Toegegeven, het is een lovenswaardig streven.


Want wat veel Surinamers al jaren terecht steekt, is dat de overheid bitter weinig verdient aan de kleinschalige goudwinning. De slechts 115 gouddelvers die in 2009 geregistreerd waren, betaalden maar 30 duizend euro aan inkomstenbelasting. En dan te bedenken dat 56 procent van de goudproduktie komt van de tienduizenden gouddelvers.


De vraag die veel Surinamers op de lippen brandt, is hoeveel dollars aan de strijkstok blijven hangen als de overheid greep krijgt op de sector. De geplande miljoenendeal met Newmont is niet mis. Bouterse wil ook een groter aandeel in deze goudmijn.


In Suriname hangt om elk groot contract een zweem van corruptie. Dat veel personen uit de omstreden regering-Wijdenbosch adviseur zijn van Bouterse, stemt tot weinig optimisme. Ook de manier waarop Bouterse zelf omspringt met 's lands financiën, voorspelt weinig goeds als de gouddollars flink gaan rollen.


Nog steeds begrijpen veel Surinamers niet waarom hij instemde met het exorbitante maandsalaris van 18 duizend euro van de president van de Centrale Bank. De goldrush kan straks weleens eindigen in een Surinaamse goudvloek van formaat.


Meer over