Welk klimaatvriendelijk gedrag helpt écht?

Zonnepanelen of wassen op 30 graden?

Jeroen Trommelen
Grote hopen van lege plastic bekers. Beeld anp
Grote hopen van lege plastic bekers.Beeld anp

Op sommige bedrijfsvergaderingen wordt twee uur gedebatteerd over plastic koffiebekertjes en één minuut over een studiereis voor vier personen naar Canada. In huishoudens kan het soms hoog oplopen over de noodzaak om korter te douchen of te wassen op 30 graden, terwijl het woon-werkverkeer onbesproken blijft. Voor wie graag 'iets' wil doen voor het milieu of minder broeikasgas wil produceren, is het stellen van prioriteiten vaak ingewikkeld.

Hoeveel helpen die dingen nou echt? Ook voorlichtingsbureau Milieu Centraal krijgt die vraag geregeld en maakte onlangs een overzicht van wat veelgenoemde maatregelen opleveren aan netto-milieueffect. Het resultaat is uitgedrukt in kilo's vermeden broeikasgas per jaar per huishouden (van gemiddeld 2,2 personen).

Ongemakkelijke vraag

Waarom is het toch zo lastig de klimaatkwestie op te lossen? Deze week behandelt de Volkskrant ongemakkelijke vragen. Vandaag: Wat doet u voor het klimaat?

Het lijstje 'klimaatklappers' laat enorme verschillen zien, zoals dat het effect van één minuut korter douchen precies een tiende is van vloerisolatie. Het eerste scheelt 60 kilo CO2 per jaar; het tweede 600 kilo. De was consequent draaien op 30 graden (in plaats van op een gemiddeld wasprogramma) is best wel oké. Het scheelt 25 kilo broeikasgas per jaar. Maar het effect van 15 zonnepanelen op het dak is 72 keer zo groot: 1.800 kilo.

Wie er nog steeds trots op is géén wasdroger te hebben, en alles aan de lijn te drogen, bespaart daarmee keurig 90 kilo broeikasgas per jaar. Maar wie kiest voor een volledig elektrische auto in plaats van een benzine-exemplaar, mag 16 keer trotser zijn en 1.500 kilo besparing bijschrijven.

(Tekst gaat verder onder foto)

Vegetarische snacks. Beeld anp
Vegetarische snacks.Beeld anp

De grootste klappers zitten in woon-werkverkeer en woningisolatie, hoewel dat niet voor iedereen gelijk is. Wie, zoals in het rekenvoorbeeld van de voorlichters, nog met de auto van Utrecht naar Zwolle rijdt in plaats van de trein, stoot 7.500 kilo oftewel 7,5 ton CO2 te veel uit. Een bijzonder slecht geïsoleerd huis omtoveren in een Energielabel A, levert 7.000 kilo op.

Het beste zou zijn om veel van deze dingen tegelijk te doen. Met de combinatie van enkele grotere klappers kan de jaarlijkse uitstoot van gemiddeld 23 duizend kilo broeikasgas per huishouden vrij gemakkelijk worden teruggebracht met eenderde. Wie dat besluit in één keer uitvoert en zich daar de rest van het leven ongeveer aan houdt, kan het dwangmatig 'calorieën tellen voor het milieu' verder laten zitten.

Kaas of vegaburger

Toch knelt het overzicht een beetje. Voor sommige handelingen geldt dat we het één wel kunnen laten, maar daarvoor in de plaats zeker iets anders doen. Wat is het effect van de gangbare alternatieven? Eten bijvoorbeeld doen wel altijd. Wie géén vlees eet, kiest voor iets anders. Ook het effect daarvan rekende Milieu Centraal uit.

Als het vegetarisch alternatief kaas is, maakt dat qua klimaat weinig verschil. Ook andere vegetarische vleesvervangers die gebaseerd zijn op zuivel, zoals Valess, hebben een broeikasuitstoot vergelijkbaar met varkensvlees. De gemiddelde vegaburger scoort drie keer beter. Over een jaar kan het effect daarvan behoorlijk oplopen. Een huishouden dat 'gemiddeld' vegetarisch eet in plaats van een gemiddeld menu met vlees, vermindert de broeikasuitstoot met 1.100 kilo.

Toch is het véél productiever om niet naar Thailand te vliegen, want dat veroorzaakt maar liefst 5.400 kilo broeikasgas. Afzien van verre vluchten is sowieso een van de makkelijkste manieren om het klimaat te ontzien. Wie als alternatief met de auto naar Texel gaat, produceert 50 kilo broeikasgas; minder dan 1 procent van de reis naar Thailand. Wie de caravan meeneemt naar het Waddeneiland veroorzaakt 80 kilo; nog steeds relatief weinig.

Binnen Europa blijven, helpt ook. Wie de vliegreis naar Thailand inruilt voor een vliegreis naar Saint Tropez, stoot 1.040 kilo uit in plaats van 5.400 kilo. Het aardige is dat vliegen in dat geval niet veel vervuilender is dan reizen met auto en caravan. Wie met die caravan naar Saint Tropez zou willen, veroorzaakt tijdens die reis 920 kilo broeikasgas; slechts een beetje minder dan met z'n tweeën in het vliegtuig.

Vragen over milieuvriendelijk gedrag of tips voor deze rubriek?
Mail naar groen@volkskrant.nl

null Beeld
Beeld
Meer over