Nieuws

Wel degelijk iets aan de hand: Amerikaanse protestantse kerk stopte misbruik jarenlang in de doofpot

Leiders van de Southern Baptist Convention hielden jarenlang vol dat er in hun kerk niets aan de hand was. Of in ieder geval zou seksueel misbruik veel minder frequent voorkomen en onder de pet worden gehouden dan bijvoorbeeld in de katholieke kerk. Een extern rapport vertelt nu een heel ander verhaal.

Michel Maas
Een kleine groep slachtoffers spreekt kerkgangers aan buiten een bijeenkomst van de Southern Baptist Convention in Dallas, Texas. Beeld Rodger Mallison via Getty
Een kleine groep slachtoffers spreekt kerkgangers aan buiten een bijeenkomst van de Southern Baptist Convention in Dallas, Texas.Beeld Rodger Mallison via Getty

Het was wel degelijk erg, en veel erger dan gedacht. Hoewel het bestuur van de kerk zelf om het rapport had gevraagd, zegt het hoofd van de kerk, Ed Litton, tegen The New York Times: ‘We wisten dat het (rapport) eraan kwam, maar het is nog steeds heel verrassend – schokkend – om met deze uitdagingen geconfronteerd te worden.’

De ‘uitdagingen’ zijn gevallen waarbij mannelijke voorgangers, medewerkers en functionarissen van de grootste protestantse denominatie van de Verenigde Staten vrouwen en kinderen seksueel misbruikten. Net als in de katholieke kerk werden ook hier de klachten van bovenaf toegedekt. De Southern Baptists zelf voerden tot nog toe steeds aan dat zoiets bij hun niet zou kunnen, omdat de aangesloten kerken autonoom waren en dus niet van hogerhand verplicht konden worden tot actie.

Het rapport van de organisatie Guidepost Solutions toont nu echter aan dat een handvol leiders wel degelijk de macht had rapporten over misbruik te blokkeren. Zo wordt een email geciteerd van August Boto, een invloedrijk bestuurslid, die achter de jacht op misbruik ‘een duivels plan’ zag ‘om ons af te leiden van de evangelisatie’.

Lijsten

Volgens The New York Times ontdekten de onderzoekers dat een assistent van Boto meer dan tien jaar lang gedetailleerde lijsten bijhield van klachten over misbruik – soms waren dat er honderden. Nooit werd actie ondernomen om te verzekeren dat daders geen machtspositie meer konden bekleden binnen de kerk. Bij het verschijnen van het rapport waren zeker negen hooggeplaatste figuren na klachten nog steeds in functie.

De hoogste leiders beschermden en steunden potentiële daders – het rapport noemt drie voormalige presidenten van de geloofsgemeenschap – blokkeerden onderzoeken, en bejegenden slachtoffers uitgesproken vijandig en denigrerend. Die werden weggezet als ‘opportunisten’ die uit waren op geld.

Na het verschijnen van het rapport reageerden enkele slachtoffers in de media. The Washington Post citeert Jennifer Lyell, ooit de hoogst betaalde medewerker van de Southern Baptists, en zelf slachtoffer van misbruik. Zij is geschokt door de omvang van het probleem: ‘Ik wist dat het verrot was, maar dit is verbijsterend, het maakt me woedend. Dit is een denominatie waarin alles draait om macht. Dit is misbruikte macht. Het heeft niets te maken met Jezus die ik ken van de Schrift. Ik ben er kapot van.’

Nationale conventie

Kranten spraken ook met Christa Brown, die in 2004 als 16-jarige werd misbruikt, en sindsdien vergeefs heeft geprobeerd haar recht te halen: ‘Mensenlevens zijn verwoest. Die kant ervan breekt mijn hart. Dit had allemaal voorkomen kunnen worden.’

Het bestuur van de Southern Baptist Convention besloot vorig jaar met steun van een grote meerderheid de onafhankelijke organisatie Guidepost Solutions een onderzoek te laten uitvoeren. De resultaten ervan zijn nu ook door het bestuur zelf naar buiten gebracht. Dat gebeurt luttele weken voordat de nationale conventie van de Southern Baptists wordt gehouden, de jaarvergadering waar misbruik al jaren onderwerp van discussie was.

Seksueel misbruik is een van de onderwerpen die de conservatieve kerkgangers splijt. Andere kwesties waarover de ongeveer 14 miljoen gelovigen van de SBC ernstig verdeeld zijn, zijn ras, genderidentiteit en politiek.

Meer over