Weggejaagd door de een, neergeknald door de ander Sobere ceremonie op vliegveld Split

Op het vliegveld, waar het de hele dag heeft gedonderd van aankomende en vertrekkende vliegtuigen, is nu alleen het klapperen van de vlaggen in de wind te horen....

Van onze correspondent

Bart Rijs

SPLIT

'Het kan niet zo zijn dat dit verlies zinloos is geweest,' zegt kolonel Verschraegen, commandant van het Nederlands contigent. In zijn korte toespraak weerklinkt zowel de twijfel van veel VN-soldaten over het nut van hun taak in Bosnië, als de overtuiging dat die taak het waard is vervuld te worden.

Terwijl de zon wegzinkt achter de bergen, salueert de erewacht. Links twee rijen van allerlei nationaliteiten, rechts twee rijen Nederlanders, in het midden de kist met het stoffelijk overschot van Raviv van Renssen, soldaat eerste klas.

Aalmoezenier Nico Meurkens spreekt over 'het visoen van vrede en gerechtigheid'. Die zondagmorgen had hij in het Hollandhuis in Zagreb bij de wekelijkse 'bezinningsdienst' voorgelezen uit het evangelie volgens Lucas: 'Gaat dan, maar zie, ik zend u als schapen onder de wolven.'

Het was een toepasselijke tekst, vond hij. Het leek wel of het ging over de taak van de Verenigde Naties in het voormalig Joegoslavië.

Ondanks de vage geur van frituur, het plastic tuinmeubilair en de oranje slingers aan de muren had de sfeer in het Hollandhuis iets gewijds.

Een stuk of twintig VN-soldaten luisterden vandaag iets aandachtiger dan andere zondagen naar de aalmoezenier. Uit het evangelie van vandaag, had Meurkens uitgelegd, 'spreekt de hoop dat de goede dingen die je meeneemt naar dit land, de vrede zullen bewerkstelligen.'

De manier waarop Van Renssen was omgekomen maakte het extra tragisch, vonden de soldaten die na de dienst een kopje koffie dronken. Weggejaagd door de ene, neergeschoten door de andere partij.

Neergeknàld, had de aalmoezenier tijdens de dienst gezegd. De boordschutter zat immers in een wit voertuig, droeg een blauwe helm en had - volgens de regels van de vredesmacht - niet als eerste de trekker overgehaald, omdat hij niet partijdig was.

Iedereen zocht een antwoord op de vraag die zondag in alle toespraken aan de orde kwam: als er toch nog op je wordt geschoten, heeft het dan wel zin om hier te zijn?

De startbaan in Split is verlaten als de ceremoniële overdracht van het stoffelijk overschot van de Nederlandse blauwhelm plaatsvindt. De hele dag hadden VN-vliegtuigen af en aangevlogen. Logge Amerikaanse transporttoestellen brachten militairen en materieel voor de VN-interventiemacht. De zware wapens moeten de VN in staat stellen robuuster op te treden, dat wil zeggen: het soort dingen voorkomen die in Srebrenica gebeuren.

Uit de buik van een van de toestellen kwamen vierendertig Nederlandse mariniers tevoorschijn, Hollands bleekjes in het felle zonlicht. Ze zijn vooruitgestuurd om hun materieel uit te laden: zware mortieren en een radarinstallatie. Gisteravond hadden ze het nieuws over de dood van hun collega gehoord - 'een rotgevoel'. Nu staan ze onwennig en toch een beetje gespannen om zich heen te kijken in de aankomsthal.

Ze zijn allang afgemarcheerd naar hun hotel als de helikopter uit Bosnië landt. Zes militairen schuiven de kist naar buiten, die schuil gaat onder de VN-vlag. De erewacht gaat in de houding staan, salueert en kijkt stram voor zich uit. Iedereen doet zijn best voor de ceremonie. 'Het is het laatste dat we voor die jongen kunnen doen,' zegt kolonel Verschraegen.

Onder de tonen van het Wilhelmus wordt de kist naar de F-27 van de luchtmacht gedragen. Een enkele VN-militair maakt verstolen een foto, voor thuis, voor later. 'Raviv', had de aalmoezenier zonder enige ironie in zijn stem gezegd, 'rust in vrede.'

Meer over