Wegener verscheurd tussen kranten en 'nieuwe media'

Bij uitgeverij Wegener heeft een conflict over de strategie geleid tot het onverwachte vertrek van bestuurslid G. van Vliet, de verantwoordelijke man binnen Wegener voor 'nieuwe media'....

Van onze verslaggever

Fokke Obbema

AMSTERDAM

Dat is uit betrouwbare bronnen rond en binnen Wegener vernomen. Het concern zelf wil geen toelichting geven op het aftreden van Van Vliet. De enige officiële mededeling luidt dat tot diens vertrek is besloten 'in goed onderling overleg' met de raad van commissarissen.

Maar voorafgaand aan dat overleg is er binnen de raad van bestuur van Wegener een groot conflict geweest waarbij Van Vliet geïsoleerd stond tegenover zijn mede-bestuurders, zo stellen diverse bronnen. Volgens de ene lezing van het conflict heeft Van Vliet uiteindelijk zelf de handdoek in de ring geworpen, nadat hem duidelijk was geworden dat Appeldoorn niet te overtuigen viel van zijn gelijk en hij onvoldoende steun kreeg van de drie overige leden van de raad van bestuur.

Volgens een andere lezing heeft Appeldoorn zelf het vertrek van Van Vliet bewerkstelligd. Diens projecten zouden onvoldoende duidelijk zijn geweest en een te onzeker rendement hebben gehad.

In beide lezingen wordt het vertrek van Van Vliet geschetst als het gevolg van een cultuurbotsing binnen Wegener. De traditionele, dominante bedrijfscultuur is die van het krantenbedrijf. Met uitgaven als het Utrechts Nieuwsblad en Tubantia behoort Wegener tot de grootste regionale uitgevers van het land. In 1993 werd het marktaandeel verder vergroot via de overname van Sijthoff Pers, uitgever van onder meer de Haagsche Courant.

Maar Wegener wil, net als andere krantenuitgevers, de basis van zijn activiteiten verbreden en profileert zich graag als een innovatieve, multi-mediale uitgeverij. Daartoe zijn dochterbedrijven opgericht voor onder meer direct marketing en informatievoorziening voor beleggers. Dat laatste gebeurt via Tijl Data. Voor zijn benoeming in de raad van bestuur was Van Vliet interim-manager bij die Wegener-dochter.

De managers die voor deze nieuwe activiteiten bij Wegener zijn binnen gehaald, hebben een geheel andere visie op het bedrijf dan de directeuren bij de krantenbedrijven. De eerste groep ziet de uitgeverij als een 'informatiemakelaar', waarbij al dan niet gebruik wordt gemaakt van papier. Binnen het krantenbedrijf is het geloof in de papieren krant daarentegen diepgeworteld en wordt sceptisch gedaan over het belang van databanken of kabelkranten.

Ook binnen de raad van bestuur van Wegener heeft die cultuurbotsing zich gemanifesteerd. Van Vliet, een beginnende veertiger die vorig jaar in de raad van bestuur kwam en gold als de young coming man, kon aanvankelijk wel enthousiasme opwekken voor zijn plannen. Maar hij moest allengs ervaren dat, wanneer het aankwam op investeringsbereidheid, er grenzen waren aan de steun van zijn mede-bestuurders, Appeldoorn voorop.

Diens beleid is, naast expansie en basisverbreding, sterk gericht op kostenbeheersing. Vooral langs die weg is de winst opgevoerd en de beurskoers van Wegener gestaag gestegen. Directeuren van regionale kranten werden in de afgelopen jaren in toenemende mate gedwongen iedere gulden te verantwoorden. De miljoeneninvesteringen die de plannen van Van Vliet vergden, vooral bestemd voor automatisering, werden in dat licht bekeken. De scepsis in de rest van het concern legde de basis voor het vertrek van Van Vliet.

De vertrekkend bestuurder besefte welk gevaar er voor hem op de loer lag, zo blijkt uit een interview met de Volkskrant. 'Uitgevers zijn over het algemeen niet dol op het uitgeven van geld; ze zullen niet snel in grote projecten duiken. Het zijn meestal traditionele denkers die erg produktgericht naar hun activiteiten kijken.' Daar voegde hij aan toe. 'Maar dat soort conventies geldt hier al lang niet meer.'

Met zijn vertrek is de spanning tussen nieuwe media en krantenbedrijf niet verdwenen. De kranten blijven zich als het echte Wegener zien, terwijl de nieuwe media-bedrijven de abonneebestanden van de kranten als een marketinginstrument voor hun activiteiten zien. 'Die commerciële spanning tikt als een tijdbom binnen het concern verder', meent een ingewijde.

Meer over