Weerzien aan de wanden van Houghton Hall

Het Engelse landhuis Houghton Hall is tijdelijk in oude luister hersteld. Zeventig verdwenen meesterwerken, waaronder werk van Rembrandt en Frans Hals, hangen weer op hun oude plek.

LONDEN - Vergeet Tate, het beroemde museum in Londen. Wie deze zomer in Engeland een van Europa's meest bijzondere kunstcollecties wil zien, dient de Britse hoofdstad te verruilen voor het platteland van Norfolk. In het landhuis Houghton Hall zijn zeventig schilderijen van Engelands eerste premier, Robert Walpole, teruggeplaatst. Twee eeuwen geleden werden ze verkocht en nu hangen ze, in bruikleen, weer op dezelfde plekken aan de muur.

Naast het besturen van het land mogen Britse premiers ook voor curator spelen. Eens in de zoveel tijd bepalen ze welke schilderijen uit 's rijks kunstcollectie aan de muren van 10 Downing Street mogen hangen. Het is een traditie die stamt uit de tijd van Walpole, met het verschil dat deze politcus en kunstminnaar de ambtswoning in Londen (een gift aan hem van koning George II) makkelijk kon vullen met zijn eigen schilderijen.

Walpole's pronkstukken hingen echter in Houghton Hall. 'De Dikke Herenboer van Norfolk' gebruikte dit 106 kamers tellende buitenverblijf, opgetrokken in Palladiaanse stijl, voor staatsbanketten en jachtfeesten, maar toch vooral als onderkomen voor zijn kunstverzameling.

Bezoekers konden zich onder meer vergapen aan Rembrandts Portret van een oude vrouw tot Murillo's Kruisiging, Rubens Hoofd van een Franciscaner Monnik, Poussins' Heilige Familie en

Van Dycks Inigo Jones, plus talrijke sculpturen en plafondschilderingen. Een belangrijke bijrol is er voor binnenhuisarchitect William Kent die de kans had gekregen de inrichting van Houghton Hall aan te passen aan de kunst.

Omdat Walpole's oudste zoon jong stierf, kwam de collectie in handen van zijn kleinzoon, een hedonist met een beperkte interesse voor de schone kunsten. Hij maakte zoveel schulden dat het mooiste deel van de schilderijen moest worden verkocht.

Door tussenkomst van James Christie, oprichter van het veilinghuis, kwamen ze in handen van Catharina de Grote. De jonge Walpole was zo op haar gesteld dat hij zijn hond Tsarina noemde. Zijn oudoom Horace was ontroostbaar over de gang van zaken. En bang dat de schilderijen een verblijf in 'een houten paleis op de Noordpool' niet zouden overleven.

Het viel mee. Ze doorstonden zelfs enkele gewelddadige revoluties. Onder het communisme zijn wel enkele schilderijen zoekgeraakt en verkocht. Twee doeken bleken in een Siberisch museum te hangen. Ironisch genoeg zou de collectie deels verloren zijn gegaan als ze in Houghton Hall was gebleven, want juist daar brak enkele jaren later een brand uit.

De huidige bewoner, de Zevende Markies van Cholmondeley (52), was al jaren van plan om de verzameling van zijn beroemde voorvader weer bijeen te brengen. Een extra motivatie was de oorspronkelijke staat van het landhuis; tijdens de 19de eeuw was Houghton Hall gesloten en zo ontsnapt aan de verbouwdrift van de Victorianen.

Met medewerking van onder meer de Vrienden van de Hermitage is de reassemblage, met talrijke bruiklenen, nu gelukt.

Twee van de waardevolste schilderijen die zijn teruggekeerd naar Houghton Hall, Paus Innocent X van Velazquez en Portret van een Jongeman van Frans Hals, zijn uitgeleend door de National Gallery of Art in Washington. Daar waren ze terecht gekomen dankzij de Amerikaanse verzamelaar Andrew Mellon, die de kunstwerken eind jaren dertig had gekocht van dictator Jozef Stalin van de Sovjet Unie. De Frans Hals is een klassieker: een alert kijkende jongeman die zijdelings op een stoel zit, rechter elleboog rustend op de rugleuning. Een lach is niet ver weg.

Frans hals

Tuin van het jaar

Het landhuis Houghton Hall staat in Norfolk, Engeland, ten noordoosten van Londen. Het ontwerp is van de hand van twee Schotse architecten, de ornamenten komen uit Antwerpen, het stucwerk van een Italiaanse specialist. De gerestaureerde tuinen kregen in 2007 de Garden of the Year Award.

De schilderijententoontstelling is te zien t/m 29 september en heeft een eigen website: Houghtonrevisited.com

Foto National Gallery Washington

undefined

Meer over