Weer gemor in CDA over Balkenende

De oppositie binnen het CDA tegen het leiderschap van Jan Peter Balkenende wordt openlijker. Na aanhoudende protesten uit de regio heeft ook Kamerlid Schreijer-Pierik zich uitgesproken voor een leiderswissel.

Tweemaal eerder trachtte het CDA discussie over de positie van Balkenende de kop in te drukken. Reeds enkele uren na de val van het kabinet op 20 februari wees het partijbestuur Balkenende opnieuw aan als lijsttrekker. Na de verloren raadsverkiezingen is die keus nog eens herbevestigd. Het gemor leek toen te verstommen.

Maar het plotselinge aantreden van Job Cohen als nieuwe leider van de PvdA reet de façade van eensgezindheid opnieuw open. De afgelopen dagen verschenen in diverse media ingezonden brieven van bestuurders uit de regio, waarin die aandrongen op een echte discussie over de crisis waarin het CDA is beland.

Successen

De partijtop suste de gemoederen steeds door te wijzen op de successen van Balkenende in het recente verleden. Maar lager in de partij gaat het debat inmiddels over een verder verleden; de teloorgang van het CDA in 1994. Ook toen kondigde een electorale ramp zich ruim van tevoren aan. Er werd niet ingegrepen. Het CDA verloor twintig zetels.

Toenmalig CDA-Kamerlid Frans-Jozef van der Heijden ziet een parallel met de huidige situatie. ‘Er is weer geen regie. De zet om de lijsttrekker zo snel aan te wijzen, was een vlucht naar voren in wanhoop. Redden wat er te redden valt. Balkenende en de kinderen eerst!’

‘We zien dezelfde tekortkomingen als in 1994’, zegt een andere Zuid-Hollandse CDA-politicus. ‘Er zijn geen ideeën, er ontstaat blindheid. De kritiek die naar buiten komt, is maar een topje van een ijsberg van enorme onvrede. Een klein groepje wil aan de macht blijven. De auto rijdt op een ravijn af, maar niemand stapt uit.’

‘Dit is veel te snel gegaan’, aldus Schreijer-Pierik. ‘De discussie is niet goed genoeg gevoerd.’ En: ‘Ik hoor om me heen dat mensen zich zorgen maken. Ook over de toekomst van het land, want als je vierde partij wordt, dan tel je niet mee.’

Leeg

Berichten over vertrekkende CDA-topmensen versterken de onheilsstemming; eerst haakte de gedoodverfde kroonprins Eurlings af, dinsdag maakte fractieleider Pieter van Geel zijn vertrek bekend. Zeker dat laatste feit heeft niets met de electorale situatie te maken. Maar in de huidige atmosfeer roept dergelijk nieuws de suggestie op dat het leeg wordt rond Balkenende.

Schreijer-Pierik vraagt zich hardop af of het niet tijd wordt ‘voor iets verfrissends’. Ze ziet wel iets in de suggestie om Jan-Kees de Jager, nu waarnemend minister van Financiën, naar voren te schuiven als lijsttrekker. Oud-Landbouwminister Cees Veerman zou dan kandidaat premier moeten worden.

Dezelfde suggestie deed de Gelderse gedeputeerde Rietkerk een dag eerder in Trouw. Afgelopen zaterdag schreven Twentse afdelingsbestuurders in de Volkskrant al dat ‘de uiterste houdbaarheidsdatum van JP’ is overschreden.

Balkenende heeft zojuist aan de Tweede Kamer meegedeeld dat het kabinet gevallen is. (ANP) Beeld
Balkenende heeft zojuist aan de Tweede Kamer meegedeeld dat het kabinet gevallen is. (ANP)
Meer over