Weduwe Litvinenko: Poetin zat achter poloniummoord

Alles wijst erop dat de poloniummoord op Alexander Litvinenko het werk was van het Kremlin, zo is in Londen gebleken tijdens een hoorzitting over de zaak. Maar de Russen zullen de conclusies ongelezen in de prullenbak deponeren.

Patrick van IJzendoorn
Marina en zoon Anatoly Litvinenko na de slotzitting in Londen. Beeld epa
Marina en zoon Anatoly Litvinenko na de slotzitting in Londen.Beeld epa

Het venijn zat hem in de staart. Op de laatste dag van een langdurig gerechtelijk onderzoek naar de dood van Litvinenko werd vrijdag bekend dat rechercheurs een klont radioactief besmette smurrie hadden aangetroffen in een afvoerpijp van het Londense hotel waar de 'Klokkenluider van het Kremlin' eind 2006 werd vergiftigd. De afvoerpijp zat in de kamer van diens voormalige KGB-collega's Andrej Loegovoj en Dmitri Kovtoen. Volgens de advocaat van Litvinenko's weduwe Marina kan het niet anders dan dat Vladimir Poetin zelf opdracht heeft gegeven tot de moord, waar al vier boeken over zijn geschreven.

Het pleidooi van de advocaat, Ben Emmerson, kwam op de 34ste zittingsdag van het onderzoek, waarin 62 getuigen zijn verhoord. Het onderzoek vond plaats op initiatief van Marina Litvinenko, die bij haar missie steun kreeg - vooral financieel - van de inmiddels overleden oligarch Boris Berezovski. De weduwe is ervan overtuigd dat het Kremlin verantwoordelijk is voor de pijnlijke dood van haar man, op 43-jarige leeftijd. Moskou heeft al laten weten geen enkele waarde te hechten aan het 'gepolitiseerde' onderzoek, waarin de rechter eind dit jaar uitspraak zal doen.

Polonium 201

Litvinenko overleed op 23 november 2006 in een Londen ziekenhuis, 22 dagen na een ontmoeting met Loegovoj en Kovtoen in de bar van het Millennium Hotel. In de groene thee die de tot Brit genaturaliseerde KGB-agent dronk, bleek polonium 201 te hebben gezeten, een uiterst giftig element dat vrijwel uitsluitend wordt in Rusland word gebruikt. De beroemd geworden foto van de kale, stervende Litvinenko in een ziekenhuisbed schokte de Britten en maakte duidelijk dat de Koude Oorlog geen voltooid verleden tijd is.

Vanaf zijn sterfbed beschuldigde Litvinenko de Russische president. In de maanden voor zijn dood was hij bezig geweest met een onderzoek naar de banden tussen Poetin en de georganiseerde misdaad.

Loegovoj en Kovtoen verlieten spoorslags het land. Laatstgenoemde werd zelf ook ziek door de radioactiviteit waarmee hij in aanraking was gekomen. De voormalig KGB-lijfwacht Loegovoj werd lid van het Russische parlement. Intussen werden de twee in het Verenigd Koninkrijk in staat van beschuldiging gesteld, maar het is uitgesloten dat Rusland de twee zal uitleveren. Eerder dit jaar gaf Poetin Loegovoj een medaille voor 'bewezen diensten aan het vaderland'. Kovtoen beloofde via een videoverbinding te zullen getuigen, maar kwam daar later van terug.

Geen onderzoek

De Britse regering bleek trouwens ook niet happig te zijn op het gerechtelijk onderzoek, omdat dit de relatie met Moskou nog verder zou verslechteren. Uiteindelijk ging de minister van Binnenlandse Zaken akkoord, op voorwaarde dat er geen onderzoek zou komen naar de vraag of de Britse inlichtingendienst meer had kunnen doen om hun informant te beschermen. Op de getuigenlijst stond onder meer de patholoog-anatoom. Deze stelde dat de sectie op Litvinenko's lichaam de gevaarlijkste lijkschouwing was die ooit in het Westen is gehouden.

Voor het gerechtshof noemde de weduwe Litvinenko het onderzoek 'een eerbetoon aan mijn man'.

Meer over