Bellen met

‘We schaatsen op z'n Zweeds, dan kun je heel verantwoord en veilig het natuurijs op’

Volkskrant-redacteur, schaatsfanaat en deelnemer aan de Elfstedentocht van 2012 Tjerk Gualthérie van Weezel is dezer dagen niet van het ijs af te slaan. Donderdag sjeesde hij over het Veluwemeer. 'Dit is de ultieme manier van natuurbeleving.’

Het Veluwemeer op donderdag 11 februari 2021. Het schaatsgezelschap van Tjerk Gualthérie van Weezel doet een tocht 'op zijn Zweeds', met een gids voorop die de dikte van het ijs meet. Beeld Marijn Giesberts
Het Veluwemeer op donderdag 11 februari 2021. Het schaatsgezelschap van Tjerk Gualthérie van Weezel doet een tocht 'op zijn Zweeds', met een gids voorop die de dikte van het ijs meet.Beeld Marijn Giesberts

Je bent vanochtend het Veluwemeer opgegaan? Hoe is het daar?

‘Het is fantastisch, hoewel koud. Vanochtend om kwart voor acht, toen we het ijs opgingen, was het tien graden onder nul. Het is hier niet druk. We komen af en toe twee andere schaatsers tegen, voor de rest zijn we de enigen. We staan nu even koffie te drinken en een boterhammetje te eten op het eiland De Ral, halverwege Harderwijk en Elburg. We schaatsen zo door naar Elburg.’

Is het ijs goed? Dik genoeg? Is het wel veilig?

‘Het ijs is prima, maar je moet weten wat je doet. Wij schaatsen met ons gezelschapje op zijn Zweeds. Dus met een gids – de ‘ijsvos’ – voorop die voortdurend de dikte van het ijs meet, door er met een stok in te prikken. Deze mensen hebben cursussen gevolgd om het ijs ‘te lezen’. We schaatsen achter elkaar, maar ook een flink eind van elkaar. Als een van ons door het ijs zakt is hij dan ook maar de enige die een nat pak oploopt. We gaan ook niet hard of ver, maar daar gaat het ook niet om. Het is vooral genieten van de natuur.

‘Ik heb een rugzak mee met droge kleren, ijspriemen waarmee je jezelf uit een wak kunt trekken en een werptouw. Dat moest ik gisteren nog wel even regelen, want dat zat nog niet in mijn uitrusting. Ik heb er gisteren ook nog mee geoefend, op het droge, op het visgraatparket van een vriend. Hij is lid van de Hollandse Langetocht Schaats Klub (HLSK), die het ‘Zweedse schaatsen’ propageert.’

Rieks Poelman, voorzitter van de sectie Natuurijs bij de KNSB, waarschuwde gisteren: mijd het ijs op open water.

‘Dat is heel begrijpelijk. Poelmans waarschuwing was vooral gericht aan onervaren schaatsers. Daar reken ik mezelf niet toe. We zagen net nog iemand door het ijs zakken. Die schaatste veel te dicht op de oever. Je moet ook niet in je eentje schaatsen. Dat is onverantwoord. Het is hier gelukkig ondiep, anders maak je geen kans om uit een wak te komen.’

‘En we schaatsen corona-veilig, hè. We zijn weliswaar met zijn zessen, maar we schaatsen in koppels van twee. Dat zien we meer mensen doen. No way dat we mekaar aansteken.’

Er gaat niks boven natuurijs, klinkt het overal. ‘Schaatsen in Thialf is als seks met een opblaaspop’, stond er in de krant De Stentor. Mee eens?

‘Op natuurijs schaatsen is de ultieme natuurbeleving. We hebben drie zeearenden gezien, van die ‘vliegende deuren’. Het zijn solitaire beesten, maar we zien ze nu bij elkaar zitten in wakken in het meer. (Later stuurt Tjerk een foto waarop de afgekloven restanten zijn te zien van meerkoetjes, waarschijnlijk opgepeuzeld door een zeearend. – red). De schoonheid van het schaatsen op natuurijs zit hem ook in het feit dat het zo zelden kan.

null Beeld Marijn Giesberts
Beeld Marijn Giesberts

De rest van de week ga ik naar de ijsbaan, met de snelle schaatsers, en met mijn kinderen. Die HSLK organiseert ook tochten in Zweden, Finland of Duitsland. Ik zou dolgraag een keer in Zweden willen schaatsen, maar dat zit er voorlopig niet in. Mijn vakantiedagen met het gezin gaan op aan andere bestemmingen.’

In de krant schreef je een handleiding voor het kopen van de juiste schaats. Wat zit er op dit moment onder jouw voeten?

‘Ik heb Zweedse schaatsen, langlaufschoenen met ijzers eronder, dus dat zijn hele goede. Maar in de ogen van mijn mede-schaatsers is het nog niet helemaal goed: mijn schaatsen hebben een plastic onderkant, dus daar kun je minder goed op wandelen als je over land moet als het ijs onbetrouwbaar is. Met die gladde kant ga je snel op je plaat. Dus ik wil nu ook échte Zweedse onderbinders hebben. Schaatsen is een echte spullensport.’

MEER LEZEN?

De Volkskrant schreef drie jaar geleden al over het fenomeen: Zweeds schaatsen. Hun ‘waaghalzerij’ stuit vaak op onbegrip, maar de beoefenaars ervan zeggen juist gericht te zijn op veiligheid. En op maximaal genieten, waarbij afstand van ondergeschikt belang is. Op pad met de ‘ijsvossen‘.

Elke dag komen er een paar centimeter ijs erbij. Op welke ‘glijschoenen’ sjezen we de nieuwe ijstijd in? Schaatsen kopen doe je zo: van Easy Glider tot klapschaatsen.

Tjerk Gualthérie van Weezel bericht deze dagen over de schaatskoorts. Hier aflevering 3: Even zijn we weer die studenten op dunbevroren slootjes, touwen en ijspriemen om de nek, hartslag in de keel. Tjerk schaatste in 2012 de Elfstedentocht, samen met zijn vrienden Cas, Bas, Onno en Tobias. De Volkskrant volgde zijn avontuur de hele dag, middels een liveblog. Lees hier alles nog eens terug.

Meer over