Column

We laten ons onze dipjes niet ontnemen

'Blue Monday' bestaat evenmin als de winter. Maar we laten ons onze verbeelde dipjes niet afnemen.

Beeld anp

Misschien is het verbeelding, maar zwart lijkt het nieuwe wit. Niet alleen belicht Slot Zeist deze weken het inktzwarte wereldbeeld van tekenaar Yrrah, ook Den Haag omarmde afgelopen weekend het duister. Hello darkness luidde tezelfdertijd het thema van het schrijversfestival Winternachten. Bij de echo van Simon & Garfunkel ging het festijn op zoek naar 'het gezicht van het kwaad' en 'de donkerte in onszelf'.

Toe maar.

Lichtpuntje was zondag de uitreiking van de Constantijn Huygensprijs aan Adriaan van Dis. Zijn dankwoord was een persklaar betoog over zijn schrijverschap en de donkerte waar dat misschien wel uit voortkwam: de oorlog in Nieuw-Guinea en de woedende weerslag ervan in oude overzeese brieven van zijn vader en ooms. Laat een krant, blad of uitgever zijn verhaal afdrukken.

Door te schrijven kon Van Dis een ander worden, en 'ontsnappen aan mijn eigen bange ik'. Elke tijd vraagt andere Ikken, stelde Van Dis. Zo is zijn huidige Ik nieuwsgierig naar de Boze Mensen van nu. En dus trok hij onlangs het trainingspak van de Nederlandse Volks-Unie aan en scandeerde: 'Vol is vol. Rot op met je vluchtelingen.'

'Ik zong het clublied: Daar moet een piemel in. En was jaloers op het in die kringen beleden gebrek aan schaamte.'

'Verplaatskunde', noemde Van Dis dat in Den Haag. 'Niet oordelen, maar inleven.' Begrijpen, wat iets anders is dan begrip. Alleen in fictie kan hij de grijstinten verkennen. Leve de troost van de verbeelding.

Hallo licht: maandag scheen de zon, op Blue Monday, de deprimerendste dag van het jaar, papegaaien media geestelijk vader en psychologisch kwakzalver Cliff Arnall dankbaar na.

Zelfs al hebben we de winter opgeheven, we laten ons onze dipjes niet ontnemen. En anders de depressie-industrie niet. Bestaat Blue Monday? Natuurlijk niet. Evenmin als Moederdag, Vaderdag, Valentijnsdag, Secretaressedag, Halloween en andere onzin van de commercie. De schijnwereld wordt gretig omarmd door media, want zoals bekend laten journalisten hun dagen liever bepalen door de kantooragenda en persberichten dan door zoiets onverwachts en ongezelligs als nieuws en feiten.

Twee pagina's nrc.next ('Doe iets aan je dip'). Het 'vernieuwde' Radio 1 ging er een ochtenduitzending lang op in. Door berichtjes voor te lezen van Twitter, de aller-armetierigste nieuwsbron voor een valse werkelijkheid. Programma's op radio en tv (sinds kort ook EenVandaag) hebben redacteuren wier taak louter bestaat uit het vangen van de dagelijkse #Ophef en lollige tweetjes.

Om somber van te worden, zegt mijn ene Ik. De kracht van verbeelding, troost mijn andere me.

Meer over