Waterscooter op wielen

Crijn Bouman (29) bouwde in tien maanden tijd de ideale scooter: sneller, lichter en milieuvriendelijker dan alle bestaande modellen. Nu nog een investeerder vinden....

tekst AImée Kiene

Crijn Bouman rijdt een rondje op zijn zelfontworpen scooter. Het duurt even voordat het de omstanders opvalt; het ding maakt geen geluid. Sterker: de scooter is beangstigend stil. Als Bouman op redelijke snelheid passeert, klinkt alleen het geluid van de draaiende banden.

FHybrid heet de scooter. Bouman bouwde er tien maanden aan. Het is zijn afstudeerproject voor de studie industrieel ontwerpen aan de Technische Universiteit in Delft. De FHybrid rijdt op waterstof en op elektriciteit. Vandaar dat de scooter ‘hybride’ is, want zo heet een voertuig dat twee aandrijfsystemen heeft.

De F staat voor Fuelcell, brandstofcel in het Nederlands. De brandstofcel is een klein kastje in het frame van de scooter, waar het gas waterstof in gaat en elektriciteit uitkomt.

Hoe werkt dat? In het kastje komt de waterstof in aanraking met zuurstof. Uit die reactie ontstaan elektriciteit en waterdamp. De waterdamp verdwijnt via de uitlaat in de lucht. De elektriciteit wordt opgeslagen in een accu, die de elektromotor in het voorwiel aandrijft. Resultaat: een geruisloze scooter die geen schadelijke uitlaatgassen en roetdeeltjes uitstoot.

Parkeerassistent

Parkeerassistent
Bouman begon zijn afstudeeropdracht met de vraag: Wat willen mensen van een scooter? ‘Ik heb een week op een scooter gereden. Als ik hem in het portiek parkeerde merkte ik dat het hele huis naar benzine stonk. En een scooter is erg log en zwaar. Bij het parkeren zweet je je helemaal kapot. Voor mijn nieuwe scooter heb ik een speciale ‘parkingassistent’ ontwikkeld. Daarmee kun je de scooter heel langzaam voor- en achteruit rijden.’

Parkeerassistent
De FHybrid moest bovendien alle vooroordelen over waterstofscooters wegnemen. ‘Alles moest beter zijn dan bij gewone scooters’, zegt Bouman. Dus moest de scooter sneller optrekken, langer kunnen rijden op één tank en moest hij op z’n minst de maximumsnelheid van 45 kilometer per uur kunnen halen. Bouman wilde de ‘Spyker onder de scooters’ bouwen.’

Parkeerassistent
Als industrieel ontwerper nam hij de vormgeving voor zijn rekening. ‘De klant moet meteen kunnen zien dat het hier om een bijzondere scooter gaat.’ Hij maakte de scooter hoekiger dan gebruikelijk. Het zadel, waar bij normale scooters het motorblok onder zit, lijkt te zweven. Bouman sloopte een Peugeot Speedfight voor het zadel, de voorvork en de banden. Het frame maakte hij van staal.

Paranoia

Paranoia
Hoewel Bouman de grote lijnen van de techniek in zijn hoofd had, liet hij de details over aan de elektrotechneuten onder zijn collega’s van het bedrijf Epyon in Delft. Zij bouwden de elektrische schakelingen die in de scooter zitten.

Paranoia
De FHybrid is ontworpen om op waterstof te rijden, maar in het prototype wordt het zeer brandbare gas nog niet gebruikt. ‘Elk gas is brandbaar, zegt Bouman. ‘Maar rond waterstof bestaat nogal een paranoiacultuur.’ Bouman verwijst naar het ongeluk met de met waterstof gevulde zeppelin ‘Hindenburg’ in 1937, waarbij 36 mensen omkwamen. ‘Dat staat in ieders geheugen gegrift. Daarom heb je een speciale opleiding nodig om met waterstof te werken.’

Paranoia
De FHybrid rijdt nu nog op batterijen. Een brandstofcelsimulator imiteert de werking van een echte brandstofcel. Een klein computertje regelt de zaken in de accu, controleert of de accu niet te warm wordt en regelt hoeveel stroom er naar de motor gaat.

Paranoia
Een ander ingenieus detail van de scooter zijn de ‘regeneratieve remmen’. Als de scooter remt, wordt de energie die daarbij vrij komt opgeslagen in de accu. Een ingewikkeld proces, want een scooter die 50 kilometer per uur rijdt, moet binnen 2 seconden stilstaan. In die 2 seconden moet zo ongeveer 11 kilojoule energie via de elektromotor (die werkt dan even als dynamo) in één keer naar de accu worden getransporteerd.

Italiaanse yuppen

Italiaanse yuppen
Bouman is zeer bevlogen van schone technologie, zegt hij zelf. ‘Ik vind het mooi om de techniek in te zetten om iets beters te maken van de wereld.’ Maar met zijn bedrijfje Epyon is hij verschrikkelijk commercieel. ‘Als je alleen de wereld wilt verbeteren, dan red je het niet.’ Met het prototype van de FHybrid zoeken ze geïnteresseerden die willen investeren in de productie van schone scooters. Op licentiebasis. Bouman: ‘Wij maken het product, maar iemand anders verzint de marketing erom heen en weer iemand anders moet het naar de markt brengen. Dan doet iedereen waar hij goed in is.’

Italiaanse yuppen
De Nederlandse scooterrijder is niet de doelgroep. ‘Hier worden scooters bijna alleen gekocht door de jeugd. Wij mikken meer op scooterrijders in Rome, mannen tussen de 30 en de 40 jaar. Yuppen die veel geld over hebben voor hi-tech gadgets. Ze moeten tegen hun vrienden opscheppen over hoe hard ’ie gaat, tegen hun vrouw zeggen ze dat het goed is voor het milieu.’

Italiaanse yuppen
En of de geruisloze scooter niet gevaarlijk is op de weg? Bouman: ‘Dan bouwen we toch een vriendelijk geluid in? Een mooie ringtone voor je scooter, bijvoorbeeld.’

Meer over