Wat zei prinses Beatrix op het balkon over wuiven?

Het zit er op, de voorlopig laatste Koninginnedag, en in Nederland wordt teruggekeken op een ontspannen feest in Amsterdam en daarbuiten. Met een paar vragen bij de koffieautomaat, dat wel.

Pieter Sabel
Beatrix, Willem-Alexander en Máxima op het balkon van het Paleis op de Dam. Beeld photo_news
Beatrix, Willem-Alexander en Máxima op het balkon van het Paleis op de Dam.Beeld photo_news

Wat zei Beatrix vlak nadat ze van koningin prinses was geworden op het balkon?
Verdeeldheid en onduidelijkheid: welke tip geeft koningin Beatrix de kersverse koning en zijn vrouw, als ze na het tekenen van de acte van abdicatie op het balkon van het Paleis op de Dam staan? Het koningspaar staat er wat onwennig bij, en Beatrix zegt: 'Even wuiven met z'n allen'.

Of zegt ze: even wuiven misschien? Dat laatste noteren althans de Volkskrant en het AD vandaag. En ook NRC houdt het op 'misschien'. Het Parool meldde gisteren al wel dat het 'met zijn allen' is, en dat is het ook, af te leiden uit de beelden.

De NOS, die het fragment later verspreidde, vermeldde aanvankelijk dat het 'misschien' zou zijn, maar paste het in de tekst bij het filmpje later aan.

Was het van boord gaan bij Armin van Buuren tijdens de koningsvaart echt spontaan?
Ja, zegt Bartho Boer, woordvoerder van de gemeente Amsterdam, het stond in elk geval niet in het draaiboek. Het bellen dat we burgemeester Van der Laan zagen doen, was om contact te krijgen met het beleidscentrum, van waaruit de hele dag alles wordt gestuurd en in de gaten wordt gehouden. 'Omdat de burgemeester ook dacht: wat gaat hier gebeuren?' Boer vertelt dat het verzoek om van boord te gaan bij Java-eiland een uur daarvoor binnenkwam. Twee 'problemen': de kade daar is te hoog om vanaf een rondvaartboot te stappen, en de hele dag is tot op de minuut gepland. Zeker bij zo'n strak geregisseerde rondvaart, waarbij er bijvoorbeeld F-16's op tijd in de lucht moeten hangen.

Wat de tijd betreft kon het in het schema worden ingepast, de hoge kade kon worden bereikt met behulp van een boot van de haven van Amsterdam, die er nog niet lag toen het verzoek bij de gemeente kwam. Het is een mogelijk risico, om van het schema af te wijken, zegt Boer, maar apert onveilig was de situatie niet.

Boer: 'Juist zo'n spontaan bezoek aan Van Buuren en dat het allemaal goed gaat geeft het nog iets extra feestelijks.'

Van Buuren zelf zei vanmorgen op 3FM dat hij vlak voor zijn optreden begon te horen kreeg van zijn manager dat de koning hem graag op de boot wilde. Toen dat niet lukte, kwamen de koning en koningin en de prinsesjes zelf aan wal.

Fotografen wisten trouwens dat er een verrassing aan zat te komen tijdens de koningsvaart, maar dat bleken de straaljagers die in formatie boven het IJ vlogen.

Armin van Buuren gisteren op de kop van het Java-eiland. Beeld anp
Armin van Buuren gisteren op de kop van het Java-eiland.Beeld anp
Het koningspaar tijdens de koningsvaart, gisteren. Beeld anp
Het koningspaar tijdens de koningsvaart, gisteren.Beeld anp
Koning Willem-Alexander, koningin Maxima en de drie prinsesjes staan op het podium terwijl DJ Armin van Buuren samen met het Koninklijk Concertgebouworkest een optreden verzorgt op de kop van het Java-eiland tijdens de koningsvaart. Beeld anp
Koning Willem-Alexander, koningin Maxima en de drie prinsesjes staan op het podium terwijl DJ Armin van Buuren samen met het Koninklijk Concertgebouworkest een optreden verzorgt op de kop van het Java-eiland tijdens de koningsvaart.Beeld anp
F-16's in formatie boven het IJ, gisteravond. Beeld anp
F-16's in formatie boven het IJ, gisteravond.Beeld anp

Stond het geluid van Armin van Buuren uit?
Het leek alsof dj Van Buuren vooral op zijn eigen koptelefoon te horen was tijdens de Bolero van Ravel door het Koninklijk Concertgebouworkest. Hij kwam bij het concert uit het podium omhoog tijdens het wereldberoemde stuk. Maar zijn bijdrage was subtiel, zoals hij 's middags al voor de NOS-camera aankondigde. Hij speelde mee met het orkest, daarna zou het orkest met hem mee spelen. En, vond Van Buren, het stuk van Ravel is al zo krachtig, dat zijn bijdrage bescheiden zou zijn.

Dat pakte overigens wel wat meer bescheiden uit dan de bedoeling was, zei Van Buuren vanmorgen tegen Giel Beelen op 3FM. 'Ik had zelf niet de controle over de eindmix, het had wel wat harder gemogen. (...) Ik had allerlei effecten, en ritmes en noisesweeps en crashes; dat stond ik allemaal te doen. Maar goed, volgens mij hebben we het daarna goedgemaakt.'

Waarom had koning Willem-Alexander een pleister om zijn pink?
Dat heeft hij al een tijdje, ook bij het interview met het koningspaar van twee weken geleden was de pleister, of eigenlijk spalk, te zien. Het AD deed toen navraag bij de Rijksvoorlichtingsdienst en kreeg te horen dat de (toen nog) prins zijn pink had gebroken.

Een zwaaiende Willem-Alexander, gisteren tijdens de koningsvaart. Uitsnede van een foto van ANP. Beeld anp
Een zwaaiende Willem-Alexander, gisteren tijdens de koningsvaart. Uitsnede van een foto van ANP.Beeld anp

De eed aan de koning afleggen in het Fries, mag dat?
Lutz Jacobi (PvdA), Tweede Kamerlid uit Wergea, legde de eed van trouw aan de koning af in het Fries: 'Dat ûnthjilt ik.' Het is de vraag of deze eed rechtsgeldig is. Volgens de wet mag Fries worden gesproken bij een eed, maar niet als die is voorgeschreven 'mede bij de Grondwet'. Volgens de overheid vloeit de wet die voorschrijft dat parlementsleden een eed aan de koning moeten afleggen voort uit de Grondwet. Staatsrechtgeleerden betwisten dat echter.

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt, vandaag: 'Jacobi legt elke eed in het Fries af. deze eed of belofte heeft geen formeel-juridische gevolgen, schrijft de regering zelf, dus het lijkt me heel logisch dat ze het nu ook in het Fries doet. Opvallend is wel dat alle statenleden uit st. Maarten, Curacao en Aruba de eed in het Nederlands aflegden. dus niet in een andere rijkstaal zoals Papiamento of Engels'

Hoe maak je een F-16 oranje?
Van de F-16's die gisteren boven het IJ vlogen tijdens de koningsvaart, was er één zo goed als helemaal oranje (zie foto). Dat gaat met speciale verf, vertelt een woordvoerder van het ministerie van Defensie. Het geschilderde toestel is een demonstratietoestel, en wordt vaker ingezet bij demonstraties van de luchtmacht. Het wordt ook regelmatig opnieuw gespoten, meestal met wel iets van oranje in de kleuren van het vliegtuig.

Het vliegplan, meldt het ministerie op haar website, is in nauw overleg gemaakt met de Luchtverkeersleiding Nederland. En het waren niet de enige toestellen in de lucht: AWACS-radarvliegtuigen van de NAVO bewaakten het luchtruim boven Nederland.

De oranje F-16 van de luchtmacht. Beeld anp
De oranje F-16 van de luchtmacht.Beeld anp

Welke onderscheidingen droeg Willem-Alexander tijdens de inhuldiging?
Keurig rijtje medailles op de koninklijke linkerborst gisteren. Het Elfstedenkruisje, dat elke schaatser die de Elfstedentocht uitrijdt krijgt als aandenken, pikten veel mensen er wel uit. Wat hij verder droeg? De Rijksvoorlichtingsdienst zette het op een rijtje.

- Grootkruis in de Orde van de Nederlandse Leeuw, dat is de oranje sjerp om de rechterschouder en het linkerlintje met ster. (zie foto)

- De onderscheiding van Ridder in de Huisorde van de Gouden Leeuw van Nassau, een ridderorde die in 1858 werd ingesteld door koning Willem III en hertog Adolf van Nassau (tweede van links)

- Inhuldigingsmedaille 1980 (derde van links, met het silhouet van Beatrix)

- Huwelijksmedaille 2002, met silhouetten van Willem-Alexander en Máxima (vierde van links)

- De versierselen van Ridder in de Johanniter Orde van Nederland, een orde waarvan het lidmaatschap is voorbehouden aan protestantse adel. (vijfde van links)

- Het Elfstedenkruis, Willem-Alexander reed hem in 1986 onder de naam W. A. van Buren uit

- Ridder in de Orde van de Eikenkroon van Luxemburg, een orde van het groothertogdom Luxemburg.

Overigens weet de RVD te melden dat Máxima een gouden Tiara droeg, die door Willem de derde is geschonken aan Koningin Emma. Het ontwerp van de tiara is van Oscar Massin en stamt uit 1867. De tiara bestaat uit diamanten oud slijpsel met blauwe saffieren. De afneembare midden saffier is een erfstuk van Anna Paulowna.

Koning Willem-Alexander in de Nieuwe Kerk, gisteren. Beeld anp
Koning Willem-Alexander in de Nieuwe Kerk, gisteren.Beeld anp
De onderscheidingen op de borst van Willem-Alexander. Uitsnede van een foto van het ANP. Beeld anp
De onderscheidingen op de borst van Willem-Alexander. Uitsnede van een foto van het ANP.Beeld anp
Meer over