Wat te doen met Leo en zijn tbs?

Leo verblijft in een tbs-kliniek. Hij zou zijn zoon en dochter hebben misbruikt, maar tegen de kinderen loopt een procedure wegens valsheid in geschrifte....

Deze rubriek gaat over Leo (51). Bijna drie jaar verblijft hij nu in een tbs-kliniek. De rechtbank moet beslissen wat te doen:

Leo’s tbs met (dwang)verpleging verlengen met 2 jaar

Leo’s tbs met (dwang)verpleging verlengen met 1 jaar

Leo’s tbs met (dwang)verpleging omzetten in tbs met voorwaarden, waarbij Leo niet langer in de tbs-kliniek hoeft te blijven maar hij bijvoorbeeld wel verplicht is behandeling te ondergaan

de tbs niet verlengen, wat betekent dat Leo vrij man is.

Leo is een grote vent met een opmerkelijk langgerekt gezicht. Door een auto-ongeluk, waarbij zijn benen werden verbrijzeld, loopt hij moeilijk en heeft hij chronische pijn. Alle aanwezigen in de rechtszaal – de rechters, de officier van justitie, de advocaat, de psychologe van de tbs-kliniek – kennen Leo al jaren. Leo is nooit agressief, Leo is nooit onvriendelijk en Leo hoort zeker niet thuis op een zogeheten longstay-afdeling voor tbs’ers, zegt zijn behandelend psychologe. ‘Longstay’ is de plek waar tbs’ers terechtkomen voor wie, na 6 jaar tbs, geen behandeling meer mogelijk is en die een gevaar blijven vormen voor de samenleving. Sommigen wonen tot hun dood op zo’n afdeling.

Leo werd in 2001 veroordeeld. De rechtbank achtte bewezen dat hij zijn dochtertje en zijn zoon seksueel had misbruikt. De psycholoog en de psychiater die Leo destijds onderzochten, hadden tbs met dwangverpleging geadviseerd. Leo, stelden zij, was geen ‘normaal uitgerijpte persoonlijkheid’, maar een zwakbegaafde man ‘met een primitief en grotendeels afgesplitst driftleven’.

Hij had geen inzicht in zijn eigen beperkingen en leerde niet van zijn ervaringen. Hij was, stelden ze, niet volledig toerekeningsvatbaar voor zijn daden.

Opvallend genoeg wezen beide gedragsdeskundigen in hun rapportage expliciet naar de ouders van Leo, zonder verder uit te wijden. De psychologe die Leo nu behandelt, zegt echter hardop: Leo vertoont alle trekken van een man die in zijn jeugd is misbruikt en die dat gedrag als normaal is gaan ervaren.

Leo werd geboren in 1954, als oudste van twee kinderen. Hij had nooit vriendjes. Hij vermaakte zich met vissen en met kaartspelletjes. Als hij al meedeed aan buitenschoolse activiteiten dan waren zijn ouders erbij. Het gezin was hecht en erg gesloten. Na het BLO (buitengewoon lager onderwijs) ging Leo werken bij bollenkwekers. Op z’n 19de werd hij vrachtwagenchauffeur. Zes jaar later trouwde hij. Zijn zoon Vic werd in 1981 geboren, dochters Bianca en Sofie in 1983 en 1985.

Uit een eerdere relatie had Leo’s vrouw een dochtertje. Dat overleed op 2-jarige leeftijd. Jaren later zou blijken dat het meisje door Leo’s vrouw was verwurgd. Leo was toen al gescheiden van zijn vrouw, die werd veroordeeld tot tbs met dwangverpleging. Na de scheiding gingen zoon Vic en dochter Bianca bij de ouders van Leo wonen. Leo zelf zat zes dagen per week op de vrachtwagen.

Wanneer Leo’s moeder overlijdt, loopt dochter Bianca (dan 16) weg van huis. Ze wordt opgevangen in een tehuis. Korte tijd later verklaart ze bij de politie dat ze vanaf haar 5de seksueel is misbruikt door haar vader en (later) ook door haar grootvader en haar broer Vic. Ook broer Vic doet aangifte tegen zijn vader wegens misbruik. Leo erkent aanvankelijk de beschuldigingen, maar trekt zijn bekentenis in.

In 2001 veroordeelt de rechtbank Leo tot 2 jaar cel en tbs met dwangverpleging. Sinds maart 2003 woont Leo in een tbs-kliniek. Hij werkt actief mee aan zijn behandeling, op een cruciaal onderdeel na. Wanneer het gaat over zijn gedrag als zedendelinquent en het misbruik van zijn kinderen, weigert hij alles. Want, zegt hij, waarom zou ik meedoen, ik heb niks gedaan. Hij verwijst dan naar zijn zoon Vic. Die onlangs heeft gezegd dat hij zijn vader valselijk heeft beschuldigd, zijn vader heeft hem niet misbruikt, zegt hij.

De advocaat van Leo heeft Leo’s zaak intussen aanhangig gemaakt bij het gerechtshof. Vorderingen tot wijziging van het vonnis zijn vooralsnog afgewezen, maar een procedure tegen Leo’s dochter en zoon wegens het doen van valse aangifte loopt nog.

Terug naar Leo’s psychologe. Die zegt: Leo is nooit agressief, maar hij heeft zijn behandeling niet afgemaakt, dus er is altijd risico op herhaling. Zijn advocaat zegt: Leo’s kinderen zijn intussen volwassen en wonen niet meer thuis, dus waarom zou Leo nog een gevaar zijn, als hij dat überhaupt al was?

De vraag is nu: wat te doen met Leo en zijn tbs?

(Wat zou uw oordeel zijn? Stuur uw gedachte met motivatie naar p.degreef@Volkskrant.nl)

Meer over