INTERVIEWANTI-1,5-METERBETOGERS

Wat drijft de anti-1,5-meterbetogers? ‘Ze dringen hiermee in de poriën van de samenleving door’

Een kleine maar luidruchtige minderheid verzet zich tegen het coronabeleid. Wat drijft degenen die, ondanks het demonstratieverbod, naar Malieveld en Dam kwamen?

Protest tegen coronamaatregelen op de Dam in Amsterdam.Beeld Eva Faché

Langs de rand van het Malieveld ijsberen zondag enkele demonstranten, anderen clusteren in kleine groepjes op de banken in de schaduw. ‘Demonstratie is verboden, ga naar huis!’, valt op borden van de politie te lezen. Vier mannen lopen het veld op en doen hun verhaal, terwijl ze een voor een het woord nemen. Ze zijn tegen de verankering van de noodmaatregelen in de wet. ‘Nederland wordt een dictatuur!’

In minder dan vijf minuten maakt de politie er een einde aan. Een tweetal wordt meteen gearresteerd. Het is het begin van het einde van een demonstratie die eigenlijk geen demonstratie mag heten. 

Zondag zou een nieuwe demonstratie plaatsvinden op het Malieveld, georganiseerd door actiegroep Viruswaanzin. Vorige week werd deze verboden door de gemeente, kwamen er alsnog duizenden mensen opdagen en liep het uit op rellen, waarbij meer dan vierhonderd mensen werden gearresteerd. Ook deze demonstratie was verboden.

Bananen

Anders dan vorige week riep Viruswaanzin sinds zaterdag haar volgers uitdrukkelijk op niet te komen. Er werden ludieke acties voorgesteld, zoals het leggen van bananen bij rechtbanken, wat zondag op meerdere plaatsen gebeurde. ‘Daarmee geven we het signaal af dat we dit niet pikken, dat we nu afgezakt zijn tot een bananenrepubliek’, deelde leider Willem Engel aan zijn volgers mee in een Facebookfilmpje.

Toch komen er demonstranten naar het Malieveld, waar ze worden opgewacht door een grote politiemacht. Waarnemend burgemeester Johan Remkes had eerder laten weten dat de politie waakzaam zou blijven. Waar de politie vorige week nog betrekkelijk coulant was aan het begin van het protest, wordt nu snel korte metten met de betoging gemaakt. Tot woede van sommigen. ‘Schande!’ en ‘Nederland politiestaat’, roepen omstanders wanneer een oudere vrouw wordt weggevoerd. Eerder had ze geprobeerd een jongen een microfoon uit zijn hand te slaan, duwde ze haar fiets op hem in en gooide bananen, waarschijnlijk bedoeld voor de rechtbank, naar zijn hoofd. Uiteindelijk worden 37 demonstranten opgepakt.

Duiven

Daarmee komt een onstuimige week ten einde. Nu de dreiging van het coronavirus minder acuut voelt, roert zich na drie maanden restricties een kleine maar luidruchtige minderheid, geïnspireerd door actiegroep Viruswaanzin. De groep was voornemens eerst zaterdag in een twintigtal Nederlandse steden te demonstreren.

Zaterdag werd in Amsterdam alsnog rekening gehouden met een demonstratie op de Dam. Daar stonden uiteindelijk een enorme politiemacht, veel duiven en een paar demonstranten. Op zondag vond er ook een protest in Groningen plaats, met ongeveer driehonderd deelnemers. Daarvoor had de burgemeester wel toestemming gegeven.

Op de achtergrond speelt ook nog een kort geding dat Viruswaanzin heeft aangespannen tegen de staat, waarbij donderdag de rechter werd gewraakt. 

‘Het doel is om ons bang te maken’

Johan op het Malieveld in Den Haag. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Johan (65), zondag bij het Malieveld: ‘Dit is te gek voor worden, dat mensen worden opgepakt. Wij demonstreren hier vredig tegen onder andere de anderhalve meter. Vorige week was ik hier ook en toen werden we om elf uur ’s ochtends al van het veld gedreven. Later op de dag was het heel gezellig vond ik, een soort Woodstock-sfeertje. Totdat een andere groep een beetje tamtam begon te maken.

‘Het coronavirus wordt enorm opgeklopt, het is gewoon de griep. Vanaf het begin aan was het voor mij al kristalhelder dat het virus niets voorstelde. Het doel is om iedereen te vaccineren: er moet en zal een vaccin komen. Ik ben enorm met dit onderwerp bezig. Ik werk niet meer, dus ik kan me hierin verdiepen. Niet iedereen heeft daar tijd voor. Ik kijk op YouTube om hier meer over te leren en ik ben ook heel actief op Facebook. Het is het doel om ons bang te maken. Want als je angstig bent, neem je verkeerde beslissingen. Eerst is er angst en dan volgt vanzelf het vaccin. Wat daar in zit? Rotzooi. En nanotechnologie. Dan krijg je een chip en mag je allerlei dingen niet meer.

‘Ik ben ook lid van Viruswaanzin. Willem (Engel, red.) is goed bezig, maar ik ga ook weleens met hem in discussie op Facebook. Hij is heel zachtaardig en denkt dat alles met liefde en geduld lukt. Daar ben ik zelf ook van. Ik ben heel benieuwd naar maandag. Willem zei dat hij met groot nieuws zou komen.’

 ‘Ik mag mijn eigen vrouw en mijn eigen kind niet eens meer knuffelen’

Lieuwe op de Dam in Amsterdam. Beeld Eva Faché

Lieuwe (36) uit Grouw, zaterdag op de Dam: ‘Wij zijn met z’n vieren een dagje uit. Gezellig naar Amsterdam. Ja, wel met dit shirt met ‘Stop de lockdown’ erop. Gaaf hè? Ik ben wel klaar met de anderhalvemetersamenleving. Mijn vrouw en mijn kind wonen niet bij mij thuis. En als we straks de nieuwe regels krijgen, dan mag ik mijn eigen vrouw en mijn eigen kind niet eens meer knuffelen. Dat gaat me te ver. 

‘En er zijn meer dingen waar ik niet achter sta. De cijfers kloppen ook niet. Wat de media doen, jullie hypen alles op, vooral de Volkskrant is een goed voorbeeld daarvan. Jullie overdrijven alles, publiceren cijfers van het RIVM die niet kloppen. Daar ben ik het niet mee eens. Waarom het RIVM foute cijfers zou verspreiden? Ik heb daar wel theorieën over, maar daar wil ik me nu niet over uitlaten. 

‘De media zaaien angst. Er zijn wel vaker virussen. Waarom zou je een heel land op slot gooien? Ik ben zelfstandig ondernemer, ik lever aan de horeca. Nou, mijn bedrijf gaat compleet naar de kloten, van a tot z, door deze maatregelen, die volstrekt overbodig zijn. Je ziet het bij elk virus, je hebt een piek en dan zwakt het weer af. Dat komt niet door anderhalve meter, dat is nergens bewezen. Ze moeten ophouden met de beperkingen. Dit is geen leven. We mogen niets meer.’

‘De overheid misbruikt dit om zich meer macht toe te eigenen’

Dylan op de Dam in Amsterdam. Beeld Eva Faché

Dylan (31) uit Amsterdam, die namens ‘De Vrije Bond’ flyers uitdeelt, zaterdag op de Dam: ‘Met de anderhalvemeterregel dringen ze in de poriën van de samenleving door, in vriendschappen, in liefdes, in familiebanden. Het gaat te ver. Als wij nu te dicht bij elkaar staan, dan kunnen we al 400 euro boete krijgen. Hier in Amsterdam gaan ze er nog vrij relaxed mee om, maar het risico bestaat dat ze het selectief toepassen. Dat ze altijd een reden hebben om een samenkomst illegaal te verklaren.

‘En dat terwijl ze vanaf het begin onvoldoende hebben gedaan om het virus te bestrijden. Nu komt het contactonderzoek en het testbeleid een beetje van de grond, maar er valt nog veel te verbeteren. Het verbaast me bijvoorbeeld dat de industriële slachterijen en de fabrieken de hele tijd hebben doorgedraaid. Arbeidsmigranten zitten opeengepakt. En er is veel druk om de horeca weer als voorheen te openen. Terwijl steeds duidelijker wordt dat het virus zich vooral binnen verspreidt. Je zou denken dat je daar dan het beleid op richt. Dat je regelt dat er betere ventilatie geïnstalleerd wordt. Dat gebeurt allemaal niet.

‘Ik denk niet dat corona een hoax is. Het is een heel gevaarlijk virus. Maar ik zie wel dat de overheid de crisis bewust of onbewust gebruikt om zichzelf meer macht toe te eigenen. Dat is gevaarlijk.’

Meer over