analyse

Wat betekent de megadeal over de infrastructuur voor Biden en de VS?

De Amerikaanse president Joe Biden verlaat het podium nadat hij op 10 november in de haven van Baltimore onder meer sprak over de infrastructuurwet. Beeld Drew Angerer / Getty
De Amerikaanse president Joe Biden verlaat het podium nadat hij op 10 november in de haven van Baltimore onder meer sprak over de infrastructuurwet.Beeld Drew Angerer / Getty

Als een popster met een nieuw album gaat Joe Biden op tournee. Vandaag zal de Amerikaanse president zijn handtekening zetten onder een gloednieuwe infrastructuurwet. Daarna moet Biden het land in om zijn kiezers ervan te overtuigen dat deze toch wat saai klinkende wet hun leven beter gaat maken.

Maral Noshad Sharifi

Biden kan wel wat enthousiasme gebruiken. Op dit moment zijn veel Amerikanen helemaal niet zo overtuigd van hun president, blijkt uit zijn waarderingscijfers: 41 procent vindt dat hij goed bezig is.

De tijd dringt intussen voor de Democraten. Als zij bij de tussentijdse verkiezingen van november 2022 niet presteren, dan verliezen ze hun bescheiden meerderheid in het Congres. Dan wordt het aanzienlijk moeilijker voor de regering om van Bidens plannen, waarmee hij Amerika een socialer gezicht wil geven, werkelijkheid te maken. Als er nu verkiezingen zouden worden gehouden, zou 46 procent van de volwassenen op een Republikeinse kandidaat voor het Congres stemmen en 43 procent op een Democratische, blijkt uit een peiling van Washington Post-ABC News, die dit weekeinde verscheen.

Daar moet deze wet – een monsterinvestering van 474 miljard euro in bruggen, internet en openbaar vervoer – bij helpen. Biden hoopt dat Amerikanen in een jaar tijd zóveel gaan merken van de geldinjectie, dat ze hem daarvoor haast wel moeten belonen.

Bar slecht

De wet komt niet uit de lucht vallen: de kwaliteit van de Amerikaanse infrastructuur is bar slecht. Met behulp van touw en plakband is het land de afgelopen jaren misschien niet volledig uit elkaar gedonderd, maar af en toe laat er wel degelijk iets los. Afgelopen juni nog stortte ten noorden van Miami een gebouw van twaalf verdiepingen in, met 98 doden tot gevolg.

De Verenigde Staten lopen wat infrastructuur betreft enorm achter op Europese landen en een grootmacht als China, waar het internet en de treinen sneller zijn en het drinkwater schoner is. De investeringen die er de afgelopen decennia zijn gedaan, waren steeds op de korte termijn gericht. De to-dolijst van gescheurde gebouwen, bruggen, wegen en waterleidingen werd elk jaar langer.

Biden noemt de nieuwe wet ‘de ultieme blauwdruk voor de wederopbouw van Amerika’. De vraag is in hoeverre hij er politiek van weet te profiteren. Mede als gevolg van de coronapandemie en de problemen in de bevoorradingsketen zijn er in de Amerikaanse detailhandel enorme tekorten ontstaan. Veel winkels, waaronder speelgoedwinkels, kampen met lege schappen. Anderhalve maand voor Kerst leidt dat tot veel stress bij de Amerikanen.

Inflatie

Velen maken zich zorgen over de economie. De inflatie is flink toegenomen: de prijs van producten is met 6,2 procent gestegen, de grootste stijging in 31 jaar tijd. De president was de afgelopen maanden vooral druk zijn partijgenoten en de Republikeinen te overtuigen van zijn Build Back Better-plannen, waarvan deze wet deel uitmaakt. Hoe druk de president ook bezig lijkt te zijn met hun zorgen, de Amerikaanse kiezers merken er nog onvoldoende van. Ongeveer de helft van de Amerikanen geeft Biden de schuld van de snel stijgende inflatie. Meer dan 60 procent van de Amerikanen vindt dat hij, na tien maanden in functie, niet veel heeft bereikt.

De oplossing voor dit alles, zoals Biden die vrijdag presenteerde in de haven van Baltimore (waar ook al enorme vertragingen zijn ontstaan): zijn nieuwe infrastructuurwet. Die zou de toeleveringsketen meer capaciteit en veerkracht geven, wat weer de tekorten zou verminderen, en zorgen voor meer goedbetaalde banen – van 40 euro per uur.

Behalve Joe Biden gaan ook de minister van Transport Pete Buttigieg en de minister van Energie Jennifer Granholm de komende tijd naar rode staten, blauwe staten, grote steden én het platteland om de infrastructuurwet aan de kiezers te verkopen. Donderdag zei Biden daarover: ‘Zo’n investering doe je één keer in een generatie.’

DE PLANNEN

Infrastructuur
Het meeste geld – in totaal 95 miljard euro – gaat naar reparaties van snelwegen, gebouwen, bruggen, waterleidingen, dammen en luchthavens. Door het hele land zou 300 duizend kilometer aan snelweg in slechte staat zijn, net zoals 45 duizend bruggen. Doordat de vliegvelden zo verouderd zijn, komt het geregeld voor dat vluchten worden geannuleerd of gewijzigd. Dat alleen al kost de Amerikaanse economie jaarlijks miljarden euro’s. Ook moeten sommige waterleidingnetwerken die schadelijke stoffen als lood bevatten, worden vervangen. In Flint in Michigan zijn veel inwoners jarenlang ziek geworden door het vervuilde water dat uit hun kranen stroomde.

Transport
Op dit moment heeft bijna de helft van de Amerikanen nog steeds geen toegang tot fatsoenlijke vervoerssystemen. Er wordt 33,6 miljard euro geïnvesteerd in het openbaar vervoer en de aanleg van fietspaden. Daarnaast zijn er veel stations die een opknapbeurt kunnen gebruiken en beter bereikbaar moeten worden gemaakt. En er komen veerponten, die het voor de inwoners van Alaska makkelijker maken zich te verplaatsen. Terwijl de populatie de afgelopen decennia toenam, bleef het spoorwegnet vrijwel hetzelfde. Er zal geïnvesteerd worden in hogesnelheidstreinen, die delen van het land beter met elkaar moeten verbinden.

Klimaat
Er is 43 miljard euro opzijgelegd voor groepen die als gevolg van de klimaatverandering veel last hebben gehad van bosbranden, overstromingen, droogten en stormen. Ook wil het Witte Huis het gebruik van elektrische auto’s stimuleren door te investeren in elektrische laadpalen. De Amerikaanse president hoopt dat tegen 2030 de helft van de Amerikanen in elektrische auto’s rijdt, maar experts twijfelen aan de haalbaarheid hiervan. Hoe dan ook is er in de infrastructuurwet 6,5 miljard euro voor vrijgemaakt. Nog eens 6,5 miljard wordt geïnvesteerd in schonere energietransport, waaronder bussen, veerboten en elektrische schoolbussen.

Breedbandinternet
Op het platteland van de Verenigde Staten, maar ook in sommige steden met hoge armoedecijfers, is de toegang tot breedbandinternet slecht. Tijdens de pandemie heeft dat problemen opgeleverd voor kinderen die thuisonderwijs moesten volgen. Commerciële providers zien niet altijd aanleiding om snel internet aan te bieden in veel van dit soort gebieden. Door 56 miljard euro te investeren in breedbandinternet hoopt de overheid dat gat te dichten, ook in gebieden waar veel inheemse Amerikanen wonen.