Wat 39 miljoen kilo 'eetrijpe' avocado's over ons zeggen

    

Margriet Oostveen
Exotisch fruit uit de Yex-folder. Beeld de Volkskrant
Exotisch fruit uit de Yex-folder.Beeld de Volkskrant

In de jaren zeventig aten wij thuis eens per jaar een halve avocado, met kerstmis, gevuld met Hollandse garnalen, mayonaise en ketchup. Mijn vader had zijn garnalencocktail liever 'in een mooi glaasje', maar dat vonden we voortaan burgerlijk.

Je kocht de avocado een week tevoren en nooit werd het ding echt zacht. Je moest erin bikken. Garnalen die zo over de kersttafel werden gelanceerd: helemaal jaren zeventig.

Veertig jaar later is Nederland volgens het CBS de grootste avocado-importeur ter wereld na de VS. Vier van de vijf ingevoerde avocado's gaan door naar andere landen, maar zelf eten Nederlanders ook al 39 miljoen kilo 'eetrijpe' avocado's per jaar. Dat is 19 miljoen kilo meer dan in 2008.

'Ik wil graag weten wat dit over ons zegt', zei ik aan de telefoon tegen Nico Spruijt, productmanager bij Yex, importeur van exotische groenten en fruit in Poeldijk. Nico zei: 'Pardon?'

(De tekst gaat verder onder de foto.)

De mangistan, 'kiwi van de toekomst'. Beeld de Volkskrant
De mangistan, 'kiwi van de toekomst'.Beeld de Volkskrant

Hij is zoon van een bloementuinder uit het Westland, waar je tien jaar geleden Turken in de kassen had en nu Oost-Europeanen en veel maakt dat dus niet uit, want zodra je samenwerkt, 'sta je er gewoon allebei als persoon', zei Nico. Exotische groenten en fruit en avocado's: voor hem eveneens een kwestie van nou niet weer moeilijk gaan doen, maar gewoon even 'op de juiste manier de keten induwen'.

Ik mocht langskomen. Commercieel directeur Edwin van Leeuwen zou er ook zijn, vastbesloten niet te onthullen hoeveel kilo's avocado's ze precies importeren uit Peru, Chili, Zuid Afrika, Israël en Zimbabwe en exporteren naar vooral Scandinavische en andere Europese landen. En 'brand manager' Jeroen Groenewegen was er. Drie gewone jongens uit tuindersfamilies in het Westland, al zegt Jeroen sinds hij brand manager is soms dingen als 'ik denk wel dat passie hier het centrale woord is'.

We zaten nog geen vijf minuten te praten op het kantoor van Yex ('Your Exotic Fruit') of de woorden 'een vrucht integreren' vielen. Ik kwam dan wel voor de avocado, zíj waren alweer bezig met het in de keten duwen van nieuwe exoten, zoals de de mangistan en de pitayaha. De mangistan noemden ze zelfs probleemfruit, waarin de mensen eerst vertrouwen moeten krijgen. De mangistan had pas echt een kans als de consument oog kreeg voor de zachte zoetheid achter die harde bruine buitenkant. Ja, dan kon de mangistan 'de kiwi van de toekomst' worden.

Edwin en Nico reizen een week per maand de wereld over langs producenten en afnemers: van Thailand tot Zimbabwe, van China tot Peru. Wat ze daar over andere culturen leerden? 'Dat iedereen het goed bedoelt', zei Edwin. En Nico: 'Je moet elkaar natuurlijk wel iets leren over je achtergrond, dat scheelt een hoop.' Daarom leveren ze tegenwoordig een 'e-learning tool' bij hun avocado's aan de chef Vers in de supermarkt. Met 'do's en don'ts'. Niet doen: knijpen in een avocado, daar krijgt hij blauwe plekken van. Wel: in de kom van je hand leggen en dan even voorzichtig voelen.

(De tekst gaat verder onder de foto.)

V.l.n.r. Jeroen Groenewegen, Nico Spruijt, Edwin van Leeuwen. Beeld de Volkskrant
V.l.n.r. Jeroen Groenewegen, Nico Spruijt, Edwin van Leeuwen.Beeld de Volkskrant

Tien jaar geleden deden Nederlanders gemiddeld een uur over het bereiden van de maaltijd. Nu is dat nog maar een half uur, maar tegelijkertijd zijn veel mensen verbazingwekkend ingewikkeld over dat halve uurtje gaan doen. Een avocado is snel én fotogeniek superfood, qua foodiegedoe. Dat verklaart het succes wel zo'n beetje. 'Al denk ik ook dat passie hier het centrale woord is', zei brandmanager Jeroen nog maar eens.

We liepen naar buiten, staken over naar de hallen waar de avocado's rijpen.

Ik kreeg een mutsje op, een warme jas en moest mijn handen desinfecteren. Binnen klonken luid de Rolling Stones en de Yex-jongens liepen in hun spijkerbroeken en spitse schoenen een beetje als popsterren heen en weer tussen hun exotische fruit. Met een zakmes sneden ze een mangistan voor me open, mijn kauwen werd door drie paar ogen in diepe ernst geobserveerd. En? Ja? Ja.

Daarna naar dan de ruimtes waar de avocado's lagen te rijpen, zeven dagen per week onder toeziend oog van rijpmeester Gert. Ze worden nog steeds lichtgroen en hard als steen geïmporteerd; Gert bepaalt hoe zacht en donker ze mogen worden, afhankelijk van eindbestemming. Hij meet het oliegehalte in de vrucht en dan begint een gevoelig proces van opwarmen en afkoelen en weer opwarmen, soms met wat van het gas ethyleen erbij om het rijpen te versnellen.

Toen vond Edwin het welletjes: de kunst van het rijpen is nu overal bedrijfsgeheim. Omdat de mensen geen geduld meer hebben voor een harde avocado en al kwaad worden van een te zachte: perfectie willen ze. Dat zegt waarschijnlijk toch het meeste over ons.

Meer over