Washington onder druk om landmijnen uit te bannen Steun voor actie verrast Jody Williams

De Verenigde Staten en Rusland zijn onder zware druk komen te staan om het verdrag tegen anti-persoonsmijnen alsnog te ondertekenen....

Van onze correspondenten

Oscar Garschagen

Peter de Graaf

WASHINGTON/STRAATSBURG

Jeltsin zei tijdens de tweede topconferentie van de Raad van Europa dat er 'een oplossing' moet worden gevonden voor de obstakels die ondertekening van het verdrag nog in de weg staan. Hij refereerde nadrukkelijk aan de positie van de VS, 'een grote westerse macht die hier niet aanwezig is'.

Maar Clinton blijft, net als vlak na de dood van prinses Diana, die campagne voerde tegen de landmijnen, 'de absoluut, rotsvaste overtuiging' toegedaan dat een wettelijk verbod op de productie en het gebruik van anti-persoonsmijnen niet in het belang is van 'de mannen en vrouwen in de Amerikaanse strijdkrachten'.

De Amerikaanse vredesactiviste en de coördinatrice van de International Campaign to Ban Landmines (ICBL), die de prijs van bijna twee miljoen gulden deelt met de organisatie, reageerde zeer bits op de onverzettelijke houding van Clinton.

'Ik heb het al zo vaak gezegd en ik zal het nu nog maar eens herhalen: Bill Clinton is een leider noch een staatsman. Hij heeft afstand gedaan van zijn rol als opperbevelhebber en staat toe dat het Pentagon het buitenlands beleid bepaalt. Dat is niet zoals het hoort in een democratie', zei Jody Williams vanuit haar woonplaats Putney, Vermont.

Zij was van plan de president vrijdag nog te bellen om hem dit ook persoonlijk te zeggen. Of Clinton haar telefoontje zou aannemen, wilde de woordvoerder van het Witte Huis niet bevestigen.

Williams, die voortkomt uit de anti-Vietnamoorlog-beweging en jarenlang acties heeft gevoerd tegen het Amerikaanse beleid in Centraal-Amerika, zei te hopen dat de president van gedachten verandert voordat de verdragslanden in december in het Canadese Ottawa bijeenkomen.

De Amerikaanse regering weigert onder druk van het Pentagon en het door Republikeinen gedomineerde Congres een einde te maken aan het gebruik van landmijnen. De Amerikaanse militairen in Zuid-Korea worden beschermd door anti-persoonsmijnen tegen het grote Noord-Koreaanse leger.

Het Pentagon wil bovendien over de mogelijkheid blijven beschikken om op slagvelden anti-tankmijnen te beschermen met anti-persoonsmijnen.

In Oslo, tijdens de slotonderhandelingen in september, heeft de Amerikaanse delegatie getracht in het verdrag uitzonderingen voor de mijnenvelden in Korea op te nemen. Maar dat stuitte op een muur van verzet van niet-gouvernementele organisaties en van verdragslanden. De VS bevinden zich nu met Noord-Korea, China, Irak en Iran in de groep van landen die niet zullen tekenen.

Het Witte Huis verdedigt zich met het argument dat de VS geen landmijnen meer produceren en het Pentagon werkt aan de ontwikkeling van wapens die de anti-persoonsmijnen kunnen vervangen.

Williams noemde alle argumenten van het Witte Huis 'flauwekul'. 'Waarom kunnen landen die hun legers ook hebben beschermd met anti-persoonsmijnen wel aan het verdrag meewerken en de VS niet. Finland, Zuid-Afrika, de NAVO-partners, ze doen allemaal mee', zei Williams die zich er bijzonder aan ergert dat Washington de indruk wekt leiderschap uit te oefenen. 'Dat is pure fictie.'

Williams begon met haar activiteiten tegen landmijnen in 1991. Zij reageerde op een verzoek van Robert Muller, een verlamde Vietnam-veteraan en voorzitter van de organisatie Vietnam Veterans of America Foundation. Williams zei vrijdag dat zij vooral verrast is geweest door de internationale steun die de beweging heeft ondervonden. 'Volgens mij is nog nooit in zo'n korte tijd zoveel steun gemobiliseerd voor een internationaal verdrag.'

Maar volgens Muller is er nog meer actie nodig. 'Als de president van de Verenigde Staten na de dood van Diana en de uitreiking van de Nobelprijs voor de Vrede kan weglopen van een internationaal verdrag dan is het duidelijk hoeveel druk er nog uitgeoefend moet worden', zei hij tegen AP Radio.

Meer over