'Was dit maar in 2010 gebeurd'

BEGROTINGSAKKOORD Komt het akkoord voort uit verantwoordelijkheidsbesef of 'bestuurlijke naïviteit'?

DIVERSE

Ernst Hirsch Ballin, hoogleraar Nederlands en Europees constitu-tioneel recht en voormalig CDA-minister van Justitie:

'Dit is een eerste stap naar het herstel van het politieke midden. In 2010 was de PVV de reden dat het CDA zich liet wegtrekken uit het hart van de Nederlandse politiek. Ik ben heel blij dat de beweging nu de andere kant opgaat met andere partijen. Was dat anderhalf jaar geleden maar gebeurd.

'Voor een volledig herstel is meer nodig. Dat vergt een doordachte visie op Nederland. Het Strategisch Beraad heeft daartoe in januari een belangrijke stap gezet: het CDA moet een partij van het radicale midden worden. Het Catshuisakkoord - tenminste, wat daarvan bekend is geworden - had ons nog verder weggetrokken van dat radicale midden.

'Daarom begrijp ik niet dat Van Haersma Buma nog steeds zegt dat hij het jammer vindt dat het Catshuisakkoord niet is doorgegaan. Een akkoord dat niet door de fractie was besproken, dat nog verder wilde snijden in ontwikkelingssamenwerking, maar matig was in de hervormingen en, mind you, meer geld wilde uitgeven om meer mensen af te wijzen in asielprocedures.

'Ik wil niet vooruitlopen op de vraag wie meer of minder geschikt is als partijleider, maar iedereen zal gevraagd kunnen worden hoe het een en ander zich verhoudt tot hetgeen hij vroeger uitdroeg. Een minder bekende partijleider zou zijn bekendheid juist eerder kunnen ontlenen aan de nieuwe denkrichting van het CDA.'

Bram Peper, oud-minister en oud-burgemeester (PvdA):

'Het is een enorme blunder van Samsom. Ik denk echt dat hij een kapitale beginnersfout heeft gemaakt door na het debacle op zaterdag, toen het Catshuisoverleg klapte, niet meteen het initiatief heeft genomen om met andere partijen om tafel te gaan en te zeggen: jongens hoe gaan we dit oplossen en wie hebben we nodig? Als grootste oppositiepartij moet je dat naar je toe trekken. Als je zelf de leiding neemt, kun je beoordelen met welk pakket je gaat onderhandelen. Hij heeft zich laten gijzelen door de SP, die helemáál weinig willen.

'Nu zit Samsom opgesloten in het eigen gelijk, over rekensommen en de inhoud van het akkoord. Maar het gaat niet om de inhoud. Het gaat om het inzicht dat je het je land niet kan aandoen dat het tot november niet wordt bestuurd. En het gaat om inzicht en lef, en timing. Al zijn argumenten over de bezuinigingen zullen wel waar zijn, maar ellendig blijven die bezuinigingen toch.'

Hoofdcommentaar De Telegraaf:

'Voor de samenleving is demissio-nair minister van Financiën De Jager (CDA) de ster. Hij heeft persoonlijk een heel lastig dossier binnen 48 uur afgerond. In tijden van crisis staan de échte leiders op. De Jager heeft aangetoond bij die categorie te horen. De druk binnen het CDA op De Jager om het leiderschap van de partij op zich te nemen, zal daarom nog groter worden. Ondanks zijn herhaalde opmerkingen dat hij níet in de markt is om lijsttrekker van het CDA te worden, zal die druk blijven bestaan.'

Frits Bolkestein, oud-VVD-leider:

'Ik ben erg verheugd over dit akkoord. Het is vanuit liberaal oogpunt weliswaar niet perfect, maar het is een noodzakelijke stap in de goede richting. Het houdt Brussel op afstand. Maar de media creëren nu een valse tegenstelling tussen Mark Rutte en Jan Kees de Jager, als zou Rutte hebben gefaald en De Jager zijn geslaagd.

'Ten eerste hebben zij samen zeven weken onderhandeld. Als Rutte daarin heeft gefaald, dan De Jager ook. De enige die echt heeft gefaald, is Geert Wilders. Die heeft Nederland een streek geleverd. Ten tweede heeft De Jager weliswaar knap gelaveerd om dit akkoord te bereiken, maar dat had Rutte ook gekund.'

Gerrit Voerman, hoogleraar partijstelsel, Groningen:

'Dit is heel bijzonder. Eerst heb je een curieuze gedoogconstructie. Die valt uiteen en dan sluiten de twee overgebleven partijen met drie andere partijen in no time zo'n akkoord. Een unicum. De betrokken partijen lieten hun natuurlijke drang tot profilering achterwege. GroenLinks en D66 solliciteren hiermee nadrukkelijk naar regeringsdeelname na de verkiezingen. Voor D66, dat in het midden zit, ligt dat voor de hand. Voor GroenLinks is het bijzonder verrassend. Het is nog onduidelijk hoe dit akkoord in de partij van Jolande Sap valt, maar zij heeft hiermee een risico genomen.'

Hoofdcommentaar Trouw:

'Dat er een breuk is gekomen met gedoogpart-ner PVV, moet worden gezien als een zegen voor Nederland. Het tussen de vijf partijen afgesproken bezuinigingspakket, uniek in de parlemen-taire geschiedenis, is socialer en voor de economie uiteindelijk ze-genrijker dan wat na zeven weken onderhandelen in het Catshuis voorlag.'

Adri Duivesteijn, PvdA-wethouder in Almere en oud-Kamerlid:

'Ik vind de bestuurlijke naïviteit van D66, GroenLinks en ChristenUnie onbegrensd. Dat je met handjeklap, alsof je op de markt staat, een miljardenbezuiniging denkt te kunnen regelen. Alsof een dag later de wereld zich niet herneemt. Want dan verplaatst het gesprek zich weer naar de mensen die zich benadeeld voelen, maar die dialoog hebben D66, GroenLinks en de ChristenUnie niet met hun achterban gevoerd. Die partijen hebben zich te veel bezondigd aan spierballentaal. Dat krijgen ze straks per ommegaande post terug.

'De reactie van Samsom vind ik van een zekere nuchterheid getuigen. Hij weet dat je wel stoer een beslissing in de kaasstolp kunt nemen, maar als je wilt dat het volk het accepteert, heb je draagvlak nodig.'

Sywert van Lienden, kwartiermaker van de G500:

'Allereerst is het be-langrijk te constateren dat er een akkoord is. Afgelopen maandag hebben wij met de G500 een brief gestuurd waarin we alle Kamerle-den, leden van het kabinet en de koningin opgeroepen hebben hun verantwoordelijkheid te nemen en te proberen met een Kamermeer-derheid een akkoord tot stand te brengen. In zeer korte tijd hebben Kamerleden de eigen partijpolitiek opzij geschoven. Ik hoop dat dit ak-koord de hervorming van de sociale verzorgingsstaat inluidt en dat de partijen de geest van dit akkoord ook vasthouden tijdens de verkiezingscampagnes.'

Hoofdcommentaar NRC Handelsblad:

'Meer dan een 'Stabiliteitsprogram-ma' dat nu met een gerust hart naar Brussel kan worden gestuurd en de basis voor de Rijksbegroting van 2013, is dit akkoord niet. De verkie-zingen van september zullen nieu-we feiten en omstandigheden scheppen. Ook daarna zullen partij-en onder ogen moeten zien dat de reductie van het begrotingstekort tot 3 procent maar een eerste stap is. Op weg naar het internationaal afgesproken en ook noodzakelijke begrotingsevenwicht. Dat vergt de komende jaren nog vele ingrepen.'

undefined

Meer over