Warme soep en heimwee

Iwan Brave keerde ruim een jaar geleden terug naar zijn geboorteland Suriname. Wekelijks beschrijft hij zijn ervaringen...

Eindelijk heb ik dan een tweedehands airco te pakken. Zo'n apparaat is hier in de verlammende hitte eigenlijk net zo onmisbaar als een kachel in de koude winter. Toch geldt het als een luxe. En de prijzen liegen er ook niet om; een beetje airco kost tweeduizend gulden. De afgelopen maanden heb ik elke dag in de krant gezocht naar een tweedehandsje. Ik moest er een hebben, wil ik niet letterlijk burned-out raken.

Er wordt gesproken van de 'heetste droge tijd sinds vijf jaren'. Ik heb nooit eerder meegemaakt dat het zo heet kon zijn. Je hoofd en zelfs je voetzolen voelen constant verhit aan. Een verstikkende ervaring, waarbij je hele lichaam onaangenaam tintelt. Ik heb hier in Suriname heel andere eet- en drinkgewoonten moeten aanleren. De dag beginnen zonder een stevig ontbijt is er niet meer bij. Verder moet je vooral veel drinken: minstens twee liter op een dag. Een symptoom van uitdroging is concentratiegebrek. Er zijn momenten dat ik even vergeet te drinken. Ik voel me dan geheel verslappen. 'O ja, water', schiet het dan door mijn hoofd.

De afgelopen maanden heb ik me regelmatig zorgen gemaakt over hoe snel ik mat ben en over een gevoel van toenemende lusteloosheid. Aanvankelijk legde ik geen verband met de hitte. Even vreesde ik zelfs dat ik zou terugvallen in mijn oude neerslachtige buien. Een vriend die ik vertelde dat ik niet meer vooruit te branden was, stelde me gerust: 'Komt door de hitte, je komt nauwelijks aan werken toe', zei hij achteloos, zich niet realiserend dat hij me behoorlijk opmonterde.

Het is een hele troost te vernemen dat met mij velen na twaalf uur 's middags voor pampus liggen. Sindsdien probeer ik tussen half zes en zes uur op te staan, en al om zeven uur aan de slag te zijn, zodat ik tegen elf uur - als de eerste hittegolven binnendringen - er al een halve werkdag op heb zitten. Daarna neemt je werktempo rap af en blaast de ventilator je alleen nog maar warme lucht toe.

Als de lusteloosheid toeslaat, verdwijn ik in de hangmat onder de schaduw van de mangobomen en geef ik me over aan het tempo van een tropisch land. Het is niet aan te raden midden op de dag, als de zon op zijn hoogst staat, op straat te zijn, want in Paramaribo bevinden de bomen zich voornamelijk in de tuinen. De straten zijn een hete hel. Zo kun je al fietsend plotseling zonder een greintje energie komen te zitten, als een auto zonder benzine. Die timing heb ik nog niet geheel onder de knie, zodat ik mezelf vaak onnodig uitput.

De keren dat ik griep had in Nederland, kan ik op mijn vingers tellen. Hier in Suriname ging ik binnen anderhalf jaar maar liefst vier keer voor de bijl. Afgelopen weekend was het weer zover. Van het ene moment op het andere doemt er dan een koppijn van het kaliber migraine onder je hersenpan op, en voel je spierpijnen in je hele lichaam. Niets rampzaliger dan griep als het buiten vijfendertig graden is en binnen nog warmer.

Helaas heb ik nog niet kunnen genieten van de voordelen van de airco, want het wachten is op een specialist die hem komt monteren en aansluiten. En in Suriname laten specialisten - bij gebrek aan concurrentie - nogal op zich wachten. Maar het belangrijkste is dat ik de buit binnen heb.

Aangezien ik geen hap eten in huis had, waagde ik me, ondanks de griep, de volgende dag toch naar buiten om fruit en ingrediënten voor een krachtige soep in te slaan. Van een tante keek ik af hoe je een overheerlijke Surinaamse soep moet maken: een ruime pan met water opzetten, het in stukken gehakte vlees en de dito kippenbout erin, samen met twee bouillontabletten en andere smaakmakers, zoals 'het geheim' van de creoolse keuken: een lepel suiker om de zoute smaak te breken. De pan vervolgens enkele uren op het vuur laten staan.

Vervolgens ging ik op bed liggen om het harde gebonk in het hoofd enigszins te verlichten. In een later stadium moet er een gesnipperde ui in de pan en groenten. Weer iets later napi - een knolgewas - en gesneden tajerblad. En natuurlijk drie superhete pepers uit de tuin, want per slot van rekening had ik griep. Mijn Europese trekjes kan ik niet geheel verloochenen, vandaar dat ik er nog sap van een half lemmetje en een glaasje lichtverzuurde rode wijn, die ik nog had staan, aan toevoegde.

Tijdens het bereiden van de soep brak er een hevige regenbui los. De eerste sinds maanden. Een geweld aan water kwam uit de hemel vallen. Na zo'n lange droogte keek ik - geheel meelevend met al het groen - verheugd naar buiten. Even later, toen de stortvloed was geslonken tot een druilerig buitje en er zowaar een koud briesje opstak, veroorzaakte het donkergrijze wolkendek een herfstige atmosfeer. In de keuken hing het aroma van dampende rode wijn: de geur van heimwee.

Meer over