Wapenwensen Taiwan misnoegen Peking

'Al krijgen we ze dit jaar niet, de Verenigde Staten hebben voor Taiwan wel degelijk de Aegis-defensiesystemen op het oog.' Voor Joseph Wu, een van Taiwans invloedrijkste politicologen, staat het vast dat het eiland moderne wapens nodig heeft om de Chinese dreiging het hoofd te bieden....

Vandaag maakt de Amerikaanse president Bush zijn beslissing bekend over Taiwans wapenverlanglijstje. Als hij de aanvragen honoreert, zal China dat zien als openlijke steun aan de onafhankelijkheid van het eiland. Peking beschouwt Taiwan als een afvallige provincie .

Zelden heeft de wapenlijst die Taiwan jaarlijks bij de VS indient, zulke politieke spanningen veroorzaakt als nu. 'Dat komt', zegt Wu, 'doordat de gevraagde fregatten met hun Aegis-systemen kunnen dienen als zeeplatform voor het raketschild TMD dat de Amerikanen willen bouwen. Taiwan zou dan lid worden van een militair bondgenootschap met een ander land. Voor China zou dat reden zijn voor oorlog.'

Taiwan vraagt vier Arleigh Burke Class-fregatten van een miljard dollar per stuk, uitgerust met - nog niet operatieve - Aegis-radarinstallaties. Deze kunnen honderd objecten in de lucht, op zee of onder water tegelijk traceren. Raketten bijvoorbeeld. China heeft driehonderd korte- en middellange-afstandsraketten op Taiwan gericht staan. Jaarlijks komen er vijftig bij.

Bovendien wil Taiwan onderzeeërs , Patriot-raketten en Lockheed Martin-vliegtuigen . Wu geeft toe dat de levering van onderzeeërs in strijd zou zijn met de Amerikaanse belofte om het eiland alleen defensieve wapens te leveren. 'Maar de dreiging is reëel. China heeft zestig, zeventig onderzeeërs, en Taiwan maar vier. Twee zijn nog uit de Tweede Wereldoorlog, de twee andere zijn gekocht van Nederland in de jaren zeventig.'

Adviseurs - en minister van Defensie Rumsfeld - hebben Bush aangeraden om in plaats van de Arleigh Burke Class-fregatten de wat oudere Kidd Class-fregatten te leveren, en de Aegis-systemen voorlopig niet. China zou de aanzegging moeten krijgen dat het leverantie kan vermijden door het aantal van de op Taiwan gerichte raketten sterk te verminderen.

Maar ook zonder dat Taiwan de beschikking krijgt over de jongste wapensnufjes, zullen substantiële leveranties volgens Peking een 'verwoestend effect' hebben op de Amerikaans-Chinese relaties. Deze zijn al sterk aangetast door de crisis rond het spionagevliegtuig , de arrestatie van vijf Chinees-Amerikaanse geleerden en de reis van de Taiwanese ex-president Lee Teng-hui naar de VS.

Het Chinese leger zal de Amerikaanse wapenleveranties gebruiken om zich verder te bewapenen. 'Natuurlijk moet Washington China's reactie in de gaten houden', zegt Wu, 'maar China maakt altijd zo veel lawaai. Ook de beleidsmakers in Taiwan zijn zich bewust van de risico's. Maar de Chinese raketdreiging kan tot een oorlog leiden, en met de TMD kan Taiwan zich tenminste verdedigen.'

Joseph Wu geeft graag toe dat een politieke oplossing verre te verkiezen is boven een dure wapenwedloop. Peking blijft echter de bedoelingen van president Chen Shui-bian, die vroeger ijverde voor de onafhankelijkheid van Taiwan, diep wantrouwen. Het probeert hem te isoleren door oppositieleiders en zakenlieden uit te nodigen en in de watten te leggen. Die tactiek vindt Wu zinloos.

'De Chinezen', zegt hij, 'hebben niet begrepen hoe men hier de relaties tussen Taiwan en China ziet. Bijna iedereen wil voortzetting van de status quo. Oppositieleiders die China bezoeken, brengen daarna aan president Chen rapport uit.

'Chen heeft economische integratie voorgesteld tussen China en Taiwan zodra beide in de WTO zitten. Dit zou de basis kunnen worden voor politieke integratie. Maar de Chinese leiders hebben daarop geen antwoord gegeven. Als ze rationeel zijn en economische ontwikkeling zien als prioriteit, zouden ze hun verhitte propaganda staken.'

Meer over