Column

Wanwoorden zouden moeten verdwijnen

Over multitasken en andere woorden die zouden moeten verdwijnen.

Annemarie Oster
'Papadag' Beeld anp
'Papadag'Beeld anp

Op zaterdagochtend - krant met weekendbijlagen binnen oogbereik, mobieltjes naast het ontbijtbord, in de verte de wasmachine op volle toeren - luisteren wij naar de Nieuwsshow. En daarna in één moeite door - strijkbout in de aanslag, post uit de brievenbus beneden - naar De Taalstaat van Frits Spits. Ja, het leven van ons oudjes is één groot multitasken.

Laatst ving ik in dat laatste programma een gesprek op met een afgevaardigde van wegmetdatwoord.nl, een site waarop bezoekers hebben bepaald wat de 'wegmetdatwoordtoptien' is.

Zij somde woorden op die pijn doen aan het oor, als het spreekwoordelijke krijtje op een schoolbord. Ik kon, snob in hart en nieren, mijn geluk niet op. En dat terwijl ik het gymnasium niet eens heb afgemaakt. Toen de wiskundeleraar met zo'n zelfde krijtje cosinus alpha op het schoolbord had gekrast, gaf ik het op en ging op hoge hakken de wijde wereld in. Met alle gevolgen vandien.

De spreekster noemde in De Taalstaat twee woorden uit de toptien. Eerst 'mensenmens', waarvan Frits met kippenvel in zijn stem kippenvel kreeg. Ook mij ging dat zelfvertederde woord door merg en been. Mensen die zichzelf mensenmensen vinden - want ze doelen niet op Albert Schweitzer , Gandhi of Mandela - houden doorgaans het meest van één mens en wel van degene die zo veel om andere mensen geeft: zichzelf.

Met 'papadag', het tweede voorbeeld, is het anders gesteld. Dat lijkt me een woord dat door vrouwen is bedacht. Je zult het de papa's zelf zelden in de mond horen nemen, hoogstens met zo'n ironisch mannengrimasje.

Binnenkort horen we welk wanwoord nummer één werd. In 2013 was dat 'kids' en in 2014 'oudjes'. Tot mijn schrik zie ik dat ik dat laatste diminutiefje in de eerste alinea van dit stukje heb gebruikt.

'Uitdaging' was volgens die mevrouw, terecht, ook uit den boze. Net als sommige verkleinwoorden: 'vrouwtje', 'wijntje', om maar te zwijgen van 'slobberwijntje'. En 'onnodige' Engelse woorden die jonge vrouwen graag gebruiken: 'shoppen', 'musthave' en 'chill'.

Dus eigenlijk mag ook 'multitasken' niet (zie boven), al had ik het nog zo ironisch bedoeld. Overigens gebruikte de wegmetdatwoordmevrouw zelf in één zin twee weggooiers: ze had het over woorden die op de 'werkvloer' 'voorbijkomen'.

Vorige week, op een reünie van oud-gymnasiasten waar ook ik tot mijn gevleidheid werd gedoogd, kwam het gesprek op 'gelijk' in plaats van 'meteen' et cetera. Ik had het hoogste parmantige woord, tot een geleerde ex-klasgenoot zei dat het niet 'anticiperen' is maar 'anteciperen'. Eerst keek ik op mijn neus, maar het is toch echt 'antíciperen', hoor, Jurriaan!

Het is altijd weer een uitdaging, zo'n interlectueel gesprek. Even later hoorde ik hem tijdens de lunch vertellen dat hij voor onze reünie zijn papadag had moeten verzetten en het vrouwtje daarom maar thuis was gebleven bij de kids.

Meer over