Wachten in de dodencel sinds je jeugd

Zijn woede en frustratie waren niet gericht tegen iemand in het bijzonder. 'Ik heb het lang opgekropt en moest het kwijt.' Gerald, 33 jaar, heeft iemand beroofd en doodgeschoten....

Gerald zat op een goede school en kon zelfs een basketbalbeurs krijgen. Maar hij wilde niet. 'Ik paste niet in dat wereldje. Ik wilde gewoon leven als een gangsta.' De vrijheid trok hem aan. Leven en alleen verantwoording aan jezelf afleggen, dat was zijn ideaal.

Hij heeft zijn ideaal verkwanseld. Op zeventienjarige leeftijd is Gerald in de fout gegaan. Hij zit al jaren 23 uur per dag alleen in een cel waar hij één keer per dag uit mag om te recreëren.

Gerald, John en Emerson zijn alledrie op minderjarige leeftijd ter dood veroordeeld. Zij worden door Kika Vliegenthart geportretteerd in de eerste twee afleveringen van de dertiendelige serie Kika USA, waarvan vanavond deel één te zien is. Eerder maakte Vliegenthart onder de titel Kika New York reportages over jongeren en subculturen in The Big Apple.

Vliegenthart en de veroordeelden zijn van elkaar gescheiden door een glazen wand. Een telefoon maakt het mogelijk met elkaar te praten. De gesprekken gaan over het leven in de gevangenis, het voedsel - 'tussen de erwten en de bonen kom je soms een kakkerlak of sprinkhaan tegen' -, verleden en toekomst.

De dialogen in de gevangenis worden afgewisseld door korte interviews met familieleden. Zussen, moeders, vaders en tantes, ze komen allemaal voorbij. Maar gelukkig zijn de vaak klagende veroordeelden zelf het meest aan het woord.

Emerson vindt het rechtssysteem corrupt. 'Men denkt dat er één Amerika is, maar de realiteit is anders. Er gelden regels voor verschillende bevolkingsgroepen.' Armen en zwarten krijgen zwaardere straffen dan rijken en blanken, meent hij. 'Ik wil niet zeggen dat ik hier zit vanwege een fout systeem, maar dat speelt wel een grote rol.'

Amerika is het enige land in de westerse wereld waar minderjarigen de doodstraf kunnen krijgen. Vliegenthart laat zien dat dat niet deugt. Maar dat wisten we al. Onnodig voert ze een gevangenispastoor op die deze boodschap extra kracht bijzet.

Boeiender is het als Gerald over zijn toekomst spreekt. Om de tijd te doden schrijft hij teksten voor rapnummers. Hij droomt ervan deze ooit uit te brengen en rapt het nummer A plea for peace and another change. Want dat is wat hij wil.

Meer over