Waarom zijn Engelsen zo goed in seksschandalen?

Seks, hypocrisie en een vleugje klucht. Het nieuws over het seks- en drugsfeest van de vicevoorzitter van het Britse Hogerhuis had alles van een klassiek seksschandaal. Waarom zijn de Engelsen er zo goed in?

The Sun, maandag: lord Sewel met een oranje bh op bed.Beeld EPA

Dolphin Square, waar anders? Dat het jongste seksschandaal zich afspeelde in dit jarendertig-appartementencomplex aan de noordoever van de Theems is voor weinigen een verrassing. Veel Britse Kamerleden hebben hier in Pimlico hun gesubsidieerde pied-à-terre. De plek waar lord Sewel, de vicevoorzitter van het Britse Hogerhuis, coke snoof met een paar prostituees is een plek van privacy en doordeweekse eenzaamheid, een plek waar tal van verleidingen op de loer liggen. Het is geen toeval dat Christine Keeler, de knappe nachtclubdanseres die begin jaren zestig de hoofdrol speelde in het beroemde Profumo-schandaal, tot de voormalige bewoners behoort.

Dat de sobere studioflats op loopafstand liggen van het parlement heeft iets symbolisch, zegt Quinten Letts, die voor The Daily Mail dagelijks parlementaire debatten (en theaterstukken) recenseert. 'Bij een onderzoek naar de seksschandalen in onze politieke cultuur kun je waarschijnlijk als uitgangspunt hanteren het schrille contrast tussen enerzijds het magnifieke Paleis van Westminster, de verzameling adellijke titels aldaar en de schone schijn, en anderzijds de sjofelheid van sommige politici wanneer ze zich achter dichte deuren bevinden.'

En dat is iets van alle tijden.

Het Engelse model Christine Keeler, de vrouw van de Profumo-affaire, zonnend in Spanje in 1963.Beeld Stroud

Publieke geheimen

Seksuele uitspattingen in gegoede kringen zijn zo oud als het koningshuis en het parlement - van Karel II, onder wiens regime het paleis een bordeel werd, tot oorlogspremier David Lloyd George, wiens brieven aan zijn maîtresse de titel My darling Pussy dragen. Het districtenstelsel verhoogt de kans op buitenechtelijke activiteiten, daar veel afgevaardigden de hele week van hun vrouw, achtergebleven in het kiesdistrict, gescheiden zijn. Sommige echtgenotes willen daarom per se als secretaresse van hun gade werken, om een oogje in het zeil te houden.

Toch zijn Britse politici - en andere leden van de gevestigde orde - volgens Letts waarschijnlijk niet ondeugender dan hun collega's op het vasteland, in Italië en Frankrijk bijvoorbeeld. 'Maar wij hebben een pers die er met nietsontziend genoegen over schrijft. Dat is het verschil: onze politici lopen tegen de lamp en de verhalen worden met een onweerstaanbare voortvarendheid verteld.'

Het unieke van Profumo was dat journalisten de schroom hadden verloren om zulke publieke geheimen met hun lezers te delen. Philip Larkin sprak namens velen toen hij rond die tijd deze dichtregels schreef: Sexual intercourse began/ In nineteen sixty-three/ (which was rather late for me).

Sindsdien bestaat er bij de lezers van met name de schandaalkranten een onverzadigbare behoefte aan informatie over hoogwaardigheidsbekleders die in het openbaar preken maar ondertussen de kat in het donker knijpen. Dit is een belangrijk ingrediënt in de affaire-Sewel. De hypocrisie blijft niet beperkt tot de hoofdpersoon. In de Britse cultuur heerst, anders dan in de Nederlandse met haar rode lichten en coffeeshops, nog altijd een taboe op seks en verdovende middelen, maar tegelijkertijd - of juist daarom - worden deze fenomenen als superspannend gezien.

Deze spanning voelt ongemakkelijk aan en de Britten hebben een uitstekende tactiek om daarmee om te gaan: humor. 'In andere delen van de wereld wordt seks gezien als een zonde, een kunstuiting, een gezonde vrijetijdsbesteding, handelswaar, een politiek onderwerp of iets dat therapie behoeft', schrijft de antropologe Kate Fox in Watching the English - The hidden rules of English behaviour, 'in Engeland is het een grap'. Om die reden zal niet zozeer de foto van lord Sewel die cocaïne van een ontblote vrouwenborst opsnuift een iconische waarde krijgen, maar eerder de foto waarop hij met een oranje bh op bed ligt, argeloos genietend van een sigaretje na de sex.

1992: de Spaanse actrice Antonia de Sancha, minnares van politicus David Mellor.Beeld NWI

John Profumo

Dusty Springfield zong erover met de Pet Shop Boys, Andrew Lloyd Webber maakte er een toneelstuk van en Michael Caton-Jones zette het op film, met Ian McKellen in de hoofdrol. 'Profumo' is de moeder van alle seksschandalen. De Conservatieve minister van Oorlog John Profumo deelde het bed met Christine Keeler, nadat deze door de osteopaat (en sociopaat) Stephen Ward aan hem was geïntroduceerd tijdens het naaktzwemmen op landgoed Cliveden. Ze bleek ook naar bed te zijn geweest net de Russische marineattaché en spion Jevgeni Ivanov. De zaak was aan het licht gekomen toen een Jamaicaanse kruimeldief Keeler, op wie hij verliefd was, probeerde te vermoorden.

John Profumo, met zijn echtgenote in 1963.Beeld Corbis
John Profumo met Queen Elizabeth in 1971.Beeld AFP

Jeremy Thorpe

In oktober 1975 vond er op het platteland van Devon een curieuze schietpartij plaats. Een hond werd doorgeschoten, waarna de schutter zijn pistool richtte op diens baasje. Het wapen weigerde. Dat baasje was Norman Scott, die ruim een decennium eerder een homoseksuele relatie had met Jeremy Thorpe, de latere leider van de Liberaal Democraten. Thorpe zou jarenlang zijn gechanteerd door Scott en toen dat niet meer hielp zou de politicus een huurmoordenaar hebben ingeschakeld. Aldus Scott. Het leidde tot een uniek proces, waarin Thorpe overtuigend werd vrijgesproken door een jury. De zaak verleidde de satirische schrijver Auberon Waugh ertoe The Dog Lovers Party op te richten.

Jeremy Thorpe verlaat met zijn vrouw de rechtszaal.Beeld Hollandse Hoogte

David Mellor

Seksschandalen komen vaak naar buiten in het politieke laagseizoen. Zo ook in de zomer van 1992 toen The Sun ontdekte dat David Mellor, de Conservatieve minister van Nationaal Erfgoed (ook wel 'minister van Plezier' genoemd), vreemd was gegaan met een Spaanse actrice. De schandaalkrant had diep in de buidel getast voor deze 'kiss and tell'-primeur. 'From toe job to no job', schreeuwde de voorpagina. Immers, hij had Antonia de Sancha niet alleen gevraagd hem op z'n billen te slaan maar ook om op zijn tenen te sabbelen. Het belangrijkste deel van het verhaal was echter dat hij tijdens de daad het voetbalshirt van zijn lievelingsclub Chelsea droeg. De fans dragen hem op handen.

David Mellor met zijn latere partner Penny Cobham.Beeld RSR

Stephen Milligan

De Mellor-affaire bracht premier John Major ertoe om een Back to Basics-campagne te beginnen. Onbegonnen werk. Twee jaar later werd partijgenoot Stephen Milligan dood aangetroffen in zijn Londense flat. Hij was naakt, op kousen en een jarretelle na. Om zijn nek hing een elektriciteitssnoer en over zijn hoofd was een vuilniszak getrokken. De lijkschouwer concludeerde dat de politicus was gestorven aan een eenzaam SM-spel, al is moord nooit helemaal uitgesloten. In ieder geval betekende deze akelige zaak het een einde van Majors ethische reveil. Enkele jaren later bleek dat de premier, van wie men dacht dat hij saai was, zelf een affaire had gehad met minister Edwina Currie.

Premier Major (links) in 1994 met Stephen Milligan.Beeld SON

Alan Clark

Deelde hij het bed met de drie vrouwen tegelijk, of om en om? Dat was een van de heikele vragen bij de onthullingen in 1994 dat de voormalige Conservatieve staatssecretaris van Handel Alan Clark een langdurige relatie had gehad met een echtgenote van een rechter en haar twee (volwassen) dochters. In zijn smeuïge politiek-erotische dagboeken had hij ze omschreven als de Coven, een heksengemeenschap. Zijn eigen vrouw was not amused. Toen de pers hem op de hielen zat haalde ze haar Alan op bij het stationnetje in de buurt van hun kasteel. Om haar lief te beschermen tegen de fotografen duwde ze hem in de achterbak. Bij thuiskomst liet ze hem daar de hele nacht liggen.

Alan Clark in 1993 met zijn vrouw Jane.Beeld Steve Bent / Rex Features
Met Valerie Harkess en haar twee dochters had de Conservatief Alan Clark een relatie.Beeld NWI
Meer over