Waarom mogen de PIG's niet failliet gaan?

Een bankroet van Griekenland lijkt onontkoombaar. Daar zullen niet alleen de Grieken de gevolgen van ondervinden.

PETER DE WAARD

Het lijkt zo simpel: wie zijn rekening niet kan betalen, gaat bankroet. Dat geldt voor natuurlijke personen, voor bedrijven en moet dus ook voor landen gelden. De eurozone is een kapitalistisch economisch bolwerk, daar gelden dus ook kapitalistische wetten.

Landen hoeven niet eens bang te zijn dat de schuldeisers door een internationale deurwaarder de wijnvoorraden van de boeren, de onderzeeërs van de marine of de breedbeeldtelevisies van de burgers komen opeisen. Een faillissement leidt hoogstens tot een verlies van vertrouwen, niet van bezittingen. Een land als Argentinië is vijf keer failliet gegaan: in 1828, 1890, 1982, 1989 en 2001. En ze dansen daar nog steeds de tango.

Het blad The Economist pleit net als veel Angelsaksische economen al enige tijd voor een faillissement van de zogenoemde PIG's (Portugal, Ierland, Griekenland). Met hun heldhaftige bezuinigingsplannen spannen ze volgens het blad het paard achter de wagen, omdat hierdoor de groei wordt ondermijnd en ze in een negatieve spiraal raken. De enige oplossing is schoon schip te maken door de uitstaande obligatieleningen af te stempelen. Nu vindt een voormalig Grieks premier dat een bankroet ook de enige oplossing is.

De totale staatsschuld van de drie landen bedraagt ongeveer 750 miljard euro. Volgens de laatste cijfers van de Bank voor Internationale Betalingen (BIB) is daarvan 250 miljard in handen van buitenlandse banken. Als de waarde van die leningen met eenderde wordt teruggebracht, zullen de eigen banken in de drie landen 167 miljard moeten afschrijven en de buitenlandse banken (vooral Duitse en Franse) 83 miljard.

De banken in die landen zullen zeker omvallen. Zodra Griekenland bankroet gaat, zal de ECB de geldkraan dichtdraaien. De vraag is wat dat betekent voor de andere banken in de eurozone die ook nog in fragiele toestand verkeren. Als de crediteuren van banken die een portefeuille hebben met staatspapier uit de PIG's, hun tegoeden massaal gaan weghalen, leidt de eurocrisis weer tot een nieuwe internationale bankencrisis.

Verder zullen internationale beleggers zich van de eurozone afkeren, omdat ze vrezen dat een vierde land heel snel deze stap neemt als er al drie zijn voorgegaan. Daarnaast zal een afstempeling betekenen dat landen als Nederland verliezen moeten gaan nemen op de afgegeven staatsgaranties en de ECB op het opgekochte staatspapier.

Uiteraard kunnen de Grieken na een faillissement de sirtaki blijven dansen. Maar ze riskeren niet alleen een staatsgreep, zoals een Italiaanse ECB-directeur vreest, ze zullen ook de rest van de eurozone in een nieuwe crisis storten.

Reageren? p.dewaard@Volkskrant.NL

undefined

Meer over