Reportage

'Waarom gaan ze niet naar Rusland?'

Veel Hongaren vinden dat ze al problemen genoeg hebben. De harde houding van premier Orbán vindt dan ook brede weerklank in het tandartsendorp Mosonmagyarovar.

Jan Hunin
Vluchtelingen in de Hongaars-Servische grensstreek. Beeld getty
Vluchtelingen in de Hongaars-Servische grensstreek.Beeld getty

Eurodent, Laserdent, PruDENT, Diamant Dent, Genius-Central Dent, h@ppy Dent: aan tandartsen hebben ze in Mosonmag-yarovar geen gebrek. Bij het binnenrijden van het vlakbij Oostenrijk gelegen stadje worden de bezoekers verwelkomd met borden die de weg wijzen naar een stralend gebit.

Meer dan driehonderd tandartsen zou Mosonmagyarovar tellen, niet slecht voor een stadje van amper dertigduizend inwoners. Het is te danken aan de toestroom van Duitsers en Oostenrijkers. Die betalen liever 300 dan 1.000 euro voor een kroon.

Niet alle vreemdelingen zijn echter welkom in Mosonmagyarovar. De vluchtelingen die sinds enkele maanden Hongarije overspoelen, zijn er minder graag geziene gasten. Anders dan enkele kilometers verderop aan de Oostenrijkse kant van de grens wordt in Mosonmagyarovar vooral negatief gesproken over de asielzoekers: ze ruiken niet fris en ze laten afval slingeren.

Persoonlijk hebben ze daar in Mosonmagyarovar weinig van gemerkt. Hoewel het stadje op de route naar Nickelsdorf ligt, het dorp waar de meeste vluchtelingen de grens met Oostenrijk oversteken, zien de meeste vluchtelingen het hooguit in de verte liggen.

(Tekst gaat verder onder foto).

Hongarije heeft het grenshek versterkt. Beeld EPA
Hongarije heeft het grenshek versterkt.Beeld EPA

No Vacancy-bord

Het enige ongemak dat de Mosonmagyarovaren tot dusver ondervonden hebben van de vluchtelingencrisis komt van de grenscontroles. Nadat een paar weken geleden 71 asielzoekers waren gestikt in een vrachtwagen stond er op de E65 richting Oostenrijk een file van wel 20 kilometer.

Op de Hongaarse staatstelevisie en in de regeringsgezinde pers worden de vluchtelingen veelal in een negatief licht geplaatst - maandag sierde een desinfectieteam de voorpagina's van verscheidene kranten. En de inwoners van Mosonmagyarovar nemen dat beeld graag over.

Janos Hentz, een spoorwegarbeider die op zijn linkeronderarm 'Goldman, Fuck You' heeft getatoeëerd - 'Vraag met niet waarom' - zou de asielzoekers overhoop schieten, maar hij is dan ook een aanhanger van Jobbik, de extreem-rechtse partij die een 'No Vacancy-bord aan de grens'wil zetten. 'Waarom gaan ze niet naar Rusland?', vraagt hij zich af. Hebben ze in Hongarije nog niet genoeg problemen met de Roma?

Hoewel een mening als de zijne een uitzondering is, is er in de straten van Mosonmagyarovar toch weinig medeleven te bespeuren.

Vluchtelingendrama

Lees hier alle artikelen van de Volkskrant over het vluchtelingendrama en de mogelijke gevolgen.

VN waarschuwt voor erbarmelijke opvang in Hongarije. Lees hier het liveblog terug.

Mensenhandelaren

Als Zoltan Bodo, de pastoor van de barokke Sint-Laszlokerk, wordt gevraagd naar de oproep van de paus om per parochie een vluchtelingenfamilie op te nemen, deinst hij achteruit. Dat is iets waar de bisschoppen over moeten beslissen, zegt de geestelijke veelbetekenend. Vorige week liet kardinaal Peter Erdo, het hoofd van de Hongaarse kerk, weten dat de clerus zich niet met de opvang van vluchtelingen bemoeit. 'We zouden mensenhandelaren worden', zei hij .

'Ach, u moet dat begrijpen', verduidelijkt Balazs Horvath van het toeristenbureau, de enige stadsfunctionaris die we te spreken krijgen in Mosonmagyarovar, 'we zijn een arm land. Veel Hongaren verdienen niet meer dan 400, 450 euro per maand en dan laat de gezondheidszorg het ook nog afweten. Hoe zouden wij vluchtelingen kunnen opnemen?'

Wat hem betreft moet de toestroom zo snel mogelijk worden ingedamd. Die vluchtelingen mogen dan wel allemaal het land weer willen verlaten, ondertussen hebben de Hongaren er mooi last van. De treinen zitten overvol en dan is er nog de angst voor de verspreiding van malaria en andere vreselijke ziekten.

(Tekst gaat verder onder foto).

In de Hongaarse grensplaats kunnen Oostenrijkers goedkoop naar de tandarts. Beeld Jan Hunin
In de Hongaarse grensplaats kunnen Oostenrijkers goedkoop naar de tandarts.Beeld Jan Hunin
Vluchtelingen op de Hongaars-Servische grens. Beeld anp
Vluchtelingen op de Hongaars-Servische grens.Beeld anp

'Die arme Orbán'

Horvath staat dan ook achter de nieuwe wet die afgelopen vrijdag door het Hongaarse parlement is aangenomen. Op het illegaal overschrijden van de grens zal voortaan drie tot vijf jaar gevangenisstraf staan; vanaf volgende week zal het leger erop toezien dat vluchtelingen via de speciale transitzones Hongarije binnenkomen.

Volgens de Hongaarse premier Viktor Orbán moet de nieuwe wet voorkomen dat de Europese Unie straks wordt overspoeld door miljoenen immigranten. 'Dat zou het einde van Europa betekenen', waarschuwde hij afgelopen vrijdag op de Hongaarse radio. 'Plotseling zou blijken dat we een minderheid zijn op ons eigen continent.'

Het zijn dergelijke uitspraken die de Hongaarse premier in West-Europa een slechte pers bezorgen. Eerder was al een overheidscampagne gelanceerd waarin de vluchtelingen over een kam werden geschoren met terroristen en waarin ze - in het Hongaars - werden opgeroepen de Hongaarse wetten en cultuur te respecteren en het werk van de Hongaren niet af te pakken.

'Ja, die arme Orbán heeft het altijd gedaan', zuchten Lajos en Teresia, twee gepensioneerden die net als de rest van de inwoners de vluchtelingen liever kwijt dan rijk zijn. Ze beschuldigen het Westen van hypocrisie. Lajos en en Teresia zijn, zoals de meeste inwoners van de stad, aanhangers van de regeringspartij Fidesz. Maar ook diegenen die niet van Orbán houden, zijn slecht te spreken over de westerse kritiek.

(Tekst gaat verder onder foto).

De Hongaarse premier Viktor Orbán Beeld anp
De Hongaarse premier Viktor OrbánBeeld anp

Oplossen

'Wat willen jullie nu eigenlijk', vraagt Julia Halma, een 24-jarige studente plantkunde, zich af.'Eerst worden we geacht onze grens - een van de buitengrenzen van de Europese Unie toch - te bewaken en als we daar dan eindelijk werk van maken, is het weer niet goed.'

Ook de kritiek die losbarstte nadat de Hongaarse regering had beslist de vluchtelingen de toegang tot internationale treinen te weigeren, heeft haar een beetje verbaasd. Niet dat Halma ze wil tegenhouden, daar niet van. Vorige week heeft ze voor het Keleti-station in Boedapest de wanhopige asielzoekers gezien en ze is tot de conclusie gekomen dat het geen zin heeft iemand tegen zijn zin in Hongarije te houden. 'Maar moeten vluchtelingen volgens de Europese asielregeling niet in het land blijven waar ze de Europese Unie zijn binnengekomen?'

De Oostenrijker Franz Alfons moet op weg naar de tandarts bekennen dat hij ook geen gouden tip heeft. Het probleem moet in Syrië worden opgelost, maar dat kan leiden tot een Derde Wereldoorlog, zegt hij bij aankomst bij Implantspezialist Wlasitsch Mirko. Hij trekt zijn mond open. In zijn onderkaak ontbreken drie tanden. 'Ja, dat valt gemakkelijker op te lossen.'

Meer over