Vijf vragen

Waarom compenseert de Rabobank haar klanten voor te hoge rente?

De Rabobank gaat zo’n twintigduizend klanten compenseren die, vaak jarenlang, een veel te hoge rente op hun banklening betaalden. Ook andere banken brachten woekerrentes in rekening op Nederlandse consumentenkredieten en moeten een deel daarvan terugbetalen.

Het hoofdkantoor van de Rabobank in Utrecht. De bank gaat haar bestand doorlichten op klanten die compensatie verdienen vanwege een te hoge rente op hun doorlopend krediet. Beeld ANP XTRA
Het hoofdkantoor van de Rabobank in Utrecht. De bank gaat haar bestand doorlichten op klanten die compensatie verdienen vanwege een te hoge rente op hun doorlopend krediet.Beeld ANP XTRA

Waarom doet de Rabobank dit?

De bank reageert op een aantal uitspraken die het klachteninstituut voor financiële dienstverleners Kifid heeft gedaan. Het Kifid stelde de afgelopen vier jaar meerdere consumenten in het gelijk die klaagden over hun kredietverstrekker. Het gaat om mensen die tussen 1993 en 2007 een doorlopend krediet met variabele rente namen. Dat betekent, aldus het Kifid, dat de rente mee hoort te bewegen met de marktrente. Terwijl die marktrente de afgelopen decennia fors daalde, daalde de variabele rente op het doorlopend krediet lang niet altijd mee. Integendeel: soms verhoogden de banken die rente tegen de markttrend in. Dat is onrechtmatig, aldus het bindende oordeel van het Kifid.

Wat is een doorlopend krediet?

Een doorlopend krediet is een bankrekening waarop de rekeninghouder(s) permanent tot een bepaald grensbedrag (meestal enkele tienduizenden euro’s) rood mag staan. De rekeninghouder betaalt alleen rente over het bedrag dat hij of zij daadwerkelijk opneemt. Deze consumptieve kredieten waren voor de kredietcrisis heel populair. In 2006 stond er ongeveer 14 miljard euro uit op 7,5 miljoen kredietcontracten aan particulieren. Vóór de kredietcrisis van 2008 waren veel doorlopend kredieten aflossingsvrij. De consument betaalde dan alleen de (woeker)rente. Die kon wel 9 tot 13 procent bedragen bij een marktrente van 4 procent. Variabel was in de praktijk dus vast en vooral: zeer hoog.

Hoe is deze misstand aan het licht gekomen?

Een aantal gedupeerden trok aan de bel bij het Kifid, de Consumentenbond en tv-programma’s als Kassa en Radar. Een van hen sloot in 2003 een doorlopend krediet af bij Interbank, een Nederlandse dochtermaatschappij van de Franse bank Crédit Agricole. Bij het afsluiten was de variabele rente 9,6 procent. Interbank verhoogde die in de loop der jaren naar 12,3 procent, terwijl de marktrente daalde. Het gezin betaalde hierdoor tussen 2003 en 2016 meer dan 40.000 euro rente op een lening van 33.000 euro. Doordat ze zo’n hoge rente moesten betalen, hadden ze nauwelijks ruimte om af te lossen. Na dertien jaar betalen was er nog steeds een restschuld van 28.500 euro. De consument die de lening aanging, werkte bij een sociale werkplaats en had dus geen hoog inkomen. Op eigen kracht van de schuld afkomen was daardoor onmogelijk. Het gezin zat daardoor vast aan eindeloze woekerrentebetalingen.

Om hoeveel gedupeerden gaat het?

Vermoedelijk honderdduizenden Nederlanders. Zij hebben niet allemaal evenveel schade als bovenstaand gezin. De Rabobank verwacht dat circa 15 procent van zijn consumptief krediet-klanten (inclusief klanten van dochterbedrijven Freo en Fideaal) recht hebben op compensatie. Daaronder zijn ook mensen die te veel rente betaalden over de roodstand op hun betaalrekening. De meesten kunnen volgens de bank een paar honderd euro tegemoet zien, met enkele uitschieters boven de 1.000 euro. Gedupeerden krijgen automatisch bericht. De Rabobank neemt contact met hen op na onderzoek van het klantenbestand. Voor eind december hoopt de bank de gedupeerden te informeren over de compensatieregeling. De Consumentenbond heeft de regeling van de Rabobank doorgerekend en is er tevreden over.

Welke andere banken rekenden woekerrentes?

Crédit Agricole, voorheen marktleider in Nederland met merken als Interbank, Voordeelbank en Intermediaire Voorschotbank, besloot vorig jaar al een compensatieregeling in te stellen. De Franse bank heeft 123 miljoen euro gereserveerd voor restituties. ABN Amro is met de Consumentenbond in gesprek over een compensatieregeling voor klanten met (onder andere) een Flexibel Hypotheek Krediet. De Spaanse bank Santander en de Hollandsche Disconto Voorschotbank hebben nog geen compensatie toegezegd. Alle grote Nederlandse banken zijn het afgelopen jaar gestopt met het aanbieden van doorlopende kredieten. Een persoonlijke lening met vaste aflossingstermijnen en een vast rentetarief is een goed alternatief, met minder betalingsrisico’s voor de consument.

Meer over