Waarom Anouk de finale haalt

Anouk gaat vanavond de finale van het Songfestival halen. Cornald Maas legt uit waarom. Plus: een jury bestaand uit Loes Reijmer, Julien Althuisius en Chris Buur beluisterde de overige nummers en zag dat het eigenlijk best slecht was, gemiddeld gezien.

Bij de Toppers deden de lichtgevende pakken het niet of nauwelijks. De choreografie van de meisjes van Treble had veel weg van een dwaaltocht in een supermarkt. De 3JS opereerden op het Eurovisiepodium te weinig als eenheid. Joan Franka werd begeleid door modellen die muzikanten moesten spelen en ze zong, zacht uitgedrukt, niet helemaal zuiver. Sieneke bracht een schlagersound die buiten de Benelux nauwelijks op waarde werd geschat. Hind had iets met haar opplakwimpers.

Er was altijd wel wat. Het lukte nooit - Nederland groeide uit tot het slechtst scorende land van het Eurovisie Songfestival en haalde sinds 2004 niet meer de finale. En het lag altijd aan de ander. Aan dat vermaledijde Oost-Europa. Aan grensoverschrijdende vriendjespolitiek. Aan het feit dat kermis nu eenmaal beter scoort dan een goed lied.

Allemaal niet waar. Voor een toppositie op het scorebord heb je meer nodig dan buren en vrienden - de hoogste punten voor Nederland kwamen, áls we al punten kregen, trouwens steevast van die ene bevriende buur die 'wij' hebben: België. De afgelopen jaren domineerde niet Oost- maar West-Europa de top van de ranglijst: sinds 2009 wonnen Noorwegen, Duitsland en Zweden, en Euphoria van de Zweedse Loreen werd vorig jaar zelfs de grootste hit in de Nederlandse Eurovisiegeschiedenis. Kermis werd, sinds de monsters van het Finse Lordi wonnen, steeds vaker afgestraft. De protestsong van de Ierse kalkoen bijvoorbeeld, die een paar jaar terug voor opschudding in de media zorgde, strandde roemloos in de halve finale.

Dat Nederland na 1999 nooit meer de top-10 van de finale bereikte komt vooral door Nederland zelf. Te druk met onze eigen muzikale smaak, te weinig inschattend wat in het buitenland op waarde wordt geschat. Geregeld stuurden we goede zangeressen maar dan wel met nummers die te mainstream waren om op te vallen, of te zeer putten uit songfestivalvocabulaire dat ze in de nieuwe deelnemende songfestivallanden niet herkennen omdat ze er niet mee zijn opgegroeid. Nederlandse artiesten, componisten en tekstdichters van naam wilden intussen hun vingers niet branden aan het festival en bedankten voor de eer.

En toen diende Anouk zich aan om ons uit ons lijden te verlossen. Bijna te mooi om waar te zijn. Maar de eigenzinnige zangeres maakte geen grap en wilde écht naar het Songfestival, met een killersong - al was het maar, zoals ze zelf aangaf, omdat anderen in haar directe omgeving haar vooral aanraadden het niet te doen. Toen de Haagse zangeres haar nummer Birds - een verstild lied, in mineur, filmisch, allesbehalve rock - begin maart tijdens een drukbezochte persconferentie presenteerde, schoten velen in de oude groef. Dit was niet typisch Anouk, werd er geoordeeld. Dit was niet typisch Songfestival. En dus kansloos.

Maar niets is minder waar. Dat Birds niet 'typisch Anouk' zou zijn, is alleen een probleem in Nederland - veel buitenlandse televoters en juryleden kennen haar repertoire niet. Dat Birds niet 'typisch songfestival' zou zijn, is juist een aanbeveling: hoe meer risico en eigenzinnigheid, hoe beter. Gemiddeld goed was de laatste jaren nooit goed genoeg om tijdens het festival te scoren. Dingadong en Shalali werken in tijden van een verjongd festival vooral op de afterparty van een fanclubdag.

In het buitenland snappen ze dat allemaal wél: daar zien ze de Nederlandse inzending voor het eerst sinds jaren weer zitten, of ze nou uit Albanië of Ierland komen. De internationale gemeenschap van Eurovisieliefhebbers stemde Anouk naar een zesde plaats (op 39 deelnemers); de Britse bookmakers zetten Birds sinds het nummer werd gepresenteerd steevast in de top-10. Met dank aan Anouk. Maar ook met dank aan de TROS, die afzag van een reeks nationale voorronden en de eisen van Anouk honoreerde. Zij smeedde geheel en al naar eigen inzicht haar eigen plan. Geen voorselectie, geen inspraak van het publiek thuis. Maar goed ook: een melancholieke ballad als Birds zou door de Nederlandse televoters tijdens een Nationale Finale nooit als winnend nummer gekozen zijn. Niks voor het Songfestival, of: te goed voor het Songfestival - zo zouden wij redeneren.

Maar Anouk gaat vanavond voor het eerst in negen jaar, namens Nederland, de finale halen van het Eurovisie Songfestival. Op zijn minst dankzij de vakjury's, die voor 50 procent de stemmen bepalen. Maar ook (Oost-Europese) televoters zullen de oprechte melancholie en zeggingskracht van Birds op waarde weten te schatten, hoe weinig toegankelijk het lied bij een eerste luisterbeurt misschien ook is.

Na vanavond kunnen de vooroordelen over het Songfestival en onze kansen hopelijk voorgoed de prullenbak in. En het zou mooi zijn als artiesten en componisten van naam zich in de nabije toekomst, in het kielzog van Anouk die zo fraai haar nek uitstak, aan het festival willen verbinden. Zou daarmee ook het Songfestival-old-boys-netwerk de mond worden gesnoerd? Gordon, die dit jaar met zijn LA The Voices voor Zwitserland had willen uitkomen maar daar afgewezen werd voor de nationale finale, over Anouk, in Veronica Magazine: 'Ik word hier zó depressief van. Het is geen goed liedje en we gaan dit jaar wéér niet naar de finale.' Mooi gezegd. Met andere woorden: we halen op onze sloffen dit jaar die finale wél.

undefined

Meer over