VIJF VRAGENRIDOUAN T.

Waar zit de verdachte nu? En vier andere vragen over hoe nu verder met Ridouan T.

Ridouan T., de meestgezochte crimineel van het land, arriveerde in de nacht van woensdag op donderdag vermoedelijk per helikopter op de binnenplaats van de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) in Vught. Zijn komst was een totale verrassing: de uitleveringsprocedure werd nog besproken. Hoe kwam hij hier, en wat nu? Vijf vragen over een opmerkelijke zaak.

null Beeld Alexandra España
Beeld Alexandra España

Hoe is hij hier gekomen?

T. is woensdagnacht onder begeleiding van de politie met een gecharterd vliegtuig naar Nederland gevlogen. Het bericht kwam als een verrassing. Tot nu toe was onzeker of en wanneer de meestgezochte crimineel van Nederland hierheen zou komen. Hij werd na een intensieve zoektocht zondagnacht opgepakt in Dubai, dat geen uitleveringsverdrag met Nederland heeft.

Er werd toch nog met Dubai onderhandeld over zijn uitlevering?

Het Openbaar Ministerie liet donderdag weten dat een officieel uitleveringsverzoek niet was ingediend toen T. naar Nederland werd overgebracht. Het verzoek om T. op te halen kwam van Dubai. Ook Marokko wilde T. naar verluidt hebben, voor een moord op Marokkaans grondgebied (een vergismoord, op een onschuldig slachtoffer, red.). Kennelijk besloot Dubai dat het koste wat het kost van hem af wilde en zijn daarbij de gebruikelijke uitleveringsprocedures omzeild.

Strafpleiter Inez Weski, die zich in oktober terugtrok uit het volgens haar ‘oneerlijke’ Marengo-proces, waarin T. hoofdverdachte is, zei donderdag dat de manier waarop T. is overgebracht uit Dubai neerkomt op ‘een ontvoering’. Zij gaat de verdediging van T. hervatten.

Heeft Nederland illegaal gehandeld?

‘Je kunt hier niet spreken van een ontvoering, dat gaat veel te ver’, zegt advocaat en hoogleraar Internationaal Strafrecht Göran Sluiter. ‘Het gaat hier om een verkapte uitlevering; om een uitleveringsprocedure te vermijden is een omweg gebruikt. In dit geval is Ridouan T. tot ongewenst vreemdeling verklaard door de Verenigde Arabische Emiraten.’ De woordvoerder van het OM: ‘Zij wilden hem uitzetten, en wij wilden hem graag hebben.’

Volgens hoogleraar Sluiter zijn dit lastige zaken. Als Ridouan T. bezwaar wil maken tegen zijn uitlevering, moet hij dat doen bij de rechter in Dubai en niet bij de Nederlandse rechter. In de strafzaak-Marengo kan de advocaat van T. volgens Sluiter wel vragen het OM niet-ontvankelijk te laten verklaren. Sluiter: ‘Maar dat dat is niet eenvoudig. Alleen in extreme zaken heeft de strafrechter gezegd dat iemand op oneigenlijke wijze uitgeleverd is.’

Als voorbeeld noemt hij een zaak met Britse agenten die in Zuid-Afrika met geweld een verdachte hadden gekidnapt. ‘Maar er zijn in de internationale jurisprudentie genoeg zaken waarin rechters hebben gezegd: U bent hier nu. De manier waarop u bent gekomen, maakt niet uit. We kunnen u berechten.’

Minister van Justitie en Veiligheid Ferdinand Grapperhaus benadrukt dat alles van begin tot eind volgens de regels is gegaan. ‘Het overbrengen van de heer T. is volledig in overeenstemming met de rechtsstaat gebeurd,’ aldus de minister.

Waar zit T. nu?

Hij is overgebracht naar de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) in Vught. Advocaat Inez Weski bevestigde donderdagmiddag dat zij daar met T. heeft gesproken. De EBI is de best beveiligde gevangenis in Nederland, en de aangewezen plek voor gevangenen die ‘een extreem vluchtrisico vormen’ en wier vlucht een onaanvaardbaar risico voor de maatschappij zou opleveren. In de EBI hebben gevangenen nauwelijks contact met de buitenwereld en zeer beperkt met elkaar. Er zitten vooral meervoudige moordenaars, zoals Willem Holleeder. De langstzittende gevangene in de EBI is Mohammed B., die in 2004 Theo van Gogh vermoordde.

Een bron die donderdagochtend de gevangenis bezocht, meldt dat het daar een onrustige nacht was. ‘Ik hoorde van gevangenen dat er ’s nachts met veel kabaal een helikopter op de binnenplaats is geland’, aldus deze bron. Een woordvoerder van vliegbasis Eindhoven bevestigt dat T. daar om 5.05 uur in de ochtend landde aan boord van een gecharterde Bombardier Challenger CL60, een zakenvliegtuig, dat een tussenlanding had gemaakt in Boekarest. Data van luchtverkeerstracker WebTrak laat zien dat drie toestellen, waaronder twee politiehelikopters, tien minuten later naar Vught vlogen. Daar kwamen ze rond half zes in de ochtend aan.

Wat betekent T.’s komst naar Nederland voor het Marengo-proces?

Dat is afwachten. T. werd donderdag direct ondervraagd door een onderzoeksrechter, maar het kan nog maanden duren voor hij een rechtszaal ziet. De rechter heeft al eerder een bevel tot gevangenneming uitgevaardigd, en T. is ook al gedagvaard in het Marengo-proces. In dat proces worden T. en vijftien medeverdachten vervolgd voor vijf liquidaties, meerdere pogingen daartoe en de voorbereiding op nog eens enkele moorden. T. is hoofdverdachte in de zaak.

Justitie brengt T. ook in verband met de geruchtmakende moord, in september, op advocaat Derk Wiersum, die Marengo-kroongetuige Nabil B. bijstond. In 2018 werd ook de broer van deze kroongetuige, Reduan B., doodgeschoten in zijn Amsterdamse beletteringsbedrijf. De broer had niets met de criminele wereld van doen. Justitie houdt serieus rekening met het scenario dat Wiersum en Redouan B. zijn vermoord vanwege het Marengo-proces.

De volgende zitting in de Marengo-zaak is op 27 februari 2020. De verwachting is dat T. daarbij aanschuift, en dat de zaak dan verder gaat waar hij gebleven was.

Met medewerking van Elsbeth Stoker.

Beveiliging

Donderdag werd bekend dat de overheid als gevolg van het Marengo-liquidatieproces haar richtlijnen voor het beveiligen van bedreigde personen ingrijpend heeft veranderd. Alleen functionarissen die voor de democratische rechtsorde en persvrijheid van belang zijn, kunnen nog persoonsbeveiliging krijgen.

Meer over