V!

Drie vrouwen domineerden de recente tv-verslaggeving vanuit Libië. Toeval. Maar ook een kleine triomf, gezien de discussie.

Met kogelvrije vesten en scheefgezakte helmen stonden ze daar, koelbloedig, als enige vrouwen tussen de Libische mannen die, uitzinnig in de lucht vurend met hun machinegeweren, de overwinning vierden. Alex Crawford van Sky News, Zeina Khodr van Al Jazeera en Sara Sidner van CNN.

De verslaggeving van de historische slag om Tripoli wordt gedomineerd door vrouwen. Crawford maakte vooralsnog het meeste indruk - 'Dit lijken overwinningskogels te zijn maar ik hou mijn helm nog maar even op', zei ze volledig ontspannen terwijl ze zondagavond Tripoli binnenreed, in een truck vol schreeuwende rebellen. Het viel op, dat grote vrouwelijke verslaggeversaandeel. Al is dat niet nieuw - journalisten als Christiane Amanpour van CNN en Kate Adie van de BBC gingen hen in diverse oorlogsgebieden voor. En het is ook een beetje toeval - de inname van Tripoli kwam redelijk onverwacht en veel journalisten waren nog onderweg naar de hoofdstad. Andere collega's waren door troepen van Kadhafi opgesloten in hun hotel, waar hen niets restte dan gefrustreerd getwitter.

Van een trend richting meer vrouwen in de oorlogsjournalistiek kunen we dus niet spreken. Toch intrigeert het, omdat de vrouw als oorlogsverslaggever onderwerp is van een relevante discussie. Februari dit jaar schreef Kim Barker, doorgewinterd Afghanistan- en Pakistancorrepondente voor de Chicago Tribune en ProPublica (een newsroom voor non-profit onderzoeksjournalistiek) een opiniestuk in de New York Times met de titel 'Waarom we vrouwen in oorlogsgebieden nodig hebben'.

Aanleiding voor het stuk was, schijnbaar in tegenspraak met de titel, de brute verkrachting van CBS-oorlogsjournaliste Lara Logan op het Tahrirplein in Caïro. Barker schreef te vrezen voor de gevolgen: hoofdredacteuren kunnen denken dat vrouwen aan het front kwetsbaarder zijn dan mannen en besluiten geen vrouwen meer te sturen.

Een bedreigend mechanisme, betoogt Barker. In de eerste plaats omdat die angst niet meer te worden uitgezonden tot gevolg heeft dat correspondentes seksueel geweld zullen verzwijgen. Zelf was ze in Pakistan aangerand, maar had daar tegenover haar chef een heroïsch verhaal van gemaakt, om niet kwestbaar te lijken. Organisaties voor persvrijheid weten wel hoeveel journalisten vermoord zijn, maar cijfers over seksueel geweld ontbreken.

Maar Barkers voornaamste punt is dat vrouwen van essentiële toegevoede waarde zijn in oorlogsgebied. 'Wie moet anders vertellen hoe vrouwen in Afghanistan zichzelf in brand staken en hoe ze in Congo en Haïti verkracht werden. Vrouwen, vooral in moslimlanden, zijn moeilijk te bereiken voor mannelijke journalisten.'

Ook op andere terreinen hebben vrouwen een voorsprong. Deedee Derksen, voormalig Afghanistancorrespondente voor de Volkskrant en NOVA: 'Als vrouw val je op een positieve manier op in de mannenwereld. Ook omdat je minder intimiderend bent dan zo'n boomlange vent.' Derksen vindt het niet verbazingwekkend dat in Libië juist vrouwen in de frontlinie staan: 'Dat hoort erbij als je kiest voor werken in oorlogsgebied. Mannen zijn dan echt niet dapperder dan vrouwen.'

Crawford van Sky News is intussen uitgegroeid tot bescheiden YouTube-culthit. In maart was ze nog de enige verslaggever in Zawiya toen deze stad werd aangevallen door Kadhafi's troepen. Kevin Bakhurst van concurrent BBC News gaf Crawford via twitter alle lof voor haar verslag van de inname van de hoofdstad. 'Maar ik begrijp ook dat alle andere televisiestations het risico te groot vonden.'

undefined

Meer over