VVD-kamerlid werpt zich weer op openbreken van Limburgse beleidscultuur Van Rey wordt nog obstinaat van CDA

Jos van Rey houdt niet van stiekem. Als de VVD'er op het punt staat om in zijn zilvergrijze BMW 740 te stappen - hij moet zich weer eens haasten voor een statenvergadering in Maastricht - herhaalt hij wat hem zes jaar geleden in grote problemen bracht....

ANDRE LAMMERSE

Van onze correspondent

André Lammerse

ROERMOND

VVD'er Jos van Rey werd in 1989 op slag beroemd toen hij bekende regelmatig 160 kilometer per uur te scheuren om een beetje op tijd thuis te zijn. Die openheid kostte hem meteen zijn verkiesbare plaats voor de VVD, ook al was het partijbestuur wel bekend met de bokkesprongen van de Limburger. Van Rey deed vaker controversiële uitspraken. Bij zijn aantreden in 1982 als Tweede-Kamerlid maakte hij het CDA Limburg uit voor 'Corrupt Democratisch Appel'. 'Daar heb ik wel spijt van', zegt Van Rey nu.

Zijn liberale kijk op de kilometerteller is onder partijgenoten een vrolijke anekdote geworden. Maar tussen Van Rey en de Limburgse christendemocraten is het nooit meer goed gekomen. Tot op de dag van vandaag heeft Van Rey geen kans onbenut gelaten om blunders en misstanden van het CDA in Limburg aan te kaarten. Als een pitbull kan hij zich in een affaire vastbijten, zeker wanneer er (Limburgse) CDA-politici bij betrokken zijn.

Halverwege de jaren tachtig dook Van Rey op de zogeheten SBDI-affaire, gerommel met volkshuisvestingsgelden door Limburgse CDA-politici en een bevriende makelaar. De affaire kreeg een prominente rol in de parlementaire bouwenquête. In de enquêtecommissie profileerde Van Rey zich als de controlerende volksvertegenwoordiger bij uitstek, en dan vooral een van het driftige soort.

De dubieuze verkoop vervolgens van de Limburgse Maasplassen, opnieuw een CDA-avontuur, tilde de bekendheid van Van Rey naar nationaal niveau. Dat gold ook voor de recente WBL-affaire waarnaar een parlementair onderzoek is ingesteld. Van Rey waarschuwde vier jaar geleden al voor WBL, de Limburgse woningcorporatie die door wanbestuur van met name CDA'ers in ernstige financiële problemen kwam.

Zijn slechte verhouding met de christendemocraten gaat terug naar de jaren vijftig, zestig. De telg uit een slagersfamilie in Roermond ergerde zich toen al groen en geel aan de knevelende rol van KVP, kerk en mijn. Van Rey noemt de katholieke, Limburgse bestuurscultuur verstikkend: 'Er was geen plaats voor andere opvattingen, ze zaten overal met hun tentakels tussen.

'Het onderwijs, de agrarische sector, de volkshuisvesting, het verenigingsleven: het was allemaal één en dezelfde cultuur in Limburg. Zelfs het bedrijfsleven stemde KVP omdat je anders je klandizie verloor. Toen ik in 1974 lijsttrekker werd voor de VVD in Roermond, kreeg mijn vader prompt een brief van het bisschoppelijk paleis dat ze geen vlees meer bij 'm zouden bestellen. Die dingen vormen je.'

'Soms komen die oude trekken weer terug bij het CDA en dan word ik obstinaat, ja. Maar het verwijt dat ik een traumatische haat jegens het CDA koester, is onterecht. Ik haat die partij niet. Tot voor vier jaar terug had het CDA hier een absolute meerderheid in de provincie. Logisch dus dat ik in die Limburgse affaires voortdurend op het CDA stuit - het CDA is hier altijd aan de macht geweest. Daar kan ik ook niks aan doen. Bij een affaire in Rotterdam kom je de PvdA tegen.'

De vijftigjarige Van Rey doet nu zijn laatste Tweede-Kamerperiode - 'na veertien jaar is het welletjes geweest' - en legt zich de laatste tijd steeds meer toe op de provinciale politiek. In die zes maanden dat hij nu in Provinciale Staten zit, hebben ze 'Joske' weer leren kennen.

Van Rey veroorzaakte onlangs tumult op het Maastrichtse gouvernement. Hij nam het initiatief voor een 'statenonderzoek' naar de ondergang van bezoekerscentrum Primosa in Gulpen, en de daarbij behorende mistige subsidieverlening van de provincie. CDA en PvdA blokkeerden het Primosa-onderzoek geheel onverwacht na besloten overleg met hun gedeputeerden. Van Rey was woedend. Het openbreken van de Limburgse bestuurscultuur rekent hij tot zijn hoogste beleidsthema.

Toch doen er over 'Brigadier Snuf' ook verhalen de ronde. Hoe kan het ook anders als je het bewind voert over het grootste verzekeringskantoor van Roermond, Van Rey Assurantiën bv, en die baan combineert met een twintig jaar durend raadslidmaatschap en een tussentijdse wethoudersfunctie? Daar komen praatjes van. Zeker wanneer je als Tweede-Kamerlid ook nog eens pleit voor een natuurrampenverzekering. De polissen, zo wordt er gezegd, zou Van Rey straks zelf kunnen verkopen. Om te beginnen aan de huurders van een van zijn tien stadspanden aan de Roer die dit jaar opnieuw werden getroffen door een overstroming.

'Je moet heel goed uitkijken met dat pettenspel', zegt de miljonair na een korte stilte. 'Ik let er ook heel zorgvuldig op. Over die regeling voor een natuurrampenverzekering heb ik altijd gezegd: ''Hij moet er komen, maar tussenpersonen mogen er niet aan verdienen.'' Komt er straks een wet waarin dat toch gebeurt, dan dien ik meteen een amendement in. Mijn bedrijf wordt ook zeker niet bevoordeeld door de gemeente. Je moet hier eens navragen hoeveel problemen we hebben gehad om een vrije uitrit te krijgen. We worden eerder tegengewerkt.'

Dat er een VVD-wethouder in het college zit, helpt volgens Van Rey ook niet. 'Integendeel! Ik heb altijd ruzie met de gemeente. Over van alles. Enkele ambtenaren in Roermond kunnen m'n bloed wel drinken. Omdat ik altijd kritisch en vervelend ben. Ik kom op de voor de belangen van de burger en dat is lastig voor sommige ambtenaren.'

Want naast zijn assurantiebeslommeringen, zijn lidmaatschap voor de Tweede kamer, Provinciale Staten en de gemeenteraad heeft Van Rey ook nog zijn wekelijkse ombudsuurtje voor de burgers van Roermond. 'Daar ben ik voor', vindt hij. Hij bestookt gemeenteambtenaren en wethouders met giftige briefjes, belt rond met invloedrijke relaties en trekt soms zelf de straat op om burenruzies en andere conflicten op te lossen.

Pendelend tussen Roermond en Den Haag is Van Rey zeven dagen per week op sjouw, van acht uur 's ochtends tot twaalf uur 's nachts. Het kostte hem een echtscheiding en een lange reeks snelheidsovertredingen op het traject Roermond-Den Haag. Ook als zijn assistente de BMW bestuurt , gaat het nog wel eens fout: 'Laatst in het centrum van Den Haag. ''Alléz, geef gas'', riep ik op de achterbank. We hadden meteen een aanrijding.'

Meer over