nieuws

VS waarschuwen Cubanen en Haïtianen niet over zee te vluchten: ‘Je komt er niet in’

De Amerikaanse regering heeft in harde bewoordingen Cubanen en Haïtianen gewaarschuwd om niet over zee naar de VS te vluchten. Wie vanwege de politieke onrust in hun land toch de gevaarlijke reis onderneemt, zal niet worden toegelaten tot Amerika.

Door politieke crises in Cuba en Haïti vrezen de VS voor een vluchtelingenstroom. Beeld AFP
Door politieke crises in Cuba en Haïti vrezen de VS voor een vluchtelingenstroom.Beeld AFP

Met deze oproep van minister van Binnenlandse Veiligheid Alejandro Mayorkas probeert Washington te voorkomen dat een vluchtelingenstroom op gang komt als de situatie in met name Cuba uit de hand loopt. Sinds zondag zijn daar ongekende demonstraties tegen de regering. In Haïti is de politieke crisis sinds vorige week verergerd door de moord op president Jovenel Moïse.

‘De tijd is nooit rijp om te proberen over zee te migreren’, aldus de in Cuba geboren Mayorkas, wiens ouders kort na de Cubaanse revolutie zelf uitweken naar de VS. ‘Voor degenen die hun leven riskeren door dit te doen: het is het risico niet waard. Laat mij duidelijk zijn: als je de zee opgaat, zal je de Verenigde Staten niet bereiken. Elke migrant die op zee wordt onderschept, ongeacht zijn nationaliteit, zal niet worden toegelaten tot de VS.’

Mayorkas deed zijn waarschuwing tijdens een bezoek aan het hoofdkwartier van de Kustwacht in Washington. Een dag eerder had Kustwacht-commandant Eric Jones in soortgelijke bewoordingen Cubanen opgeroepen niet de zee op te gaan om Florida te bereiken. ‘De tocht is gevaarlijk en meedogenloos’, aldus Jones die erop wees dat er in de afgelopen weken twintig migranten verdronken toen ze op weg waren naar de VS.

Direct teruggestuurd

Volgens Mayorkas zijn er nog geen aanwijzingen dat een vluchtelingenstroom vanuit Cuba en Haïti reeds is begonnen. De Kustwacht heeft de afgelopen dagen geen stijging gezien van het aantal personen dat de VS probeert te bereiken. Wie dat toch probeert, aldus de bewindsman, zal direct naar hun land worden teruggestuurd. Zo werden zaterdag 23 Cubanen teruggebracht nadat hun bootje was onderschept bij de Florida Keys.

Mayorkas: ‘Als personen duidelijk maken dat ze een gegronde vrees hebben voor vervolging of marteling, dan zullen ze worden doorverwezen naar derde landen voor vestiging. Zij zullen de Verenigde Staten niet binnenkomen.’ De VS gebruiken hun marinebasis op Cuba, Guantánamo Bay, om met name de aanvragen van Cubaanse asielzoekers in behandeling te nemen. In het verleden nam onder andere Australië een deel van hen op.

De laatste keren dat Cubanen en Haïtianen in korte tijd massaal hun toevlucht zochten tot de VS vanwege de slechte situatie in hun land, was in de jaren tachtig en negentig. Zij werden toen wel toegelaten tot de VS. Zo verlieten in 1980 in een tijdsbestek van een halfjaar zo’n 125 duizend Cubanen in bootjes het eiland. Het Castro-bewind liet hen ongestoord vertrekken. Onder hen waren veel gevangenen die Havana had laten gaan.

Verandering beleid

Ook wisten zo’n dertigduizend Haïtianen de VS te bereiken. In 1994 was er opnieuw een exodus uit Cuba, na politieke onrust op het eiland. Toen onderschepte de Kustwacht een kleine 40 duizend Cubanen die de ruim honderd kilometer lange oversteek probeerden te maken door de Straat van Florida.

Mede door de vlucht van veel Cubanen na de machtsovername van Fidel Castro in 1959, is de Cubaanse gemeenschap in de VS gegroeid tot meer dan twee miljoen. Het overgrote deel woont in Florida. Tot 1995 konden Cubaanse vluchtelingen zich makkelijk vestigen in de VS. Maar onder president Bill Clinton werd een einde hieraan gemaakt. Cubanen die op zee werden onderschept, zo werd met Havana overeengekomen, zouden voortaan worden teruggestuurd.

Wie duidelijk kon maken dat ze bij terugkeer zouden worden vervolgd, kwam in aanmerking voor vestiging in een ander land. Cubanen die toch met hun bootje Florida wisten te bereiken, mochten blijven en konden in aanmerking komen voor een legale verblijfsstatus. In 2017 maakte president Barack Obama een einde aan dit ‘natte voeten, droge voeten-beleid’. Sindsdien geldt het huidige, veel strengere toelatingsbeleid. Twee jaar eerder had Obama de diplomatieke relaties met Cuba hersteld.

Meer over