VS steunen bemiddelingspoging van VN-secretaris-generaal in Irak Kofi Annan doet laatste poging

Op verzoek van Rusland en Frankrijk onderneemt de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Kofi Annan, een laatste poging om een gewapende confrontatie met Irak met diplomatieke middelen te voorkomen....

Van onze correspondent

Oscar Garschagen

WASHINGTON

Een bemiddelingspoging van Annan wordt gesteund door de VS, hoewel Washington niet optimistisch is over de uitkomst van een bezoek van Annan. 'Wij zijn bereid alle wegen te bewandelen om tot een vreedzame oplossing te komen, maar die pogingen moeten ertoe leiden dat de wapeninspecteurs van Unscom in het hele land ongehinderd hun werk kunnen doen', aldus Sandy Berger, de Nationale Veiligheidsadviseur van Clinton. Het tijdstip van Annans reis staat nog niet vast en het is ook nog niet zeker of hij zal worden ontvangen door Saddam Hussein zelf.

Russische en Franse regeringsfunctionarissen benadrukten vrijdag dat de VS moeten wachten met Operatie Desert Thunder totdat Annan in Bagdad is geweest. Berger en eerder op de dag Clinton zelf maakten duidelijk nog enig geduld te hebben, maar dat het wel begint op te raken.

Met het sturen van nieuwe versterkingen in de vorm van B-52-bommenwerpers, F-16's en F-117 Stealth-bommenwerpers proberen de VS de druk op Saddam Hussein verder op te voeren. Amerikaanse televisieploegen mochten het vertrek van de imposante B-52-bommenwerpers filmen. En de voorzitter van de chefs van staven, Henry Shelton, zei 'dat Saddam Hussein zich zo langzamerhand ernstige zorgen moet beginnen te maken'.

Nationale veiligheidsadviseur Berger zei dat de actie tot doel heeft Saddam Hussein 'een ernstige klap' toe te brengen. De strategische inzet van een aanval met kruisraketten, bommenwerpers en gevechtsvliegtuigen is het verminderen van de arsenalen met massavernietigingswapens en het vernietigingen van fabrieken en installaties voor de productie van biologische en chemische wapens. 'Het gaat erom de dreiging van Saddam Hussein voor de regio betekenisvol te verminderen. Het gaat er ook om duidelijk te maken dat Saddam Hussein een zeer zware prijs moet betalen voor zijn gedrag.'

Het doel van de VS is dat Saddam Hussein zijn land openstelt voor de deskundigen van Unscom en dat alle resoluties van de VN worden uitgevoerd. 'Saddam Hussein zal weten dat de VS nooit zullen verdwijnen', zei Berger in een toespraak in de National Press Club. Het omverwerpen van Saddam Hussein zelf is geen optie voor de VS, omdat de regering, het Congres en de publieke opinie niets voelen voor het inzetten van grondtroepen.

Clinton, Berger en Shelton zijn begonnen met het voorbereiden van de publieke opinie op een nieuwe luchtoorlog met Irak. Volgens Berger zal Amerika rekening moeten houden met kritiek van de wereldopinie in het algemeen en landen als Rusland en Frankrijk in het bijzonder. Met Shelton wees hij erop dat Amerika rekening moet houden met slachtoffers aan Amerikaanse zijde. 'De schone oorlog bestaat niet, we zullen een aantal mensen verliezen', zei Shelton, een Vietnam- en Golfoorlogveteraan.

De VS verwachten zwaar bekritiseerd te worden als de Amerikaanse en Britse luchtmachten bloedbaden aanrichten onder Iraakse burgers. Maar, zei Berger, Amerika staat niet alleen, want het aantal landen dat het doel van de actie steunt met politieke en militaire middelen neemt dagelijks toe. Deze landen, waaronder Nederland, worden medeverantwoordelijk voor de militaire acties.

In de VS is onder militaire deskundigen, politici en commentatoren een debat ontstaan over de vraag of zelfs een grootschalig bombardement tot het - beperkte - doel van de operatie zal leiden. Volgens generaal buiten dienst Bernard Trainor zijn de luchtmachten en marine-eenheden van de VS en Groot-Brittannië in staat grote schade toe te brengen aan Irak, maar dat daarmee nog niet gezegd is dat militaire installaties en productiefaciliteiten worden vernietigd. In een militaire analyse in The New York Times citeerde Trainor anonieme militairen die denken dat de operatie neerkomt op 'het schieten van gaten in de woestijn'.

Meer over