nieuwsinternationaal strafhof

VS stellen sancties in tegen hoofdaanklager Internationaal Strafhof om Afghanistan-onderzoek

De Verenigde Staten stellen sancties in tegen de hoofdaanklager van het Internationaal Strafhof in Den Haag en een van haar naaste medewerkers. Dit gebeurt vanwege hun onderzoek naar oorlogsmisdaden door Amerikaanse troepen en hun bondgenoten in Afghanistan.

Aanklager Fatou Bensouda.Beeld ANP

De economische sancties treffen hoofdaanklager Fatou Bensouda en Phasiko Mochochoko, hoofd jurisdictie van het Internationaal Strafhof (ICC), maakte de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo woensdag bekend. De sancties omvatten onder meer inreisverboden en bevriezing van banktegoeden.

‘Vandaag nemen we een volgende stap, omdat het ICC zich helaas blijft richten tegen Amerikanen’, zei Pompeo. ‘We zullen de illegale pogingen van het ICC om Amerikanen aan haar jurisdictie te onderwerpen niet toestaan.’ Volgens de minister kunnen ook personen en instanties die het ICC bij zijn onderzoek bijstaan erop rekenen dat tegen hen sancties worden ingesteld.

Exterieur van het ICC in Den Haag.Beeld Harry Cock

De Amerikaanse actie is een nieuwe fase van de strijd die de regering van president Donald Trump voert tegen het ICC, volgens Pompeo een ‘door en door gemankeerde en corrupte instelling’. De VS hebben het Strafhof (in 2002 ingesteld op basis van het Statuut van Rome) nooit erkend, uit angst dat het politiek misbruikt zou kunnen worden om Amerikaanse militairen en burgers te vervolgen. De regering-Obama stond wel open voor samenwerking.

Het ICC veroordeelde de stap van de regering-Trump. Het noemde de sancties woensdagavond ‘ongehoord’ en ‘een nieuwe poging in te grijpen in de onafhankelijkheid van het hof’.  Secretaris-generaal Antonio Guterres van de Verenigde Naties liet weten zeer bezorgd te zijn. De VN gaan er vanuit dat de sancties niet ingaan tegen een bestaande overeenkomst tussen de VN en de VS. Op basis van die deal konden Bensouda en andere medewerkers van het Strafhof naar New York reizen om te rapporteren aan de Veiligheidsraad.

Impact sancties verzachten

Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken liet woensdag weten teleurgesteld te zijn over het Amerikaanse besluit. Nederland blijft de strijd van het ICC tegen straffeloosheid steunen, twitterde hij. Met andere lidstaten van de EU wordt gekeken hoe het hof het beste kan worden gesteund. Bloks ministerie heeft eerder met het ICC overlegd over de mogelijkheden om de impact van eventuele sancties van de VS te verzachten.

Internationale mensenrechtenorganisaties veroordeelden de actie van de VS tegen het Strafhof. Richard Dicker van Human Rights Watch noemde het een ‘verbijsterende perversie van Amerikaanse sancties’. De regering-Trump heeft de sancties ‘verbogen’ om te voorkomen dat slachtoffers van oorlogsmisdaden en andere gruwelen recht kunnen halen bij het ICC, aldus Dicker.

Hoofdaanklager Bensouda kreeg maart dit jaar groen licht van het Strafhof om te onderzoeken of er tijdens de burgeroorlog in Afghanistan afgelopen jaren oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid zijn begaan door de Taliban, het Afghaanse regeringsleger en de Amerikaanse troepen.

Meer over