NieuwsRelatie China en VS

VS dwingen Chinees consulaat tot sluiten, scherpe escalatie van de spanningen

In een scherpe escalatie van de spanningen tussen de Verenigde Staten en China hebben de VS dinsdag Beijing bevolen het Chinese consulaat in Houston te sluiten. De sluiting houdt volgens de VS verband met de ‘bescherming van Amerikaans intellectueel eigendom en privé-informatie van Amerikanen’. Beijing is ziedend en dreigt met tegenmaatregelen.

Het Chinese consulaat in Houston, dat moet sluiten.Beeld AP

‘De VS tolereren de (Chinese, red.) schendingen van onze soevereiniteit en intimidatie van onze mensen niet’, aldus het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken in een verklaring. De Chinezen krijgen 72 uur om te vertrekken. Na de aankondiging werden dinsdag op de binnenplaats van het consulaat zulke grote hoeveelheden documenten verbrand, dat de rook de brandweer alarmeerde. Die kreeg echter geen toegang. 

Volgens Beijing is het sluiten van het consulaat ‘schandalig’ en staat het gelijk aan het ‘saboteren van de relaties’, aldus een woordvoerder van het Chinese ministerie van buitenlandse zaken. Mogelijk sluit China het Amerikaanse consulaat in havenstad Wuhan, een van de vier Amerikaanse consulaten in China.

Hiermee worden consulaten het nieuwste wapen in de verbeten rivaliteit tussen de VS en de Volksrepubliek China. Het sluiten van consulaten is een ernstig signaal van verslechterde relaties. De VS sloten in 2017 een Russisch consulaat en twee dependances als vergelding voor Russische beperkingen van het aantal Amerikaanse diplomaten in Moskou, en uit woede over Russische inmenging met de presidentsverkiezingen in 2016.

Laatdunkend

Onlangs liet de Chinese minister van buitenlandse zaken Wang Yi zich tegenover zijn Russische collega laatdunkend uit over de Amerikanen, die volgens Wang ‘hun verstand, moraliteit en geloofwaardigheid’ kwijt zijn. Dat deze voor een Chinese topdiplomaat ongebruikelijk harde opmerkingen openbaar werden gemaakt, geeft aan hoe slecht de verhouding tussen de twee wereldmachten eraan toe is. Wang vroeg zich ook hardop af of de VS en China nog in staat zijn uit het diepste dal ooit in hun veertigjarige relatie te klimmen. 

Eerder kwamen de twee grootste economieën ter wereld in aanvaring over handel. Daarna verplaatste het front zich naar hightech en mensenrechtenkwesties. De Amerikaanse president Donald Trump geeft China de schuld van de covid-19-pandemie. Deze week dreef Washington vrijwel dagelijks het conflict met China op de spits. Washington zette elf nieuwe Chinese bedrijven op een zwarte lijst wegens vermeende betrokkenheid bij mensenrechtenschendingen in de West-Chinese provincie Xinjiang. Trump overweegt een reisverbod voor alle leden van de Communistische Partij van China, een ongeëvenaarde maatregel die 270 miljoen Chinezen de toegang tot de VS ontzegt. 

Deze week klaagden de VS twee Chinese hackers aan, die tien jaar land miljoenen dollars zouden hebben buitgemaakt. Volgens de aanklacht verkochten de hackers gestolen bedrijfsgeheimen en chanteerden ze bedrijven. De hackers werkten echter ook voor de Chinese staatsveiligheidsdienst: via malware kwamen ze aan emails en wachtwoorden van Chinese dissidenten, leiders van ondergrondse christelijke gemeentes in China en anti-Chinese activisten in Hongkong. Ze braken volgens de aanklacht ook in op de computers van bedrijven en instellingen die bezig zijn met het ontwikkelen van een vaccin tegen covid-19. Beijing ontkent iedere betrokkenheid bij cyberspionage. 

De oplopende spanningen tussen de VS en China

Washington en Beijing zoeken op steeds meer terreinen de confrontatie. Dit overzicht laat zien hoe een geschil over handel zich ontwikkelt tot een totale aftakeling van de Chinees-Amerikaanse relaties. 

Meer over