Vroegere 'excuus-Truus' slaat met de vuist op tafel

De Diabetesvereniging, Astma Fonds en Reumapatiëntenbond werden vroeger met tegenzin geduld bij belangrijk overleg over de zorg. Maar het nieuwe zorgstelsel heeft dat veranderd....

Het nieuwe zorgstelsel heeft een onverwachte bijwerking:patiëntenverenigingen maken gouden tijden door. DeDiabetesvereniging Nederland (DVN), Astma Fonds enReumapatiëntenbond kunnen de drukte nauwelijks aan: iedereenbelt of e-mailt om informatie. Alleen al bij de DVN dagelijksvijftig nieuwe leden.

De verenigingen kunnen eindelijk een stevigere vuist makentegenover artsen en zorgverzekeraars. Hanneke Snellen, directeurvan de Reumapatiëntenbond: 'We zijn sterker dan ooit, we zijnniet langer de excuus-Truus aan de onderhandelingstafel in dezorg.'

Minister Hoogervorst van Volksgezondheid wil in het nieuwestelsel de consument en de patiënt als gebruiker van de zorg eenvolwaardige rol laten spelen in de driehoeksrelatie met dezorgaanbieders (lees: artsen, zorgverleners en ziekenhuizen) ende verzekeraars. De gebruikers moeten in zijn ogen bepalendworden in het gesprek over kwaliteit en toegankelijkheid van dezorg.

Tot nu toe kregen patiënten en hun organisaties moeilijk eenvoet tussen de deur. Veel van hen voelen zich afhankelijk in derelatie met de arts. Zorgverzekeraars zagen hen toch vooral alsklant.

Onder meer het collectieve contract geeftpatiëntenorganisaties nu de ruimte hun plek op te eisen. Zulkeovereenkomsten geven mensen met een chronische ziekte een extraprikkel lid te worden van hun patiëntenorganisatie. Eenontwikkeling die verzekeraars nog versterken door hetlidmaatschap van de patiëntenorganisatie (deels) te vergoeden.Dit jaar nemen de collectieve contracten in de zorg een hogevlucht, vooral door de korting van maximaal 10 procent diemogelijk is.

Een goedkopere polis is echter niet de belangrijkste drijfveer voor de patiëntenverenigingen. De DVN (met 57 duizendleden de grootste patiëntenvereniging van Nederland), AstmaFonds (ruim 40 duizend leden) en Reumapatiëntenbond (30 duizendleden) gebruiken de verstevigde positie en de contracten ominhoudelijk betere afspraken over de zorg te maken.

De zorg dient zo goed mogelijk aan te sluiten op de wensen vande eigen achterban. Betere samenwerking tussen specialisten enandere zorgverleners, helderheid over de verstrekking vanmedicijnen en eenvoudiger toegang tot hulpmiddelen - dat zijnonderwerpen waarover de verenigingen afspraken maken.

Bij de ene verzekering krijgen diabetespatiënten beterevoorzieningen om zelfstandig per internet de eigen toestand tecontroleren, bij een ander bestaan voor reumapatiënten meermogelijkheden om naar een kuuroord te gaan, astma-en COPD-lijders(een longaandoening) krijgen cursussen vergoed om hun conditieverbeteren.

Geen van de organisaties maakt exclusieve afspraken met éénverzekeraar. Het Astma Fonds en de Reumapatiëntenbond hebben eencontract met zorgverzekeraar Agis, maar kijken breder. 'Wijwillen dat zoveel mogelijk verzekeraars belangrijke zaken voorastma- en COPD-patiënten goed regelen', zegt DominiqueHamerlijnck van het Astma Fonds.

De Reumapatiëntenbond is nog naarstig op zoek naar eentweede verzekeraar om collectieve afspraken mee te maken. Het magstraks niet gebeuren dat een grote groep reumapatiënten bij eenverzekeraar zit die in problemen komt. Dat is te riskant voor eenkwetsbare groep, vindt Snellen.

Kwetsbaar zijn maakt de organisaties niet langer vleugellam.Hamerlijnck spreekt over de kans om een 'grote stap voorwaarts'te zetten richting professionalisering van depatiëntenorganisaties, Snellen voelt dat de bond zich steedsmeer gedraagt als 'een moderne netwerkorganisatie.' Het groteoffensief dat de DVN is begonnen om de eigen belangen bijpolitiek en verzekeraars over het voetlicht te krijgen, 'begintgoed vruchten af te werpen', zegt John van Duin van de DVN.

Maar gerust op de ontwikkelingen in het zorgstelsel zijn zenog niet. Hoe gaat het in 2007 met de toelating van chronischzieken in de aanvullende verzekeringen? Gaan verzekeraars straksmet name op de kosten letten in plaats van op de kwaliteit vande zorg? Stijgen de premies fors na dit eerste overgangsjaar?

De DVN vraagt aan alle lokale afdelingen dit jaar de kwaliteitvan de diabeteszorg in hun regio te controleren zodat iedereenkan zien welk ziekenhuis goed is, en welk ziekenhuis faalt. AstmaFonds en Reumapatiëntenbond blijven dicht op de verzekeraarszitten. Zo houden ze druk op de ketel. Snellen: 'Het blijftwringen tussen de beste en de goedkoopste zorg. Verslappen is erdus voorlopig niet bij.'

Meer over