Vrije Geluiden eindigt in kakofonie

Een vrolijke doodstrijd moest het worden, maar onherroepelijk eindigend in een rigor mortis. Het einde van het muziekprogramma Vrije Geluiden is een feit....

Het laatste kwartier werd gevuld met een kakofonie, aanvankelijk bescheiden ingezet door het Amsterdam String Trio met het stuk Op kamers, maar gaandeweg mengde zich een gospelkoor, een steelband, de New Yorkse 'rammelfolk'-band The Moldy Peaches, een percussiegroep en nog twee blaasorkesten in het geheel, dwars door elkaar heen.

'Kwam het een beetje dwingend over, die finale?', vraagt Cherry Duyns, die aan de wieg stond van het zondagse muziekuurtje, na afloop. Dwingend moest het zijn, want alle aanwezigen vinden het een schande dat hun wekelijkse uurtje live-muziek nu toch echt verdwenen lijkt.

Na twaalf jaar Reiziger in muziek ging de VPRO vorig jaar samen met de NPS over op Vrije Geluiden. Zelfde opzet, alle muzieksoorten naast elkaar, maar dan in een grotere zaal, met publiek. Een ongelukkige start: presentator Roeland Hazendonk kreeg al vroeg een conflict met de redactie (het niveau was hem te laag), terwijl zijn aanpak weer niet was wat de NPS ervan gehoopt had.

Na een aantal inderhaast opgetrommelde gastpresentatoren werd Hans Flupsen aangezocht, afkomstig van het programma Buitenhof. En nu reeds valt het doek: de NPS trekt zich weer terug, de VPRO heeft het geld niet om het programma alleen te maken. Voor volgend seizoen belooft de VPRO voorlopig vooral herhalingen uit te zenden.

Na afloop van de uitzending van gisteren werd het verdwijnen betreurd onder een broodje. Flupsen, met het zweet van de afsluitende polonaise nog op het voorhoofd: 'Het is doodzonde. De top van het muziekleven kwam hier voor een kwartje. Vergelijk dat eens met Buitenhof, waar veel van die gasten meteen beginnen over hun reiskostenvergoeding.'

Een cellist als Ernst Reisiger kwam speciaal uit Zweden om bij Vrije Geluiden te kunnen zijn, zegt Flupsen. 'The Moldy Peaches zitten midden in een wereldtournee, die waren hier meer dood dan levend en maakten nog ruzie over wie ik mocht interviewen. Dat is toch fantastisch?'

Aan de lunchtafel staat ook Henk van der Meulen, hoofd muziek en dans bij de NPS: 'Waarom wij ons hebben teruggetrokken? Andere prioriteiten, zoals dat heet. Wij gaan in het nieuwe seizoen elke avond een cultuurprogramma maken, met ook muziek daarin. Wanneer je de minuten muziek over een hele week optelt, is dat meer dan we nu op zondagmorgen deden.'

Zelf zegt hij het verdwijnen van Vrije Geluiden te betreuren. Hij is bezig met een aantal gelijkgestemden te bekijken of de NPS op termijn het gat weer kan vullen.

Dat sommigen van VPRO-zijde de NPS als schuldige aanwijzen, noemt hij een jij-bak. 'De VPRO heeft het twaalf jaar lang alleen gedaan. Ik heb het altijd vreemd gevonden dat ze ineens bij de NPS aanklopten om mee te doen. Toen het daarna ook nog eens voornamelijk door VPRO-mensen werd gemaakt, dacht ik wel eens: is dit niet een beetje vreemd?'

Verder is het, natuurlijk weer, een kwestie van geld. 'Netmanager Van Nieuwkerk heeft 10 procent van onze budgetten ingehouden. Dat mag; de omroepen krijgen het pas terug als ze populaire programma's maken. Daar viel dit niet onder: Vrije Geluiden was met rond de 60 duizend kijkers wel een van de slechtst bekeken programma's van Nederland 3, samen met Zeeman met boeken. Zelfs de doelgroep bleef in die wirwar van dertig kanalen uiteindelijk toch liever bij Sex and the City hangen dan bij dit.'

Meer over